Suriname, een land met een rijke ecologische diversiteit, staat bekend om zijn indrukwekkende bosbedekking van maar liefst 93%, wat één van de hoogste ter wereld is. Deze uitgestrekte bossen spelen een essentiële rol in het klimaatregulerend vermogen van de planeet door als koolstofputten te fungeren. In dit kader speelt het erfgoed van de door vrijgekomen slaven gekochte en aan hun nakomelingen nagelaten Para- en Coronie boedelplantages, om er te wonen en te bewerken, een cruciale rol in de bijdrage van Suriname aan de wereldwijde klimaatverandering en de compensatie daarvan. De kopers van de plantagegronden gaven de opdracht mee aan hun nazaten, dat de gronden bestemd zijn voor 'kindskinderen' en NOOIT in handen van de overheid of anderen mogen komen.

De Para boedelplantages hebben altijd de totale gemeenschap gediend. Te Hanover is recentelijk honderden

hectaren land 'geschonken' aan de totale Surinaamse gemeenschap voor het opzetten van de Middelbare School Para en voor het aanleggen van de nieuwe D.D.Bouterse Highway. De weg van Paramaribo naar Zanderij, waar iedereen gebruik van maakt, gaat dwars door verschillende Paraboedelplantages. Verschillende oude plantages hebben gedurende 75 jaren een onuitwisbare ontwikkelingsbijdrage geleverd aan de bauxietindustrie in Suriname, waar de nazaten bitter weinig tot niets aan hebben overgehouden.

Na beëindiging van de bauxietovereenkomst werden de plantages teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren, zonder die te rehabiliteren of de eigenaren en nazaten te compenseren. Op verschillende plaatsen zijn tonnen levensgevaarlijke giftige stoffen begraven. Enorme diepe onbedwingbare, met vloeistof gevulde kraters, een veranderde en verstoorde waterhuishouding, en weggevaagde biodiversiteit zijn zichtbare getuigen van die periode.

Na de afschaffing van de slavernij in 1863 hebben de 'vrijgekomenen' nog 10 jaren dwangarbeid moeten verrichten voor de toenmalige heersers. In 1873 kregen ze de werkelijke vrijheid. Aangezien ze geen ander verblijf hadden, moesten ze de plantages KOPEN van de slavenmeesters. De nu vrije plantagebewoners kochten gezamenlijk de plantages waarbij in de boeken degenen geregistreerd werden die met de gelden bij de koloniale administrateur kwamen om de koop te finaliseren. De voormalige plantages werden gemeenschapsbezit oftewel privé boedel-gronden met een door de bewoners gekozen plantagebestuur. Internationaal wordt deze bestuursvorm gedefinieerd als 'Community Based Organisation’ of CBO.

In plaats van grootschalige ontbossing voor de productie van commerciële gewassen, passen de Afrikaans-Surinaamse gemeenschappen in Para en Coronie 'Agroforestry' toe door bomen te integreren in hun landbouwsystemen. Deze landbouwmethoden stimuleren de natuurlijke regeneratie van het bos, bevorderen duurzame benutting en bescherming van de biodiversiteit, en verbeteren de bodemkwaliteit en de waterhuishouding.

Het bos van de oude plantages heeft zich na de koloniale tijd hersteld in nieuwe regenwouden die een integraal onderdeel van Suriname’s enorme bosbedekking vormen en heden te dage een belangrijke rol spelen in het wereldwijd bestrijden van klimaatverandering. Ze fungeren als koolstofputten, die enorme hoeveelheden koolstofdioxide (CO2) uit de atmosfeer opnemen en opslaan, wat bijdraagt aan vermindering van broeikasgassen in de lucht en afkoeling van de aarde. De Afrikaans-Surinaamse gemeenschappen in de districten Para en Coronie hebben duidelijk bijgedragen aan het behoud van één van de meest belangrijke ecologische hulpbronnen in de strijd tegen klimaatverandering. In dit opzicht wordt Suriname gezien als een land dat zijn bossen niet alleen behoudt, maar ook actief bijdraagt aan het compenseren van de schadelijke effecten van klimaatverandering op mondiaal niveau.

