• woensdag 04 June 2025
  • Het laatste nieuws uit Suriname

Een kleine politieke historie van Suriname

Ingediend door admin op

Een kleine politieke historie van Suriname is een boek van Rappa in twee delen. Deel 1 gaat over de periode 1650-1947. Deel 2 bestrijkt de periode 1947-1964. De ondertitel luidt: ‘een zoektocht

naar de oorsprong van de hedendaagse politieke cultuur in ons land’. Het is een uitgave van RALICON (RAppa’s LIteratuur CONsultancy).


Rappa werd voor de verkiezingen van 2020 in Suriname benaderd door een aantal jongeren met de vraag of hij informatie zou willen verschaffen en voorlichting geven over de achtergrond van de Surinaamse politiek. Voor de meeste van deze jongeren was het de eerste keer dat zij mochten gaan stemmen. De situatie rond die verkiezingen vonden zij chaotisch en onoverzichtelijk om tot een keus te kunnen komen. Van de meeste kandidaten op de kiezerslijsten hadden zij totaal geen beeld van wat hun

reputatie en plannen waren.


Vandaar dus de vraag aan Rappa, die de Surinaamse samenleving als zijn broekzak kent en veel kennis bezit van de Surinaamse politiek. Door zijn journalistieke uitingen via radio, televisie, kranten en internet is zijn reputatie in het land al lang en goed gevestigd. Vandaar dat hij werd gevraagd voor deze klus en hij accepteerde die ook.


Nadat de klus was geklaard, bleek dat er zoveel materiaal beschikbaar was gekomen dat het idee ontstond, dat te ordenen en beschikbaar te stellen aan de samenleving in de vorm van een publicatie. Het resultaat werd deel 1 van het boek, dat in vier drukken is verschenen. Bij elke nieuwe druk is de inhoud geactualiseerd naar de stand van zaken van dat moment. Nu is de eerste druk van deel twee verschenen. Hij zou de Surinaamse samenleving een dienst bewijzen door het schrijven van deel 3 over de periode 1964-2025, want dan is Suriname 50 jaar onafhankelijk.


Wie is Rappa?

Rappa is een pseudoniem van Robby Jonathan Parabirsing (1954). Op het Lyceum was hij op een dag met een paar vrienden aan het rondhangen bij de school. Hij was ook betrokken bij de Schoolkrant en daar gingen natuurlijk ook de babbels over. Tijdens het geklets stelde een creoolse jongen hem de vraag hoe hij eigenlijk heette. ‘Robby Parabirsing’ moet zijn antwoord geweest zijn. ‘No, no man, vanaf nu heet jij Rappa!’. Die naam past beter bij jou en bij ons’. Kort, bondig en met uitstraling moet de gedachte geweest zijn.


Rappa is een gepensioneerde leerkracht. Hij is ook vele malen adviseur geweest van studenten en politieke voorlichters. Sinds zijn schoolperiode op het Surinaams Lyceum heeft hij veel belangstelling gehad voor het politieke gebeuren in binnen- en buitenland. In zijn wekelijkse column Politieke Borrelpraat op Starnieuws belicht hij op satirische wijze maatschappelijke zaken, soms scherp op de snede, maar steeds vanuit verschillende invalshoeken. Hij komt ook met bruikbare oplossingen, wat kennelijk ook voor de jongeren reden is geweest hem te vragen hun in te wijden in de geschiedenis van de Surinaamse politiek.


Behalve als editor, uitgever en manager van Ralicon is Rappa ook actief in het bestuur van de Schrijversgroep ’77. Hij is er voorzitter. De Schrijversgroep ’77 verdient sowieso een groot compliment omdat zij ondanks de vele woelige jaren is blijven voortbestaan. Velen hebben daar hun krachten aan gegeven en niet altijd zonder risico.

De boeken
Rappa hanteert bij het schrijven de volgende leuzen:
-“Ik wacht niet met schrijven totdat er gelezen wordt, maar: ik schrijf, zodat er gelezen kan worden.”
-“Het geschrevene blijft, het gepraat vervliegt.”

