Het Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS) heeft in verband met haar 130 jarig bestaan op 1 oktober een tweedaagse open dag georganiseerd. Het doel is om de diensten van PCS dichterbij de samenleving te brengen, zegt waarnemend-directeur, Whitney Enny.

Het PCS is niet slechts voor personen met een psychische aandoening, maar

mensen met een verslaving of een trauma kunnen ook daar terecht voor behandeling en begeleiding. Er wordt getracht het stigma van PCS weg te werken en de samenleving bewuster te maken over de mentale gezondheid.

Op de open dag hebben de verschillende afdelingen en andere organisaties informatie verstrekt over de diensten

en behandelingen die zij doen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken (BIZA) heeft zich maandag gebogen over de positie van het Centraal Bureau voor Burgerzaken (CBB) binnen het ministerie. De kernvraag is of het CBB de status van een afdeling binnen BIZA moet behouden of als het verheven moet worden tot een directoraat. Dat legde

minister Marinus Bee zijn directieteam voor.

Na overleg en stemming door de directieleden, werd gekozen voor het instellen van een onbetaalde werkgroep om zich hierover te beraden. De werkgroep krijgt zes maanden de tijd om de organisatorische-, inhoudelijke- en financiële scenario’s in kaart te brengen en een onderbouwd advies uit te

brengen.

Het CBB vervult een cruciale rol binnen de samenleving, met verantwoordelijkheden op het gebied van bevolkingsregistratie, uitgifte van identiteitsdocumenten en andere burgerzaken. Met bijna 1000 personeelsleden is het steeds moeilijker om de organisatie te rekenen tot de status van afdeling.

Vertegenwoordigers van UNDP

President Donald Trump heeft, geflankeerd door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, een 20-puntenplan onthuld om de oorlog in Gaza te beëindigen.

Het plan wordt internationaal verwelkomd, maar roept bij Palestijnen en analisten zorgen op over de vooringenomenheid en het gebrek aan details. Het voorstel eist een onmiddellijk staakt-het-vuren indien beide

partijen akkoord gaan, de vrijlating van alle Israëlische gijzelaars binnen 72 uur na acceptatie door Israël, in ruil voor 250 gevangenen met een levenslange straf en 1700 andere Palestijnen. Israëlische troepen zouden zich terugtrekken naar een overeengekomen lijn, met verdere terugtrekking afhankelijk van de naleving van de voorwaarden.

Cruciaal is

dat het plan de ontwapening van Hamas en de uitsluiting van de groepering uit het toekomstige bestuur van Gaza voorschrijft. Hamas-leden die zich verbinden aan vreedzame co-existentie krijgen amnestie. Het bestuur van Gaza zou tijdelijk in handen komen van een technocratisch Palestijns comité, onder toezicht van een internationale ‘Board of Peace’ onder leiding van Donald Trump, met onder meer voormalig Brits premier Tony Blair. Dit bestuur moet de wederopbouw en het economische ontwikkelingsplan van Trump begeleiden. Het plan vermeldt expliciet dat niemand gedwongen zal worden Gaza te verlaten, een scherpe breuk met eerdere plannen van Trump.

Terwijl Netanyahu het plan

toejuicht als een “kritieke stap” naar vrede, heeft Trump Hamas gewaarschuwd dat als ze het afwijzen, Israël de “volledige steun” van de VS zal krijgen voor verdere oorlogsvoering.

Arabische staten, waaronder Qatar, Saoedi-Arabië en Egypte, hebben het initiatief verwelkomd en hun vertrouwen in Trump uitgesproken. Analisten en Palestijnse deskundigen merken

echter op dat het plan meer een “raamwerk” is en dat het de kernproblemen van de bezetting en de Westelijke Jordaanoever negeert. Zij vrezen dat het ontbreken van een duidelijk pad naar een Palestijnse staat, gecombineerd met de controle die Israël behoudt en de onduidelijke rol van de ‘Board of Peace’, het voorstel tot een “nieuw kolonialisme” maakt. Ook is er kritiek op de mogelijke obstructie door rechtse elementen in Netanyahu’s kabinet, en de twijfel of het de overlevingskansen van Hamas in de Gaza van na de oorlog tenietdoet. Hamas beraadt zich momenteel over het voorstel en staat onder enorme druk om te reageren.