De uitdaging voor Suriname in de toekomst is om zijn 93% bosbedekking te behouden en verder uit te breiden, ondanks de groeiende druk van landbouw, mijnbouw en infrastructuurontwikkeling. De Afrikaans-Surinaamse gemeenschappen van de boedelplantages spelen hierin een sleutelrol. Hun traditionele kennis en respect voor de natuurlijke hulpbronnen stellen hen in staat om duurzame praktijken voort te zetten die zowel de economie ondersteunen als de ecologische stabiliteit van het land bevorderen.

Het is van groot belang dat de overheid alsook nationale- en international NGO’s en donoren zoals UNDP Small Grants Program, Japan Fund, Canada-, en Australian Aid, Green Climate Fund, Conservation International Suriname, CELOS, investeren in het ondersteunen van deze gemeenschappen van Afrikaanse afkomst, in het bevorderen van duurzame landbouw- en andere duurzame ontwikkelingspraktijken. Het behouden van de bossen en het bevorderen van de regeneratie op oude plantages zal een belangrijk onderdeel blijven van de wereldwijde inspanningen om klimaatverandering tegen te gaan en de koolstofemissies te verminderen.

Dr. Haydi J. Berrenstein
KBF Milieu Goodwill Ambassadeur
UNESCO Earth Network Expert
Conservation Biologist, Chemist, Aquaculture & Mangrove Wetland Specialist
Oprichtster en Voorzitster van Stichting ter Bevordering van Onderzoek, Educatie en Awareness in Ecosystemen, Biodiversiteit en Aquacultuur

Het ministerie van Volksgezondheid is continu bezig om in het belang van de algemene volksgezondheid er alles aan te doen om het gebruik van tabak en tabaksproducten te ontmoedigen. In Suriname sterven er elk jaar nog te veel burgers als gevolg van ziektes veroorzaakt door het roken. Tabaksproducenten geven het ook niet op en blijven proberen om goodwill te verwerven. Dit doen zij onder andere middels sponsoring van materialen en activiteiten aan organisaties, scholen in nood etc.

Om het bovenstaande zoveel mogelijk tegen te gaan is op 4 december 2024 een workshop gehouden voor het opstellen van TAPS Guidelines. TAPS

staat voor Tobacco Advertisement Promotion en Sponsorship Ban Guidelines oftewel Richtlijnen voor het Verbod op Tabaksreclame, -promotie en -sponsoring. In het kader hiervan is op vrijdag 28 maart in samenwerking met Pan American Health Organization en het Ministerie van Volksgezondheid de presentatie van de richtlijnen gehouden. De opening van deze bijeenkomst is gedaan door de directeur van Volksgezondheid, Rakesh Gayadhar Sukul.

Tijdens de bijeenkomst zijn de ontwikkelde TAPS-richtlijnen in detail toegelicht en deimplicaties voor de implementatie ervan zijn besproken. De participanten waren de diverse ministeries, vertegenwoordigers van het Nationaal Coordinatie Mechanisme en de Asssociatie van Surinaamse Fabrikanten.

Na een renovatieperiode van ongeveer 2 maanden is Polikliniek Calcutta nu een feit. De Polikliniek is niet alleen gerenoveerd maar ook volledig ingericht. Op 4 februari ondergingen enkele poliklinieken van de Regionale Gezondheisdienst (RGD) een renovatie. Op 3 april vond de oplevering van polikliniek Calcutta plaats. Minister Amar Ramadhin onderstreepte dat de RGD zeer belangrijk is voor het ministerie. Met 43 poliklinieken verspreid over de gehele kustvlakte zorgen zij voor toegankelijke en betaalbare eerstelijnsgezondheidszorg voor de Surinaamse Bevolking.

“Als we werken laten we goed beleid maken, laten we die ontwikkeling brengen op de juiste wijze zodat die samenleving

maximaal mogelijk gebruik kan maken van die voorzieningen. Het is hun recht en het is onze plicht als regering om ervoor te zorgen dat die zaken daar zijn” aldus Ramadhin. De bewindsman somde diverse ontwikkelingen op die in de komende weken opgeleverd zullen worden ten behoeve van de RGD poliklinieken. Tot slot gaf hij aan tevreden te zijn met de inzet van directeur Radjkoemar en de ontwikkelingen die sedert zijn aantreden plaatsvinden.