De boeken zijn geschreven in ‘prettig en makkelijk leesbare taal’, aldus de woorden van Rappa. Daardoor zijn ze toegankelijk voor de meeste Surinamers. Dat klopt wel. De taal die hier bedoeld wordt, is het Surinaams-Nederlands. Maar dat Surinaams-Nederlands wordt taalkundig gezien in een rap tempo steeds meer ‘Surinaams’ en minder ‘Nederlands’ en raakt dus verder van het ABN af. Het wordt tijd om het ‘Nederlands’ in de naam weg te laten en te spreken van het Surinaams, zoals het Zuid-Afrikaans en het Vlaams, als zelfstandige taal.


In de huidige twee delen die elkaars complementen zijn, valt over de periode 1650–1964 heel veel te lezen. Bijvoorbeeld wat Venetiaan destijds bedoelde met 'tarantula’s'. Heel belangrijk is dan te weten hoe u ze in de samenleving herkent, want ze zijn er in overvloed - en nog steeds - overal en onuitroeibaar aanwezig. Verder hebben we allemaal een idee van ‘Friends & Family’ in de politiek. Rappa vertelt daar meer over. 


Heel interessant is ook te lezen, hoe Kielstra werd gedegradeerd van gouverneur van Suriname tot ambassadeur elders en natuurlijk waarom. Heel interessant is kennis te nemen van het feit waarom de Hindostaan Lachmon aan de creool Pengel een heuse zetel cadeau doet. Over het Algemene Kiesrecht was er veel te doen geweest. Wie waren de voorstanders en wie de tegenstanders. Rappa legt dat haarfijn uit. Ook over de smadelijke verkiezingsnederlaag van de NPS, respectievelijk de macht van Pengel en zijn ondergang wordt door Rappa gefileerd.


Bish Ganga

Geen nieuwe ambtenaren in dienst rond de verkiezingen

Ingediend door admin op

Minister Stanley Raghoebarsing van Financiën en Planning benadrukte tijdens een regeringspersconferentie, dat er geen nieuwe ambtenaren in dienst worden genomen van de staat.

Hij weet dat dit een trend van regeringen is rond de verkiezingen; meestal worden massaal ambtenaren in dienst genomen. Dat is nu niet het geval.

Wat er wel kan gebeuren is dat mensen tijdelijk in dienst worden genomen om werkzaamheden te doen in verband met de verkiezingen, maar zij staan niet op de loonlijst van de Staat.

Regering schaft logistiek materiaal aan voor politie, commissariaten en OW

Ingediend door admin op

Op het terrein van het ministerie van Openbare Werken (OW) aan de Duisburglaan heeft de overdracht plaatsgevonden van een nieuwe tranche voertuigen en zwaar materieel ten behoeve van de politie, districtscommissariaten en het ministerie van OW zelf. Dit gebeurde op vrijdag 4 april 2025 in aanwezigheid van president Chandrikapersad Santokhi.

Het betreft 10 probox-voertuigen (fase 1) voor de politie, 8 voertuigen voor de bestuursdiensten van de districtscommissariaten en 10 tractoren met zaaimaaier voor OW. Sergio Kadosoe, directeur Onderzoek en Dienstverlening van OW, zei dat de aanschaf van de politievoertuigen in de eerste fase circa 2,5 miljoen USD kostte, terwijl die

voor de bestuursdiensten een investering is van 2,7 miljoen USD vertegenwoordigen. De voertuigen zijn geleverd door lokale ondernemingen.

Commissaris van politie Rishi Akkal sprak namens het Korps Politie Suriname (KPS) zijn dank uit aan de regering voor deze broodnodige aanwinsten, die essentieel zijn voor het waarborgen van de veiligheid in het land. Hij noemde eerdere investeringen in het KPS en de implementatie van GPS-trackers en een brandstofverbruiksapp om het beheer te optimaliseren.

OW-minister Riad Nurmohamed erkende de lange aanloop naar deze levering, die mede door de tussenkomst van president Santokhi is gerealiseerd. Hij gaf aan dat ernaar gestreefd wordt de tweede fase

van de politievoertuigen nog voor de verkiezingen te voldoen. Zijn collega Kenneth Amoksi van Justitie en Politie sprak ook zijn dank uit voor deze versterking van het KPS-wagenpark. Hiermee is de politie beter instaat de dienstverlening naar de samenleving verbeteren. De justitieminister juicht het toe dat er ook is gedacht aan de bestuursdiensten, die volgens hem een zeer belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de rapportage en aanpak van verkeersveiligheid.

