Recente analyses van het hiv-programma, zoals gedeeld door Monique Holtuin, hiv focal point op het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) in een interview met CDS, duiden op een zorgwekkende stijging van het aantal hiv-gevallen in specifieke groepen. De toename is geconstateerd in de groep tot 25 jaar alsook in de groep tussen 35 en 45 jaar.
Holtuin legt uit dat er vanuit het hiv-programma regelmatig schattingen worden gemaakt van het aantal mensen dat met hiv leeft. Ze licht de huidige situatie als volgt toe: “Als we daarnaar kijken zijn er in Suriname naar schatting 8000 mensen die met
hiv leven. Van de 8000 mensen kennen ongeveer 4000 mensen hun status. Van die 4000 die hun status kennen is 85% goed in zorg en behandeling”, zegt Holtuin. Volgens haar komt de toename doordat die groep van mensen die nog niet weten dat ze besmet zijn met het virus, nog niet in behandeling is. Die groep is naar zeggen van de hiv focal point te groot.
Holtuin benadrukt dat de situatie bij jongeren extra verontrustend is, omdat ze in een bepaalde levensfase verkeren en er anders mee omgaan. De meldingen vanuit artsen in het veld over jongeren vanaf 20 jaar met
klachten, duiden er vaak op dat de persoon het virus al jaren heeft opgelopen, wat de noodzaak van vroegtijdig testen onderstreept.
Een andere kwetsbare groep vormen kinderen van moeders met hiv. Normaal gesproken voorkomt behandeling met remmers overdracht op de baby. Echter, sommige moeders gaan volgens Holtuin niet voor de controle en weten dat niet van zichzelf of, erger nog, gaan vanwege stigma niet voor behandeling, waardoor ze een kindje krijgen met hiv.
De groep mannen die seks hebben met mannen (MSM) is extra kwetsbaar. Dit heeft te maken met de aard van de seksuele handelingen en met name het niet gebruiken van een condoom. Factoren die hieraan bijdragen zijn onder andere wisselen van partners en het niet gebruiken van een condoom, marginalisatie en stigma zoals niet geaccepteerd zijn in een bepaalde omgeving en dat gepaard gaat met allerlei taboe. “En juist in die situaties zijn er hogere risico’s op hiv”, aldus Holtuin.
De verspreiding wordt ook sterk beïnvloed door onvoldoende kennis, attitude en praktijken, en een lage risicoperceptie. Mensen denken volgens Holtuin soms dat een vaste partner voldoende bescherming biedt. “Maar als die partner meerdere partners heeft, is er per definitie een hoog risico. Het condoom blijft de belangrijkste bescherming; het advies is om een condoom te gebruiken bij elke persoon van wie de status onbekend is.”
Om de jonge generatie beter te beschermen, is een betere aanpak op scholen cruciaal. Holtuin bepleit de noodzaak van basic life skills en comprehensive sexual education. “Het isbelangrijk dat jongeren leren hoe ze het gesprek over seksualiteit en condoomgebruik moeten aangaan”, aldus Holtuin. Zij stelt dat dit belangrijk is zodat wanneer jongeren te maken krijgen met een situatie over seks of seksueel contact, zij hier niet door overvallen worden, maar er voorbereid op zijn. Deze educatieve aanpak moet de leerlingen de tools aanreiken om weloverwogen beslissingen te nemen over hun gezondheid.
Het streven is dat het hiv-virus onmeetbaar wordt door zij die ermee besmet zijn, te stimuleren om medicatietrouw te zijn. Daarnaast is het de bedoeling het risico op verspreiding sterk tegen te gaan. “Als je van die 8000 geïnfecteerden minstens 7000 mensen op behandeling hebt, dan vergroot je de kans dat de mensen geen hiv verder verspreiden. De verspreiding is afhankelijk van een bepaald gedrag, waardoor de ene persoon eerder het risico heeft dan de andere”, verduidelijkt Holtuin. Ze legt de nadruk op preventieve aanpak en verantwoordelijk seksueel gedrag.
