Chirurg Mahabier (72) lobbyt in Nederland en opereert in Suriname
| culturu.com
| Door: Robin Austen en Zoë Deceuninck
De gezondheidszorg in Suriname ligt voor een groot deel op z’n gat. In Paramaribo vinden er nog enkele specialistische ingrepen plaats, maar voor veel inwoners is de reis naar de hoofdstad al snel te ver, of te duur. Pendeldiensten van Nederlandse chirurgen en artsen blussen de hoogste nood, maar een langetermijnvisie
ontbreekt.
Foto: Chander Mahabier Foto: Johan Jansen
“Hij leed zoveel pijn en had geen geld . Hij moest voor zijn behandeling naar Paramaribo. Zijn thuissituatie was zo uitzichtloos dat hij ervoor koos om een einde te maken aan zijn leven, vertelt Chander Mahabier (72) in zijn familieappartement naast vijfsterrenhotel Huis ter Duin, waar
hij ons trakteert op koffie en bonbons. Met zijn blik op de gure Noordzee denkt Mahabier aan zijn tweede leven in Nickerie, zijn geboortedorp in Suriname. Een deel van zijn dorpsgenoten verliezen een been of zelfs het leven, omdat het lokale ziekenhuis al jaren met een groot financieel probleem kampt.
“Veel mensen kunnen het niet betalen om steeds naar de hoofdstad te gaan voor hun behandeling”, verzucht Mahabier, die na een leven werken in de operatiekamer van het Albert Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht sinds 2014 met pensioen is.
Maar stilzitten doet hij niet. De voormalig chirurg is al meer dan 35 jaar een medisch aanspreekpunt voor patiënten in Nickerie. Vanuit Nederland coördineert hij de chirurgie in
het Mungra Medisch Centrum, het plaatselijke ziekenhuis in Nickerie, dat dienst moet bieden aan de ruim 34000 inwoners van het gelijknamig district. Maar door een tekort aan gespecialiseerde artsen en de meest basale medicijnen, schiet het ziekenhuis tekort in haar taakstelling. Het is Mahabier die mede zorgt draagt voor de
aanwas van keel-neus-en-oor-artsen, cardiologen, radiologen, orthopaedische chirurgen en gynaecologen uit Nederland. Via zijn Stichting Coördinatie en Ondersteuning Gezondheidszorg en zijn enorme netwerk, raapt hij daarvoor de nodige sponsoring bijeen.
Twee keer per jaar stapt Mahabier zelf op het vliegtuig naar Suriname. Aangekomen op Zanderij gaat de reis meteen verder naar Nickerie,
soms een halve dag rijden op een slecht wegdek vol gaten en snelheidsduivels. In het Mungra Medisch Centrum staat Mahabier met groete regelmaat zelf in de operatiekamer. “Ik heb daar vaak genoeg gestaan terwijl ik nauwelijks voldoende operatiemateriaal had om te werken. Als er dan hierdoor iets misloopt, gaat het
je niet in je koude kleren zitten”, zegt Mahabier, terwijl hij een stevige slok van zijn koffie neemt. Na zijn intense uren in de operatiekamer sluit de vitale zeventiger de dag af met een rondje op de fiets, langs de rijstpolders waar Nickerie om bekend staat.
Wie weg kan
Suriname kampt met
een ernstige economische crisis en een enorme schuldenlast. Na een aanvankelijke bloeiperiode kunnen Surinaamse ziekenhuizen, door een gebrek aan geld ook in de hoofdstad Paramaribo, tegenwoordig nauwelijks aanvaardbare zorg bieden. Gezondheidsmedewerkers, van verpleegsters tot IC-personeel en artsen, vertrekken naar – al dan niet op aanvraag van – Nederland of een van
de overzeese Nederlandse eilanden. Die ‘braindrain’ begon tijdens de onafhankelijkheid in 1975 en is eigenlijk nooit gestopt. Begin dit jaar berichtte Dagblad Suriname dat bijna de helft van het personeel in de operatiekamers uit het Algemeen Ziekenhuis Paramaribo ‘is vertrokken naar het buitenland’. Een Surinaams verpleegstersalaris van omgerekend 100 euro netto
per maand tipt niet aan de vergoeding van zo’n 2000 euro netto die ze daarvoor in Nederland krijgen. Wie weg kan, heeft dat vaak al gedaan.
In ruil daarvoor krijgt Suriname jaar in, jaar uit, pendeldiensten van Nederlandse artsen, verpleegkundigen, adviseurs en stagiaires over de vloer, al dan niet met een
persoonlijke affiniteit voor of geschiedenis in Suriname. Mahabier vindt voor elke trip over de oceaan wel enkele Nederlandse collega’s die hem vergezellen op weg naar Nickerie. Tegen een kleine vergoeding, huisvesting en een fiets als lokaal vervoer trekken deze collega’s hier hun operatiekleren aan. Hoewel ze allemaal zijn gepensioneerd, staan
ze in Nederland nog steeds geregistreerd als chirurg en zijn ze dus bevoegd om – ook in Suriname – operaties uit te voeren, legt Mahabier uit. “En het is hoogstnoodzakelijk, want als de Nederlandse specialisten niet komen, heeft het ziekenhuis geen specialisten.”