President Santokhi wees erop dat de regering de afgelopen jaren de economische crisis heeft bezworen en succesvol het IMF-programma heeft uitgevoerd. Thans kunnen deze investeringen worden gepleegd en nu is het tijd om terug te geven aan het volk, dat vraagt om veiligheid en goede dienstverlening. Het staatshoofd wees ook op de digitalisering van de overheid, de aanpak van verkeersveiligheid en grensoverschrijdende criminaliteit, en de bouw van een nieuw hoofdgebouw voor de politie, waarmee de veiligheid van de burger prioriteit krijgt.

VSB dringt aan op transparantie en regulering bij toekenning aanmeersteigers en havens

Ingediend door admin op

De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) heeft zich in een brief aan president Chandrikapersad Santokhi gericht over de groeiende zorgen rondom het beleid en proces voor het aanwijzen van aanmeersteigers en havens in Suriname. De brief roept op tot meer transparantie, wettelijke consistentie en het waarborgen van eerlijke concurrentie in het licht van de verwachte groei in havenactiviteiten, met name door de opkomende Olie- en Gasindustrie.

Belangrijke stakeholders zoals de Terminal Operators op de Jules Sedney Terminal – waaronder Integra Port Services/DP World Paramaribo en VSH Transport – hebben bij de SSB hun bezorgdheid uitgesproken over de manier waarop momenteel besluiten

worden genomen met betrekking tot havenfaciliteiten. De vereniging benadrukt dat er dringend behoefte is aan een transparant en evenwichtig beleid waarin de centrale rol van de Jules Sedney Haven, als door de overheid aangestelde haven, wordt gerespecteerd.

In de brief verwijst de VSB naar de Scheepvaartwet waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen ‘algemene steigers’ en ‘andere steigers’. De vereniging wijst erop dat commerciële lading in principe alleen via de algemene steigers gelost mag worden, en dat andere steigers enkel toegelaten mogen worden indien hun specifieke functie duidelijk gemotiveerd is.

Een belangrijk zorgpunt dat wordt aangestipt, is het gebrek aan capaciteit bij overheidsinstanties

zoals de Douane, Dienst der Invoerrechten en Accijnzen en het ministerie van LVV. Wanneer op meerdere locaties algemene steigers worden aangewezen, ontstaat het risico dat de overheid haar toezichtstaken niet adequaat kan uitvoeren, wat uiteindelijk kan leiden tot inkomstenderving voor de Staat.

Ook het gelijke speelveld tussen havenbedrijven komt in het geding. De VSB stelt dat de Jules Sedney Haven opereert onder het Landlord Port Model, waarbij concessie kosten aanzienlijk zijn. Tegelijkertijd worden er andere havengebieden aangewezen die in privé-eigendom zijn en waarbij dergelijke kosten niet van toepassing zijn. Dit creëert volgens de vereniging een ongelijk speelveld en zet de concurrentiepositie van bedrijven die onder het concessiemodel werken onder druk.

Tot slot spreekt de VSB de bereidheid uit tot dialoog en samenwerking met de overheid en andere belanghebbenden. De vereniging benadrukt haar rol als belangenbehartiger van het bedrijfsleven en stelt zich beschikbaar om bij te dragen aan de totstandkoming van een weloverwogen, evenwichtig en toekomstbestendig havenbeleid.

De VSB vertrouwt erop dat haar zorgen serieus worden genomen en kijkt uit naar een constructieve samenwerking met de regering.

Man neergeschoten te Brownsweg

Ingediend door admin op

Bij een gewapende overval voor een winkel aan de Brownsweg is een man in de avond neergeschoten. Hij liep een schotverwonding op, maar verkeert volgens de politie buiten levensgevaar.


Starnieuws verneemt dat twee

mannen, gewapend met vuistvuurwapens benaderden het slachtoffer en beroofden hem van een gouden halsketting.


Het slachtoffer probeerde met de verdachten terug te vechten en werd daarbij neergeschoten. De daders sloegen na de overval op de vlucht.

President hoort problemen Mariënburg aan; belooft oplossingen

Ingediend door admin op
President Chan Santokhi (m) op de foto met vertegenwoordigers van Mariënburg en omgeving.

