Zuid-Afrika haalt lijken van informele goudmijnwerkers uit mijn
Forensische werkers dragen stoffelijke resten in blauwe lijkzakken tijdens een reddingsoperatie om mijnwerkers die onder de grond zitten in een verlaten goudmijn in Stilfontein, Zuid Afrika, eruit te halen. (Foto: AP) Reddingswerkers en vrijwilligers hebben minstens 78 dode mijnwerkers en meer dan 160 overlevenden uit een verlaten Zuid-Afrikaanse goudmijn gehaald, waar ze al meer dan twee maanden wegkwijnen tijdens een confrontatie
met autoriteiten die eisten dat ze zich aan de politie zouden overgeven omdat ze illegaal aan het delven waren.Er wordt aangenomen dat er woensdag nog steeds honderden vastzitten en het dodental zal naar verwachting stijgen in een ramp die kritiek heeft gehad op het besluit van de Zuid-Afrikaanse regering om te proberen ze "uit te roken" door voedsel en andere voorraden tijdelijk af te snijden. Burgergroepen beweren dat de autoriteiten ook de touwen en katrolsystemen hebben verwijderd die de mijnwerkers gebruikten om minstens één schacht in en uit te gaan en voorraden naar beneden te sturen.De groepen zeggen dat de
wekenlange weigering van de overheid om een reddingsoperatie te organiseren, ertoe heeft geleid dat tientallen mijnwerkers zijn gestorven van honger of uitdroging. Er is nu een reddingsoperatie gaande - na een gerechtelijk bevel - maar er kunnen slechts een paar mijnwerkers tegelijk worden opgehaald en de operatie kan 10 dagen duren.De Zuid-Afrikaanse autoriteiten hebben betoogd dat de mijnwerkers altijd via een andere schacht in de Buffelsfontein Gold Mine, een van de diepste in het mineraalrijke land, konden ontsnappen.Maar activisten zeiden dat dit een gevaarlijke tocht onder de grond zou betekenen die voor sommigen dagen zou kunnen duren, en velen werden te zwak of ziek na maanden onder de grond met weinig voedsel en water. De politie beweert dat sommige mijnwerkers weigerden naar buiten te komen.Autoriteiten bevolen reddingsoperatie In reactie op een verzoek van een familielid van een van de mijnwerkers, heeft een rechtbank vorige week een reddingsoperatie bevolen, die maandag begon. Een gespecialiseerd mijnbouwreddingsbedrijf heeft een kleine kooi duizenden meters in de mijn laten vallen om overlevenden en lichamen te bergen. Maar geen personeel van het bedrijf ging de schacht in omdat ze het te gevaarlijk vonden — in plaats daarvan gingen vrijwilligers uit de gemeenschap de kooi in om de mijnwerkers te helpen.De politie probeerde de mijnwerkers in november uit de gesloten mijn bij de stad Stilfontein, ten zuidwesten van Johannesburg, te krijgen door hun toevoer af te snijden. De actie, onderdeel van een grotere aanpak van illegale mijnbouw, leidde tot een patstelling tussen de autoriteiten en de mijnwerkers en leden van de gemeenschap.Een rechtbank oordeelde dat de autoriteiten toevoer moesten toestaan — maar burgergroepen beweren dat ambtenaren op dat moment meer moesten doen, omdat de mijnwerkers zelfs zonder politie-ingrijpen niet genoeg voedsel en water in de mijn konden krijgen en de situatie nijpend werd.De mijn is 2,5 kilometer diep met meerdere schachten, veel niveaus en een doolhof van tunnels. Een groep die de mijnwerkers vertegenwoordigt, zei dat er talloze groepen in verschillende delen van de mijn zijn en schatte dat er meer dan 500 mijnwerkers onder de grond waren toen de reddingsactie begon.Het is onduidelijk hoe lang ze precies onder de grond hebben gelegen, maar familieleden zeggen dat sommigen van hen er al sinds juli zijn.Stijgend dodentalDe