Directeur Radjesh Radjkoemar gaf aan dat Polikliniek Calcutta voor minstens 30 jaar niet gerenoveerd is. Op basis van een oriëntatiebezoek in augustus 2024 is besloten de renovatie zo snel

als mogelijk te doen plaatsvinden. De directeur stelde dat iedere patiënt die naar de dokter gaat om behandeld te worden goed geaccommodeerd dient te worden. Ook de inschrijvingen bij Polikliniek Calcutta zijn na de oplevering toegenomen. Tot slot bedankte hij de technische dienst van de RGD, de districtscommissaris van Saramacca en het ministerie van Volksgezondheid voor de goede samenwerking.

Polikliniek Boskamp en de dienstwoning van RGD Groningen zijn reeds gerenoveerd. Over 2 weken zal ook de oplevering van polikliniek Groningen plaatsvinden. Hierna volgen polikliniek Tijgerkrijk en La Prevoyance.

President Chan Santokhi: Stap voor stap naar digitale overheid. (Foto: René Gompers)

President Chan Santokhi deelt mee dat de regering bezig is met het digitaliseren van een aantal overheidsdiensten. De eerste gaat

maandag in praktijk: een digitale uittreksel dat via een smartphone wordt aangevraagd. Dit maakt een bezoek aan het Centraal Bureau voor Burgerzaken (CBB) onnodig. In de maak is ook het digitaliseren van nummerplaten, voertuigregistraties en rijbewijzen. 

In combinatie met de Safe City cameras kunnen (gezochte) criminelen eerder opgepakt worden, criminaliteit voorkomen worden en zullen de verkeersregels beter gehandhaafd worden. Digitale persoonsgegevens gaan in de toekomst moeten voorkomen dat wantoestanden als dubbele kandidaatstellingen zoals die nu gebeurd zijn, onmiddellijk worden ontdekt of gewoon onmogelijk worden gemaakt.

Santokhi is vrijdag tijdens een ceremonie waarbij een batch auto's is overgedragen aan het politiekorps en districtscommissarissen én zwaar materieel aan Openbare Werken, kort ingegaan op het digitaliseringsproject van de overheid. Hij heeft aangekondigd: "Vanaf maandag hoef je nooit meer naar CBB om een uittreksel te halen. Je gaat het via je smartphone kunnen uitprinten als je wil. Nooit (moro) yu go las yu ten drape. Nooit yu naf' de geconfronteerd nanga onvriendelijk ambtenaar san e nyan brede drape."

"Zo gaan we de hele overheid digitaliseren," vervolgt het staatshoofd. "We hebben deze week de presentatie gehad van e-gov en de politie over digitale rechtshandhaving." Hij licht toe wat dat onder andere inhoudt aan de hand van een voorbeeld: Rijbewijzen, nummerplaten, autoregistraties worden gedigitaliseerd. Voertuigen die bijvoorbeeld  te hard rijden worden door de safe city cameras vastgelegd. Een 'cross check' met de digitale informatie gaat snel de overtreders in beeld brengen. Boetes worden gepost naar de adressen van de eigenaren. Het systeem gaat ook andere informatie aan het licht brengen.

"Minder politie, effectiever en we verdienen er uiteraard ook aan," merkt Santokhi op. Hij wil volgende week al het project beginnen. "Dan hebben we verkeersveiligheid. Alla den furman san e go roof w'o grab den fos' den doro drape. Later koppelen we de e-ID eraan toe dan gaan we ook zien wie er allemaal in de auto zit. Watch out." Santokhi wil ook dat dienstvoertuigen in het systeem worden opgenomen "dan kunnen we zien wie rijdt en waar naar toe."

Santokhi is erg teleurgesteld en bezorgd over het verloop van de kandidaatstelling op regionaal niveau. Honderden tientallen kandidaten zijn van de lijsten geschrapt in alle districten. Een deel komt ook voor op kandidatenlijsten van andere partijen. Santokhi: "Daarom is het goed om een gedigitaliseerde overheid te hebben, zodat je tijdig kan zien wie bij welke partij gekandideerd is. Met een digitaal systeem moet je direct alle informatie krijgen. En kan je ingrijpen.  Nu is alles hardcopy dat moet worden ingeleverd. En pas daarna ga je zien wat voor grap men uitgehaald heeft."