De plotselinge en publieke presentatie van dit plan door Trump en Netanyahu – een duo dat zich de afgelopen twee jaar grotendeels onverzettelijk toonde – moet worden gezien in het licht van de recente internationale dynamiek. Tijdens de laatste Algemene Vergadering van de Verenigde Naties werd de

groeiende wereldwijde afkeer van het aanhoudende bloedvergieten en de humanitaire catastrofe in Gaza pijnlijk duidelijk. De massale veroordeling en diplomatieke isolatie die Israël en zijn belangrijkste bondgenoot, de VS, daar ondervonden, hebben blijkbaar geleid tot een gedwongen strategische wending. Dit “vredesinitiatief” fungeert, nog los van de inhoud, primair als een poging om de mondiale druk te verlichten, de internationale publieke opinie te beïnvloeden en de wankele coalitie van Netanyahu te stabiliseren door hem als een staatsman te positioneren. De timing suggereert dat het plan evenzeer een diplomatieke nooduitgang is als een oprechte poging tot vrede.

UNITEDNEWS | WERELDNIEUWS

VHP-parlementariër Chan Santokhi is gisteren na rumoer in het parlement en een urenlange vergadering, uiteindelijk toegelaten tot het college.

Er was een meningsverschil over de tijd die verstreken is, voordat Santokhi is toegelaten. Met name de PL en de NDP vonden de toelating problematisch.

Santokhi zegt dat er groot draagvlak was

– ook in de coalitie – voor zijn toelating. Hij doelt op de NPS en ABOP die afweken van het standpunt van de PL en de NDP. De eerste twee waren vóór de toelating.

Santokhi constateert veel haat en emotie, waardoor getracht is zijn toelating te belemmeren. Hij herinnert eraan dat

meer dan 45.000 Surinamers op hem gestemd hebben bij de laatste verkiezingen. Hij hoopt dat betrokkenen lering uit trekken, gezien het democratisch werk in het parlement gedaan moet worden.

Voor Chandrikapersad Santokhi is het de eerste keer na vijf jaar, dat hij vanuit een parlementaire stoel de jaarrede heeft moeten aanschouwen. In een eerste reactie zegt hij dat hij vragen heeft over het begrotingstekort van 3,5% van het bbp, gezien de leningen hierin niet zijn opgenomen. Ook heeft

hij weinig vernomen over het sociaal programma.

President Jennifer Simons heeft vandaag in De Nationale Assemblée (DNA) de ontwerpbegroting voor het dienstjaar 2026 ingediend, nadat zij de jaarrede heeft uitgesproken. Daaruit blijkt dat de inkomsten en uitgaven ook dit jaar niet in balans zijn: tegenover de geraamde inkomsten van SRD 50,6

miljard staan uitgaven van SRD 61,1 miljard. Dit resulteert in een tekort van SRD 6,3 miljard, gelijk aan 3,5% van het bruto binnenlands product (bbp).

De oud-president constateert dat veel beleidspunten van zijn kabinet zijn overgenomen door de huidige regering. Hij heeft nauwelijks nieuwe beleidsinzichten gehoord. De VHP zal de begroting

onder de loep nemen en zich voorbereiden op de Algemene Politieke Beschouwingen, waar er gedebatteerd zal worden over het beleid.

De ministers Mike Noersalim

In de vergaderzaal van het ministerie van Binnenlandse Zaken vond op maandag 29 september de wekelijkse directievergadering plaats onder leiding van minister Marinus Bee. Zowel de minister als onderminister Kelvin Koniki en de directieleden namen deel aan de bespreking van diverse beleidsthema’s.

Een van de belangrijkste agendapunten betrof de positie

van het Centraal Bureau voor Burgerzaken (CBB). Het CBB vervult een cruciale rol binnen de samenleving, met verantwoordelijkheden op het gebied van bevolkingsregistratie, uitgifte van identiteitsdocumenten en andere burgerzaken. Met bijna 1000 personeelsleden is het steeds moeilijker om de organisatie te rekenen tot de status van afdeling.

Tijdens de vergadering werd

de kwestie uitvoerig besproken door de directieleden. Minister Bee legde de verschillende opties voor: het behouden van de status als afdeling of het opwaarderen naar een directoraat. Na overleg en stemming werd gekozen voor het instellen van een onbetaalde werkgroep. Deze werkgroep krijgt zes maanden de tijd om de organisatorische, inhoudelijke en financiële scenario’s in kaart te brengen en een onderbouwd advies uit te brengen.