politie zei woensdag dat er tot nu toe 78 lichamen zijn geborgen en dat er 166 overlevenden zijn opgehaald sinds de officiële reddingsoperatie begon. Een gemeenschapsgroep zegt dat er vrijdag nog eens negen lichamen zijn geborgen en een onbevestigd aantal in de voorgaande weken nadat leden van de gemeenschap zelf hadden geprobeerd mijnwerkers te redden.Burgergroepen die de mijnwerkers vertegenwoordigen, zeggen dat er minstens 100 zijn gestorven.De officiële reddingsoperatie verloopt nu langzaam omdat er maar een paar mensen tegelijk in de kooi passen en omdat de schacht zo diep is.De autoriteiten hebben betoogd dat de mijnwerkers eruit hadden kunnen gaan als ze dat hadden gewild - en de politie zegt dat er meer dan 1.000 mensen zijn weggegaan vóór de reddingsoperatie - maar dat ze dat niet deden omdat ze bang waren voor arrestatie. De politie zegt dat ze iedereen hebben gearresteerd die zowel vóór als na de reddingsoperatie naar boven is gekomen.Ze zullen worden aangeklaagd voor illegale mijnbouw en huisvredebreuk. Autoriteiten namen goud, explosieven, vuurwapens en meer dan $ 2 miljoen aan contanten in beslag van de mijnwerkers.Video van ondergrondsEen van de burgergroepen die de mijnwerkers vertegenwoordigde, publiceerde afgelopen weekend twee video's die de naar eigen zeggen verschrikkelijke omstandigheden ondergronds lieten zien. De video's stonden op een mobiele telefoon die een van de mijnwerkers uit de mijn had meegenomen, zei de groep, samen met een briefje waarin mensen werden aangespoord om ze te bekijken.Er zijn tientallen lijken te zien die in een donkere grot liggen en in plastic zijn gewikkeld. Ze tonen ook shirtloze, uitgemergelde mijnwerkers terwijl de man die filmt zegt dat ze stervende zijn en de autoriteiten smeekt om ze voedsel te sturen en ze eruit te halen.'Rook ze eruit'-tactiekenAutoriteiten liggen vooral onder vuur vanwege hun tactieken van vorig jaar, toen ze de mijnwerkers ondergronds voor een bepaalde tijd van voedsel en andere voorraden afhielden. Het was een poging om ze eruit te 'roken', zei een Zuid-Afrikaanse minister, eraan toevoegend dat de autoriteiten de mijnwerkers niet zouden helpen omdat ze 'criminelen' waren.Mensenrechtengroepen hebben het plan veroordeeld en beschuldigen de autoriteiten ervan bij te dragen aan een 'massamoord' in de mijn. Ook leden van de gemeenschap hebben zich verzameld bij de mijn met plakkaten waarop ze de autoriteiten bekritiseren.Maar hoewel de woede hoog is in de lokale gemeenschap, heeft de tragedie geen sterke reactie in heel Zuid-Afrika aangewakkerd, waar illegale mijnbouw vaak in het nieuws is.De praktijk is gebruikelijk bij mijnen die bedrijven hebben gesloten omdat ze niet langer winstgevend zijn, waardoor groepen informele mijnwerkers op zoek gaan naar overgebleven afzettingen. Zuid-Afrika heeft naar schatting 6.000 verlaten mijnen.De Zuid-Afrikaanse regering heeft een harde aanpak gekozen voor de groepen, die bekend staan als zama zamas — wat 'oplichters' betekent in het Zoeloe — en die al lang een probleem vormen voor de autoriteiten. Ze zijn vaak bewapend en maken deel uit van criminele syndicaten, zegt de regering, en velen zijn buitenlanders die illegaal Zuid-Afrika zijn binnengekomen vanuit buurlanden.De regering zegt dat ze Zuid-Afrika jaarlijks van meer dan $ 1 miljard aan goud beroven.Volgens de autoriteiten zijn er het afgelopen jaar meer dan 1.500 mensen gearresteerd wegens illegale mijnbouw in het gebied rond Stilfontein. De meesten van hen kwamen uit Mozambique, Zimbabwe en Lesotho.