Het begrip Local content moet in een ruim maatschappelijk perspectief worden bekeken. Op die manier kan de totale Surinaamse samenleving er daadwerkelijk veel meer uit halen dan tot nu wordt aangenomen. Sedert de ontdekking begin 2020 van de grote aardolie voorraad in onze maritieme zone in de territoriale wateren van Suriname, wordt er links en rechts geschermd met het begrip Local Content. Leidend hierbij is dat het Surinaamse bedrijfsleven actief moet participeren in de procesontwikkeling van de grote aardolie voorraad voor onze kust en alles wat daaruit verder zal voortvloeien. Misschien moest deze ontwikkeling eerst komen om onze samenleving wakker te schudden dat er veel meer te halen is uit projecten van grote buitenlandse multinationals en lokaal gevestigde bedrijven.

Hierbij moeten we specifiek kijken naar de Social Return On Investment (SROI). We

zijn nu op het punt beland waarbij er concrete afspraken moeten worden gemaakt tussen de overheid en uitvoerders van de projecten. Tot op heden moeten we het hebben van de goodwill en maatschappelijke betrokkenheid van de bedrijven. In een benadering vanuit een breed maatschappelijk perspectief zullen we moeten kijken in de richting van verruiming dan wel aanpassing van de wetgeving over de aanbesteding. Daarin moeten we normeringen vastleggen waaraan de bedrijven zich moeten committeren.

Daarmee creëer je ook een stukje zekerheid voor de bedrijven om willekeur uit te sluiten. Vanaf het moment van ondertekening van een contract weten ze dan dat een bepaald percentage van de projectkosten gestort moet worden in een speciaal sociaal fonds voor de maatschappelijke verbetering. De projecten die uitgevoerd zullen worden door de beheerders van dit fonds kunnen geplaatst worden onder de noemer maatschappelijke correctieve projecten. We denken hierbij aan het begeleiden van jongeren op uiteenlopende gebieden, resocialisatie en reclassering van ex-gedetineerden om weer een waardige bijdrage te leveren aan de maatschappij. 

Met een wettelijke gecoördineerde bijdrage van de projectuitvoerders aan kwetsbare groepen in de samenleving, kan kwalitatief een impuls worden gegeven aan het versterken van de maatschappij. Dit kan tweesporig zijn. Een stukje preventieve aanpak en repressief of correctief. Bij local content op basis van SROI moet er dus niet met de tunnelvisie en gelimiteerde benadering van slechts lokale bedrijven betrekken die als toeleverancier voor de multinationals kunnen optreden, worden gewerkt. Er moet een concrete bijdrage geleverd worden om vooral de onderkant van de maatschappij te versterken en hogerop te krikken.

Onlangs heeft de organisatie Roffabo in samenwerking met een deskundige groep uit Den Haag, Nederland een training verzorgd voor functionarissen van enkele relevante ministeries. Het gaat in deze om Regionale Ontwikkeling en Sport, Openbare Werken en Arbeid, Werkgelegenheid en Jeugdzaken. De deskundigen hebben de overheidsfunctionarissen tools aangereikt hoe het begrip Local content moet worden benaderd, hoe ze specifieke sociale behoeften uit de maatschappij moeten identificeren en hoe in het kader van SROI daaraan moet worden gewerkt. 

Tijdens de training is er ook uitgebreid een presentatie gegeven hoe dat in Den Haag gewerkt heeft. De functionarissen zijn ervan overtuigd dat het hier ook kan werken in een aangepaste vorm, omdat het gaat om twee verschillende maatschappijen met hun specifieke structuur en cultuur. Het zou helemaal op zijn plaats zijn als het huiswerk wordt gemaakt en dat wordt gekoppeld aan een duurzame aanpak.