Naast de toekomst van het CBB werd ook de Quick Scan van het ministerie van Binnenlandse Zaken besproken. Onder leiding van onderminister Kelvin Koniki zijn al diverse bevindingen verzameld die richting geven aan noodzakelijke veranderingen binnen

het ministerie.

Onderminister Koniki benadrukte dat de transformatie van het ministerie een continu proces is: “Transformatie is belangrijk. Je hebt de manier waarop dingen waren, hoe ze nu zijn en hoe ze zullen worden,” aldus Koniki. Hij onderstreepte daarbij dat de opgedane inzichten van het Quick Scan Team gebruikt zullen worden

om het functioneren van de organisatie verder te verbeteren.

De regering gaat voor een ingrijpende transformatie van de gezondheidszorg voor de dienstjaren 2026 en 2027. Met de stelling “Gezondheid is geen privilege, maar een recht!”, heeft president Jennifer Simons in haar jaarrede op dinsdag 30 september 2025 de agenda voor de gezondheidzorg bekendgemaakt. Deze agenda richt zich op

zeven kernpunten, waaronder preventie en de versterking van de eerstelijnszorg, de hervorming van de zorgfinanciering, en een focus op geestelijke gezondheid.

Zware ziektelastDe president waarschuwde in het parlement dat Suriname kampt met een zware ziektelast, voornamelijk door niet-overdraagbare aandoeningen (NCD’s) die zwaar drukken op de economie en het welzijn. De uitvoering

van het nieuwe beleid zal preventie centraal stellen. “Zonder een gezond volk kan een land zich niet ontwikkelen. Suriname met zijn kleine bevolking, draagt een zware ziektelast, grotendeels veroorzaakt door niet-overdraagbare aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, hypertensie, kanker en chronische luchtwegaandoeningen”, stelde het staatshoofd.

Transformatie BOGOm de preventieagenda uit te

voeren, wordt het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG) getransformeerd tot een nationaal kennis- en onderzoeksinstituut. Het zal verschuiven van ziekteregistratie naar het analyseren van trends, stimuleren van gedragsverandering en wetenschappelijk onderbouwen van beleid.

StaatsziekenfondsTen aanzien van het Staatsziekenfonds (SZF) kondigde president Simons aan dat het bestaande stelsel hervormd zal worden tot

een verbeterd zorgfinancieringssysteem. Nieuwe modellen op basis van risicodeling, inkomensafhankelijke bijdragen, en samenwerking met particuliere verzekeraars zullen worden uitgewerkt om het huidige model van open-end financiering te vervangen. “Wij hebben een nieuw model nodig: een manier van financieren die gericht is op kwaliteit in plaats van kwantiteit, die preventie beloont en middelen eerlijk verdeelt. Alleen zo kunnen wij onze zorg betaalbaar, rechtvaardig en duurzaam maken voor alle burgers”, aldus het staatshoofd.

Versterking BGVSHet Bedrijf Geneesmiddelenvoorziening Suriname (BGVS) zal volgens de president versterkt worden door betere planning en transparante inkoop, om te garanderen dat medicijnen tijdig en betaalbaar beschikbaar zijn voor iedereen.

In reactie op de toename van maatschappelijke problematiek, inclusief suïcide, dakloosheid en huiselijk geweld, zal in deze regeerperiode speciale aandacht worden besteed aan de geestelijke gezondheid. De psychische zorg wordt versterkt, stigma’s doorbroken en landelijke preventieprogramma’s uitgerold.

Moeder/kind en eerstelijnszorgOok de hoge moeder- en kindersterfte wordt als onaanvaardbaar bestempeld. De regering

zal investeren in betere prenatale, perinatale en postnatale zorg, meer training voor zorgverleners en snelle toegang tot noodhulp, en toezien op de toekenning van het recht op ouderschapsverzekering.

De regering zal verder de eerstelijnszorg in 2026 uitbreiden en versterken, zorgen voor een eerlijke verdeling van middelen tussen stad en district, en

de stapsgewijze operationalisering van ziekenhuizen in Albina, Wanica en Atjoni versnellen om de zorgcapaciteit te vergroten. Digitale gezondheidszorg (EPD, tele-geneeskunde) wordt landelijk versneld en er wordt een kader gecreëerd om de traditionele en alternatieve geneeswijzen veilig te integreren in het zorgsysteem, benadrukte de president.