Bewoners van Mariënburg en omliggende gebieden zitten al geruime tijd met knelpunten, zoals het gebrek aan rechtszekerheid over hun
gronden en overvolle begraafplaatsen. Vertegenwoordiger Johnny Kasdjo zei donderdag bij een ontmoeting met president Chan Santokhi dat vele inwoners reeds jarenlang op een stuk perceel wonen, maar tot op dit moment geen rechtszekerheid hebben.


Kasdjo was met een delegatie op het Kabinet van de President. Zij vinden het schrijnend dat mensen die lang in het gebied hebben gewoond, bij overlijden niet in hun eigen gemeenschap begraven kunnen worden, omdat er geen beschikbare plekken meer aanwezig zijn op de begraafplaatsen.

Het gebrek aan straatverlichting langs bewoonde wegen, is aangehaald als een gevaar voor met name de jongeren. Kasdjo wil graag een structurele
en gezamenlijke aanpak van de problemen.

Santokhi riep zowel de regering als de vertegenwoordigers van Mariënburg en omgeving op om de krachten te bundelen en tot concrete oplossingen te komen. Ter bevordering van de aanpak is een team van acht personen samengesteld, dat samen met de regering zal werken aan duurzame oplossingen. Kasdjo zal als hoofdvertegenwoordiger van dit team fungeren. Over twee weken zal de voortgang van het traject worden geëvalueerd, meldt de Communicatiedienst Suriname.

'Onteigening' plantagegronden vanaf 1 mei 2025 reëel

Ingediend door admin op

Het publieke debat over het effect van het nieuw Burgerlijk Wetboek (nBW) dat is aangezwengeld met het artikel 'Onteigening boedelplantages per 1 mei 2025', heeft grote maatschappelijke relevantie. Daarom mag het niet
ontsporen. Wetgeving heeft effecten op de samenleving en moet dus eerlijk en begrijpelijk worden uitgelegd aan de samenleving, vooral aan hen die erdoor geraakt (kunnen) worden.

Dat het artikel 'Onteigening boedelplantages per 1 mei 2025' een sociologische invalshoek heeft, is te merken aan het accent op de te verwachten nBW-effecten op het bezit van communale plantagegronden. Vanuit die invalshoek is het begrip onteigening gebruikt, dat in de volksmond betekent het verlies van het eigendomsrecht op grond. Ook in strikt juridische zin komt onteigening daarop neer, alleen verwijst het dan naar de wijze waarop de eigendom op grond wordt overgedragen aan
het openbaar bestuur.

Het besproken artikel geeft geen enkele reden om aan te nemen dat het over de onteigening in strikt juridische zin gaat, dus dit publieke debat hoeft zich niet daarop te richten. Ook is het onjuist dat het artikel suggereert dat er per 1 mei 2025 automatisch onteigend zal worden, omdat het artikel duidelijk uiteenzet langs welke weg eigendom volgens de artikelen 200a tot en met 200i van het nBW verkregen zal kunnen worden en verloren kan gaan.

Het artikel betwist de mogelijkheid die het nBW aanreikt aan derden om óók communale plantagegronden in eigendom te verkrijgen. En de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat elke verkrijging zal leiden tot eigendomsverlies bij de gezamenlijke nazaten van die plantage. Dat is de naakte waarheid. Dit effect is ook door de regering erkend in de Memorie van Toelichting (MvT), in die zin dat zij stelt geen strijdigheid te zien met hogere regelgeving ter bescherming van eigendom. Een parlementariër die zich als wetgever in het publieke debat heeft gemengd met nogal discutabele beweringen hierover, heeft haar luisteraars aangespoord om voor een beter begrip de nBW-bepalingen 200a-200i te lezen en daarover vragen te stellen.

Maar bijzonder aan het debat is dat de reacties de aangestipte discussie-thema's negeren. In de reacties wordt het nBW aangeprezen als voordelig voor de Para-plantages, met het accent op de procedure die de artikelen 200a-200i voorschrijven. Daarbij wordt het mogelijk intreden van het gevreesde effect gebagatelliseerd dan wel onbesproken gelaten. Er wordt zelfs tegen beter weten in beweerd dat het nBW niets verandert aan het communale plantagegrondbezit.

Echter, het lezen van artikel 200d leert dat, behalve aan gebruikers, ook aan de Staat of aan een stichting eigendom op plantagegrond kan worden toegekend. Een verkapte vorm van onteigening?

