In memoriam: Tara Oedayraj Singh Varma

[Door Rudy Lion Sjin Tjoe] – Tara Oedayraj Singh Varma is overleden, 78 jaar oud. Haar pleegdochter bevestigde dat vandaag aan de NOS. In de Nederlandse berichtgeving wordt ze samengevat als “de politica die loog over kanker”. Ik kende haar anders, en ik wil dat beeld hier neerzetten.

Ik heb Tara van dichtbij meegemaakt. Het beeld dat blijft hangen is niet dat van een politica achter een katheder. Ze ging zelf naar de mensen toe. Wachtte niet tot ze bij haar op het Binnenhof kwamen, maar zocht ze op in Oost, in de wijken waar de Surinaamse gemeenschap woonde. En thuis, in Oost, ving ze mensen gewoon op. Geen loket, geen procedure: als iemand nergens heen kon, kon diegene bij Tara aan tafel.

Ik heb haar ook zien huilen, op het moment dat het in de Tweede Kamer niet lukte en de druk haar inhaalde. Dat was geen toneel. Wat me het

scherpst is bijgebleven, is wat erna kwam: ze bleef onverzettelijk. Ze stopte niet met vechten voor de mensen om wie het haar ging, ook niet toen het haar het zwaarst afging.

Tara Oedayraj Singh Varma werd geboren in Springlands, Corriverton, in het toenmalige Brits-Guyana, vlak bij de Surinaamse grens. Haar vervolgopleidingen — onderwijs en rechten — volgde ze aan de andere kant van die grens, in Suriname. Ze maakte ze niet af, maar de regio vormde wel haar kompas, een grensgebied waar Guyanese en Surinaamse gemeenschappen door elkaar heen leven, en waar ze zich haar leven lang mee bleef identificeren. Toen ze naar Amsterdam verhuisde, nam ze die achtergrond mee de politiek in: twaalf jaar gemeenteraad, vanaf 1982 voor de CPN en later voor het Links Akkoord, de voorloper van GroenLinks.

In 1994 werd ze voor GroenLinks gekozen in de Tweede Kamer, als eerste vrouw met een migratieachtergrond in het Nederlandse parlement.

Ze maakte er geen showstuk van. Ze gebruikte de positie: voor vrouwen met een migratieachtergrond, voor nieuwkomers, voor sekswerkers via de vakbond voor prostituees, als voorzitter van de Surinaamse Vrouwenraad. Als lid van de parlementaire enquêtecommissie naar de Bijlmerramp verdiepte ze zich in het lot van de slachtoffers, van wie veel van Surinaamse en Antilliaanse afkomst waren, een groep die zich destijds nauwelijks gehoord voelde door de Nederlandse staat.

In 2001 kondigde ze aan terminaal ziek te zijn en nam ze afscheid van de Kamer. Later bleek de ziekte niet te bestaan. Ze verklaarde dat ze in een psychose leefde, ontstaan uit een depressie, onder de druk van het zijn van een van de weinige politici met een migratieachtergrond, in een tijd zonder precedent. In 2002 bood ze in het openbaar haar excuses aan en verdween ze uit de landelijke politiek. Ze trok zich niet terug in stilte: ze bleef schrijven,

onder meer over Suriname, en werkte later doodgewoon achter de toonbank van een Surinaamse broodjeszaak in Amsterdam-Oost. Geen bittere exit, geen slachtofferrol. Gewoon verder.

Lieve Tara, jij hield de deur open die je zelf had opengebroken, voor iedereen die daarna kwam. Je liet mensen nooit in de kou staan, ook niet toen je zelf in de kou stond. Rust zacht.

Rudy Lion Sjin Tjoe