Ettiré Patra
    

Imran Taus, lijsttrekker van OPTSU, over de teambuildingssessie die is gehouden. (Foto's: JCV 2025/Naomi Hoever)

In de overtuiging dat er iets anders moet komen dan er de afgelopen vijftig jaar is geweest,

bereidt OPTSU haar kandidaten voor op wat de politiek is, wat de kandidaten kunnen verwachten en hoe hun toekomst eruit kan zien. “We willen voorkomen dat onze kandidaten niet weten waar het om gaat”, zegt lijsttrekker en bestuurslid van de PALU, Imran Taus. 

OPTSU heeft zaterdag een teambuildingssessie gehouden voor haar kandidaten op ressorts-, districtsraad en DNA-niveau. “Waar we vandaan komen en wat we zijn, nu onze mensen het veld in trekken is belangrijk”, zegt Taus. Hij benadrukt dat OPTSU niet alleen een samenwerking is van partijen, maar een samensmelting tot één politieke partij, waar de samenwerkende organisaties wel hun identiteit

behouden. Eenheid onder de kandidaten, weten waar over ze praten en onderlinge vertrouwen zijn belangrijke basiselementen in de voorbereiding. Ex-vicepresident Robert Ameerali heeft, wat Taus kleine maar belangrijke ‘kneepjes in het politieke werk noemt met de kandidaten besproken en hen bijgebracht.

Econoom Winston Ramautarsing heeft een sessie gedraaid over de economie. PALU-voorzitter Jim Hok legt uit dat het accent van de activiteit vooral heeft gelegen op teambulding en dat met name de kandidaten er voor elkaar moeten zijn. Volgens hem is er enorm veel ervaring bij de partijen die zijn samengesmolten tot OPTSU; zowel op het politiek bestuurlijke maar ook om maatschappelijk vraagstukken en thema’s die de samenleving bezighouden. Hoewel Hok toegeeft dat harder gewerkt moet worden aan de eenheid binnen OPTSU, is het besef wel aanwezig dat er een missie is waarnaar gestreefd moet worden. “Het heeft wat tijd nodig en het zal zeker goed komen”.

Hok zegt dat OPTSU zich zeker richt op het krijgen van regeerverantwoordelijkheid. Echter waar de partij ook beland na de verkiezingen, zijn daar nog altijd de volksvertegenwoordigende organen waar de kandidaten actief in worden. Taus zegt dat als het gaat om met name de ressortraden, het streven gericht is om in elk ressort waar de partij kandidaten op de lijst heeft gebracht, tenminste twee gekozen worden. “Beleid wordt niet alleen aan de Waterkant gemaakt. Er is in de ressorten genoeg kwaliteit en gewicht om lokaal beleid te maken. Daar moeten onze kandidaten goed op voorbereid zijn”, zegt Taus.  “We gaan wel stap voor stap, hoe het zich ontwikkeld zien we wel”, vult Hok aan.

Hok meent dat de ophef de afgelopen dagen rond dubbele kandidaten, veel te maken heeft met onwetendheid. “Het wordt ze ook niet voldoende duidelijk gemaakt dat je maar bij één partij kandidaat kan zijn. Ook wij als OPTSU zijn daarin tekort geschoten om dat de mensen goed duidelijk te maken. Als de voorlichting niet goed is dan nemen mensen de kans om bij meer dan één partij een kans te maken een rr of dr zetel te bemachtigen. Maar hoe goed het systeem ook is, je kan dit soort dingen niet helemaal voorkomen”, zegt Hok. Hij sluit niet uit dat politieke partijen beloftes hebben gedaan aan kandidaten en hebben gezwaaid met pakketjes”.

INGEZONDEN

In de media verscheen onlangs een bericht dat de regering heeft besloten om de padieboeren met 70 miljoen SRD tegemoet te komen bij de huidige oogst. In tegenstelling daarmee had de minister van LVV eerder verklaard dat de regering voor USD 2 miljoen de export van 25.000 ton rijst zou subsidiëren. Voor de pelmolenaars die op de lokale markt opereren zou de regering nietsdoen omdat de prijs lokaal hoog zou zijn. De politieke partij OPTSU roept te regering op om open en eerlijk beleid te komen waarin de belangen van de gehele sector en de samenleving, inclusief de kleine

rijsboer, centraal staat.