Artikel 200d brengt onweerlegbaar de Para-plantages binnen de reikwijdte van de betwiste nBW-oplossing. Volgens de MvT bij het nBW steunt artikel 200d mede op de verhandeling van A.J. Saheblal, "De afwikkeling van onbeheerde nalatenschappen in Suriname. De terugname door de overheid van onbeheerde en verlaten gronden in de boezem van het domein" van 1999.

Lezing van de MvT bij artikel 200a leert verder dat het artikel wél betrekking heeft op voormalige plantages. Uit de MvT bij de artikelen 200a-200i blijkt dat de nBW-oplossing voortkomt uit Antilliaanse rechtspraak die vrijwel uitsluitend handelt over 'boedelplantages'. Daaruit volgt dat de nBW-oplossing een directe link heeft met 'boedelplantages' en niet met het overlast bezorgende, stedelijke boedelprobleem waaronder Suriname gebukt gaat.

Het is daarom misplaatst dat de geuite zorgen in het besproken artikel worden weggezet als paniekzaaierij en mis- en desinformatie, zoals gedaan door de parlementariër, die daarbij notabene aantoonbaar onjuiste beweringen heeft gedaan over onder andere het nBW en onteigening, en onnodig de geuite zorgen in het publieke debat als een etnische tegenstelling heeft uitgelegd.

Na het nBW en de MvT te hebben gelezen, is het helemaal niet vreemd en onbegrijpelijk dat de nazaten van de Para-plantages vraagtekens plaatsen bij de intentie van de wetgever. De aangereikte nBW-mogelijkheid om ook communale plantagegrond vanaf 1 mei 2025 om te zetten in privaat eigendom wordt als ongewenst beschouwd vanwege het voorziene negatieve effect daarvan op de plantagegemeenschap en -cultuur.

Of die aangereikte nBW-mogelijkheid succesvol toegepast zal kunnen worden, zal de toekomst moeten uitwijzen. Belangrijk is dat plantagegemeenschappen bewust zijn van dat risico en anticiperend daarop maatregelen treffen ter behoud van hun bijzondere samenlevingsstructuur en -cultuur.

Deze bijdrage beëindig ik in de hoop dat het (on)bewust langs elkaar heen praten in dit belangrijke publieke debat wijzigt in een eerlijk informatief debat ter voorkoming van onnodige rechtsprocessen en de daaraan gerelateerde ellende.

Mr. M.A. Castelen, LLM & LLM
Advocaat, gespecialiseerd in staats- en bestuursrecht, mensenrechten en internationaal recht


Nog een regenachtige dag

Ingediend door admin op

Ook vandaag, zaterdag, begint de dag bewolkt en met buien. Na het middaguur wordt er onweer voorspeld. In de middag kan de temperatuur oplopen tot rond de 29°C. Er staat een zwakke
wind uit het oostnoordoosten. De kans op regen is 100%.

In de avond blijft het bewolkt met af en toe buien. In de nacht blijft het bewolkt en koelt het af tot ongeveer 23°C. De wind is licht en variabel.

Leiding militair hospitaal ontheven; zal weer ingezet worden als legerarts

Ingediend door admin op

Minister Krishna Mathoera van Defensie heeft de Algemeen-directeur van het Militair-Hospitaal luitenant-kolonel Chevron Terborg en de medisch-directeur luitenant-kolonel Pascal Zeegelaar, per 2 april ontheven uit hun functie. Zeegelaar staat op een kandidatenlijst van de NDP en is hierdoor vanwege rechtswege met bijzonder verlof. Minister Mathoera zegt dat de ontheffingen niets te maken hebben met politiek of rancune.

Om het tekort aan artsen op te vangen is beleidsmatig gekozen om deze 2 legerartsen liever in te zetten in de ziekenzorg in plaats van in een managementfunctie. De twee zijn het daarmee niet mee eens en zullen juridische stappen nemen hiertegen het

besluit van Mathoera. Zij vinden verder dat zij per presidentiële resolutie zijn aangesteld, waardoor niet de minister de ontheffingsbrief kan tekenen.

Mathoera zegt dat de juiste procedure per presidentiële resolutie wordt ingezet om Terborg en Zeegelaar te ontlasten uit hun functies. In de tussentijd is er een coördinator aangesteld om de leiding over te nemen bij het Militair-Hospitaal.