Ook in de rest van Suriname blijkt medische hulp
uit Nederland noodzakelijk. Zo wordt de urologische zorg het Sint Vincentius Ziekenhuis in Paramaribo in stand gehouden door een uroloog die elke maand uit Nederland naar Suriname afreist. In 2019 heeft een Nederlands team uit Leiden nog ‘15 Surinaamse hartpatiëntjes’ geopereerd en tijdens de Covid-19 uitbraak vlogen afwisselend Nederlandse verpleegkundigen en artsen naar
Suriname om het tekort aan ziekenhuispersoneel op te vangen. De voormalig directeur van het RIVM, epidemioloog Marc Sprenger, werd als speciaal gezant van de Nederlandse regering uitgezonden naar Suriname om te adviseren in de coronazorg.
Armulov-regeling
Ondanks alle hulp die naar Suriname komt, moeten Surinaamse patiënten ook zelf naar het buitenland voor een
specifieke behandeling of operatie. Daarvoor kunnen inwoners zich beroepen op de zogenaamde ‘Armulov-regeling’, de Afbouw Regeling Medisch Uitzending Lokale Opbouw Voorziening, die medische behandeling in het buitenland bekostigt. De Stichting Staats Ziekenfonds begeleidt patiënten die in aanmerking komen voor deze regeling. Vorig jaar kon voormalig president van Suriname Jules Wijdenbosch
zo naar Nederland afreizen voor een operatie ter waarde van 25.000 euro.
Het was onder het presidentschap van diezelfde Wijdenbosch toen in 1998 de Regeling Laagfrequente Aandoeningen (RLA), zeg maar de voorloper van de Armulov, tussen Nederland en Suriname werd afgeschaft vanwege politieke onenigheid. De RLA-regeling werd beginjaren negentig in het leven
geroepen. Mensen met een bijzondere afwijking konden daarmee voor medische behandeling in Nederland terecht, waarbij de kosten werden gedekt uit verdragsmiddelen.
ingezameld voor de reis naar Nederland of Colombia. Door de openstaande schuld die de Surinaamse Staat heeft bij onder meer het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam kan het SZF bovendien niet iedereen helpen.
Geld en goed bestuur
Volgens Mahabier ontbreekt het in Suriname aan geld en goed bestuur. “De afgelopen 10 jaar onder
het vorige bewind hebben de gezondheidszorg er niet op doen vooruitgaan. Twee elementaire voorwaarden om de Surinaamse gezondheidszorg op peil te houden. Met goed bestuur kun je met beperkte middelen toch nog iets bereiken. Met kennis van zaken en netwerken kun je lobbyen. De minister van Volksgezondheid in Suriname moet
zijn netwerken optimaal kunnen inschakelen en eigenlijk voor handelaar spelen om het maximale uit de gezondheidszorg te halen”, zegt Mahabier.
Zich definitief vestigen in Suriname ziet er voor Mahabier niet in. “Voor mij is de afstand, het er niet fysiek zijn, geen belemmering. De meeste hulp krijg ik uiteindelijk van m’n
netwerken hier in Nederland en daar hebben de mensen in Suriname er het meeste aan.” Met een vrouw die nog in Nederland werkt en acht kleinkinderen op de teller vindt Mahabier het ‘egoïstisch’ om voorgoed naar Suriname te vertrekken. “Ik heb dat weleens overwogen, maar hoe egoïstisch kun je zijn
als je hier je gezin, kinderen en kleinkinderen hebt. Om dat allemaal te laten en naar Suriname te gaan… Vanuit Nederland is er best veel hulp mogelijk”, zegt hij overtuigd.
Maar dat de grootste noden, van paracetamol tot verpleegkundigen, bijna 50 jaar na de Onafhankelijkheid (in 2025 is Suriname 50 jaar onafhankelijk)
nog steeds dezelfde zijn, is voor Mahabier een bittere pil. “ We zijn weer terug bij af en om deze vicieuze cirkel te doorbreken is er een lange termijnvisie nodig. Men moet spoedig starten met goede opleidingen en afstappen van het ad hoc- brandjes blussen”, zegt Mahabier. Maar of hij
er zelf mee stopt? Hij lacht. “Er écht mee kappen, heb ik nooit serieus overwogen. Je laat je kondre man (eigen mensen) nooit in de steek.”
Dit artikel is onderdeel van de serie ‘Surilines’, die onderzoek doet naar de banden tussen Suriname en Nederland in de aanloop naar 50 jaar onafhankelijkheid. Het resultaat is
een reeks bitterzoete verhalen.
Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten www.fondsbjp.nl
Hoewel de Meteorologische Dienst Suriname scherpe waarschuwingen had uitgegeven, bleef de schade overdag beperkt omdat de zwaarste kernen toen net ten noorden en westen aan de stad voorbijtrokken. In de loop van de avond is de situatie echter drastisch omgeslagen: actuele radarbeelden van de late dinsdagavond laten zien dat een omvangrijk en intens buiensysteem de hoofdstad alsnog zal bereiken.Ron
Het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO) krijgt versterking in de aanpak van wateroverlast met de inzet van twee waterpompen die in bruikleen zijn ontvangen van buurland Guyana. De pompen zullen worden ingezet door de afdeling Sluizen en Gemalen om overtollig regen- en oppervlaktewater sneller af te voeren in kwetsbare gebieden.De eerste pomp wordt morgen geïnstalleerd b
VHP-parlementariër Mahinder Jogi vindt dat de parlementaire onderzoekscommissie, die belast is met de behandeling van de vorderingen tot in staat van beschuldigingstelling van drie voormalige ministers, de plank volledig misslaat met het voornemen om de procureur-generaal te horen. Volgens Jogi is de Wet In Staat van Beschuldigingstelling Politieke Ambtsdragers hierover duidelijk.Jogi stelt dat
Wat mij in de uitzending van deze week vooral opviel, was hoe snel local content in Suriname nog steeds een comfortabel woord wordt. Het klinkt goed. Het verkoopt goed. Het geeft het gevoel dat we allemaal straks vanzelf meeprofiteren van oil and gas. Maar zodra je de vraag concreet maakt, wordt het stil. Wanneer is een Surinaams bedrijf niet alleen lokaal, maar ook echt contracteerbaar? Daar draa
Tieners en jonge volwassenen blijven oververtegenwoordigd in de statistieken van ongevallen met e-bikes, blijkt uit recente cijfers over 2025 en de eerste maanden van 2026. Uit de gegevens van 2025 blijkt dat in de leeftijdsgroep van 0 tot 24 jaar in totaal 74 slachtoffers vielen bij e-bike-ongevallen. De grootste groep slachtoffers bevindt zich bij jongeren tussen 15 en 19 jaar, met 24 geregistre
De Surinaamse luchtvaartsector bevindt zich op een kritiek kruispunt. Na een langdurige periode van diepe crises, gemarkeerd door de acute dreiging van internationale ‘blacklisting’, tonen recente beleidsinterventies de eerste voorzichtige tekenen van herstel. In een diepgaand gesprek met staatshoofd Jennifer Simons de strategische contouren geschetst van een sector in transitie. Twee pijlers
Advocaat Serena Essed vindt dat De Nationale Assemblée terughoudend moet omgaan met de vordering van de procureur-generaal om drie voormalige ministers in staat van beschuldiging te stellen. Volgens haar moet het parlement voorkomen dat het zich opstelt als rechter in de zaak.Essed zei in het radioprogramma Welingelichte Kringen dat DNA zich uitsluitend moet buigen over de vraag of de in staat v
Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft in een recent rapport stevige kritiek geuit op de voorbereidingen van Suriname op de verwachte olie-inkomsten vanaf 2028. Volgens het IMF schiet de uitvoering van belangrijke wetgeving tekort, terwijl de olieproductie voor de Surinaamse kust dichterbij komt.Econoom Jim Bousaid noemt het rapport goed onderbouwd. Hij stelt dat het IMF duidelijk aangeeft
De Haïtiaanse ondernemer Jean ‘Saya’ Mixon stelt bij de afgelopen verkiezingen de gelegenheid te hebben gehad om op de tweede plek van de kandidatenlijst van de Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelingspartij (ABOP) te staan. Bij de Vooruitstrevende Hervormingspartij (VHP) was er een voorstel om op nummer 9 van de kandidatenlijst te staan. Hij heeft echter beide voorstellen toen geweigerd. Volge
Bron: schuttevaer.nl | FOTOBIJSCHRIFT: De EK-1504 zal naar verwachting eind van de zomer naar Suriname vertrekken. Foto Bram PronkHet vaartuig is overgekocht van het Estlandse Oü Kaabeltau en krijgt momenteel een complete refit bij Machinefabriek Luyt in het Nederlandse Den Oever. Daar wordt de trawler volledig aangepast om te kunnen vissen in de warme, tropische wateren van Suriname.De Ingel is
De Surinaamse bouwsector is een opvallende speler rijker. Met de officiële lancering van Caribbean Apartment Tour Operation (Caribbean ATO) willen de initiatiefnemers een langgekoesterde ambitie waarmaken: het bezit van een eigen woning betaalbaar maken voor een brede doelgroep, met een speciale focus op jongeren, studenten en starters met een kinderwens. Het bedrijf introduceert hiertoe prefa