MISLEIDING

Voor de kleine boeren met een oogst van ruim een miljoen balen padie per seizoen is het elk jaar weer een probleem met de prijs en de afname. Minister Sewdien heeft dat in 1986 als onderdirecteur landbouw op het ministerie zelf ervaren. Gegeven zijn agrarische achtergrond mocht van Sewdien dus beter verwacht worden. Vanaf de eerste dag had hij kunnen werken aan fundamentele oplossingen. Niets blijkt minder waar te zijn.

Zo worden de boeren 450 SRD aan geboden op dit moment. Dat betekent dat voor een oogst van 30.000 ha oftewel twee miljoen balen padie er ruim 315 miljoen

SRD nodig is. Door slechts 70 miljoen SRD ter beschikking testellen zullen twee derde van de boeren uitgesloten worden.

PELMOLEN?

Niet lang terug legde president Santokhi een steen voor de bouw van een pelmolen in de Prinsbernhardpolder. Hoeveel boeren padie zouden kunnen leveren voor verwerking werd hen niet verteld. Eerst verklaarde de minister dat de bouw met IDB-middelen zou geschieden. En toen de IDB dat ontkende kwam hij met de bewering dat de bouw uit de eigen begroting betaald zou worden. Ook dat bleek na verificatie niet waar te zijn.

WEDEROM MISLEIDING

Er zijn ruim 25 opkopers in Nickerie waarvan een groot deel hun product verkopen aan één enkele exporteur en een ander deel op de lokale markt. Waar de minister de samenleving wederom misleid is dat hij zegt de rijst op de lokale markt veel meer zou opbrengen en daarom niet gesubsidieerd zal worden. Terwijl door de verkoop in kleine hoeveelheden rijst er veel meer handelingen c.q. kosten  worden gemaakt. Daarbij is de grootste kostenpost de winstmarge van 20% van de winkelier en de diverse belastingen die worden afgedragen aan de overheid.

PRADO

Ook met zijn verklaring op zijn persconferentie dat ”als je de boeren geld geeft om een tractor te kopen, ze een Prado kopen” probeerde de minister de samenleving op te hitsen tegen de boeren.  Terwijl de Prado wel de auto is waarin de president en de ministers “gratis” rondrijden, probeert hij met dit argument goed te praten dat de miljoenen subsidie daarom rechtstreeks zal gaan naar één enkele opkoper c.q. exporteur.

RODE RIJST

In lijn met de minister, deed dezelfde opkoper mee aan de misleiding van de samenleving. Hij beweerde dat hij de padie van een boer had geweigerd omdat de padie voor 90% zou bestaan uit “rode rijst” (= wilde rijs). Ook dat is een leugen omdat een padieareaal met 90% rode rijst niet te oogsten is omdat het gewas “gaat liggen” voordat het oogstrijp is. Hierdoor zijn de oogstkosten hoger dan de waarde van de oogst dus laat de boer het liever staan.

ONAFHANKELIJKE KANDIDAAT

Wat duidelijk wordt is dat de regering met Minister Sewdien voorop bezig is een opkoper te bevoordelen. Nu al gonst het van de geruchten dat een deel van de subsidie, terug zal vloeien naar de partijkas van de VHP. En dit spel is reeds bij opeenvolgende regeringen gezien waarbij keer op keer de kleine rijstboer de rekening betaalt. OPTSU roept de rijstboeren en de samenleving op zich niet te laten misleiden en massaal te stemmen op de onafhankelijke kandidaat Bhartie Tjikoeri (#40), die gaat zorgen voor een goed productiebeleid, garantie op afname van alle padie en een garantieprijs dat vooraf bekend is.

Vandaag wordt het een natte zondag. In de vroege ochtend is het bewolkt met kans op een paar buien. Af en toe piept de zon, maar in de middag worden er talrijke onweersbuien voorspeld. De temperatuur kan in de middag oplopen tot rond de 30°C. Er staat een zwakke wind uit het oostnoordoosten. De kans dat het regent is 80%.

In de vooravond kunnen zich nog onweersbuien voordoen. De rest van de avond en de nacht blijft het bewolkt. Het koelt af tot ongeveer 23°C. De wind is licht en variabel.