Waarom uw bank zoveel vragen stelt; over compliance, geldovermakingen en wederzijds begrip

[INGEZONDEN] – Veel mensen in Suriname herkennen het gevoel: je wilt geld overmaken naar familie in het buitenland, een leverancier betalen of goederen kopen. En dan begint het vragenuurtje bij de bank.

Waar komt het geld vandaan? Waarvoor is de betaling? Wie is de ontvanger? Heeft u een factuur?

Sommige klanten zuchten. Anderen worden boos. “Het is toch mijn eigen geld?” is een veelgehoorde reactie. En ergens is die reactie begrijpelijk. Maar er is ook een andere kant die vaak onderbelicht blijft.

Banken zijn wettelijk verplicht om te weten wie hun klanten zijn en wat er met het geld gebeurt. In Suriname geldt sinds 19 november 2022 de Wet ter voorkoming en bestrijding van Money Laundering en Terrorismefinanciering, kortweg de WMTF. Deze wet verving oudere regels en verplicht banken tot cliëntenonderzoek. In augustus 2024 werd de wet nog gewijzigd om beter aan te sluiten bij internationale standaarden.

Dat betekent niet dat de bank u

wantrouwt. Het betekent dat de bank moet kunnen uitleggen waarom een transactie plaatsvindt. Zeker bij grotere bedragen of betalingen naar het buitenland.

Neem een eenvoudig voorbeeld. U wilt USD 5.000 overmaken naar een bedrijf in het buitenland. De bank ziet het bedrag, maar niet automatisch het doel. Als u zegt “ik koop goederen voor mijn winkel”, dan is dat een begin. Maar de bank mag ook om een factuur vragen. Niet omdat u iets fout doet, maar omdat de bank moet kunnen vaststellen dat de transactie past bij wat zij van u weet.

De wet kent een specifieke regel voor incidentele buitenlandse elektronische geldovermakingen vanaf USD 1.000 of EUR 1.000. Daarboven moet de bank extra informatie verzamelen. Maar ook onder dat bedrag mag de bank vragen stellen als daar aanleiding voor is. Het bedrag is niet het enige criterium.

Internationaal zijn er afspraken gemaakt binnen de Financial Action Task Force (FATF). Twee aanbevelingen

zijn belangrijk: Recommendation 10 over cliëntenonderzoek en Recommendation 16 over transparantie bij betalingen. In februari 2025 werd Recommendation 10 aangepast zodat bij laagrisicoklanten vereenvoudigd onderzoek mogelijk is. In juni 2025 werd Recommendation 16 aangescherpt om internationale betalingen veiliger en transparanter te maken. Deze herziene standaard moet uiterlijk eind 2030 zijn ingevoerd.

Suriname doet het op dit gebied steeds beter. In de follow-upbeoordeling van 2025 werd ons land op verschillende onderdelen opgewaardeerd. Recommendation 10 ging van Partially Compliant naar Largely Compliant. Ook Recommendations 1, 6, 23, 29 en 32 verbeterden. Suriname is nu Compliant met 10 van de 40 aanbevelingen en Largely Compliant met 17. We blijven wel in een enhanced follow-uptraject, wat betekent dat de internationale gemeenschap onze voortgang nauwlettend volgt. Het volgende rapport wordt in november 2026 verwacht.

Wat betekent dit voor de gewone klant? Eigenlijk is het simpel. Als u geld overmaakt, zorg dat u drie dingen kunt uitleggen: waar

het geld vandaan komt, waarom u het overmaakt en aan wie. Een factuur, loonstrook of koopovereenkomst helpt daarbij. “Het is mijn geld” is vaak niet genoeg, hoe begrijpelijk ook.

En als die documenten niet kloppen of ontbreken, kan het proces veel langer duren. De bank moet dan nader onderzoek doen, wat dagen of zelfs maanden kan kosten. Dat is geen onwil, maar een direct gevolg van de wettelijke verplichtingen. Een betaling die eerst binnen een dag geregeld leek, kan zo ineens vertraging oplopen. Voorkomen is dus beter dan genezen: zorg dat uw papieren kloppen voordat u de opdracht geeft.

En banken? Die hebben ook een verantwoordelijkheid. Zij moeten hun wettelijke plichten nakomen, maar mogen best in gewone taal uitleggen waarom ze bepaalde informatie vragen. Alleen zeggen “compliance vraagt het” helpt de klant niet verder. Beter is: “Wij hebben de factuur nodig om te controleren waarvoor deze buitenlandse betaling dient.” Dat voorkomt frustratie.

Compliance

is geen geheimzinnig proces. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bank en klant. Als beide kanten elkaar begrijpen, wordt geld overmaken een stuk minder ingewikkeld.

Laten we daar met z’n allen aan werken.

Jamie von Niesewand

Bronnen: WMTF (S.B. 2022 no. 138 en S.B. 2024 no. 99), FATF Recommendations 10 en 16, CFATF/FATF Suriname Follow-Up Report 2025, Centrale Bank van Suriname.