Iran richt aanvallen op olietankers die Straat van Hormuz omzeilen
| starnieuws | Door: Redactie
Schepen liggen voor anker voor de kust van Khasab in het Omaanse gouvernement Musandam, nabij de Straat van Hormuz, op 2 oktober 2026. (Foto: AFP) Iran heeft de aanvallen op olietankers in en rond de Straat van Hormuz opgevoerd en richt zich daarbij ook op schepen die gebruikmaken van een alternatieve vaarroute langs de kust van Oman. Met deze aanvallen wil Teheran de olie-export van Arabische Golfstaten bemoeilijken en de druk op de Verenigde Staten opvoeren, terwijl de onderhandelingen over het beëindigen
De Iraanse veiligheidsfunctionaris Mohsen Rezaei verklaarde dat het Iraanse leger en de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) schepen aanvallen die volgens hem deelnemen aan een door de Verenigde Staten ondersteund transportsysteem. Daarbij zouden kleinere schepen olie overbrengen naar grotere tankers, zodat de lading buiten de Straat van Hormuz verder kan worden vervoerd.
Volgens Rezaei worden dagelijks meerdere schepen getroffen. Onafhankelijke bevestiging van zijn bewering dat vijf tot zes schepen per nacht worden aangevallen, is niet beschikbaar.
De Iraanse autoriteiten beschouwen het transportsysteem als een poging om de beperkingen op de scheepvaart te omzeilen. Teheran heeft gewaarschuwd dat schepen die zonder toestemming gebruikmaken van de vaarroute, doelwit kunnen worden.
Nieuwe incidenten op zee
De dreiging werd het afgelopen weekeinde opnieuw zichtbaar. De Britse maritieme veiligheidsorganisatie UK Maritime Trade Operations (UKMTO) meldde op 11 oktober dat een olietanker die de Straat van Hormuz uit voer,
De incidenten volgen op een reeks aanvallen op commerciële schepen in de regio. Volgens Reuters werden tussen 28 september en 5 oktober ten minste twaalf incidenten met tankers geregistreerd. Het ging onder meer om aanvallen, pogingen tot aanvallen en intimidatie door drones of radiowaarschuwingen. Dat was het hoogste weektotaal sinds het begin van de oorlog op 28 februari 2026.
De Iraanse Revolutionaire Garde heeft daarnaast gewaarschuwd voor zeemijnen in de strategische zeestraat. De organisatie beweert dat tankers door mijnen zijn getroffen, maar niet alle details over de incidenten zijn onafhankelijk bevestigd.
Onderhandelingen blijven vastzitten
De aanvallen vinden plaats terwijl pogingen om de oorlog te
Rezaei verklaarde op 11 oktober dat de Amerikaanse reactie op het Iraanse voorstel onvoldoende was. Volgens Teheran zijn enkele eisen gedeeltelijk geaccepteerd, maar blijven andere punten onduidelijk. De Iraanse regering houdt vol dat een akkoord pas mogelijk is wanneer aan alle voorwaarden is voldaan. Qatar en andere bemiddelaars proberen de impasse te doorbreken.
De Verenigde Staten handhaven ondertussen de blokkade van Iraanse zuidelijke havens. Washington zegt daarmee de Iraanse olie-export te willen tegenhouden. Het Amerikaanse leger heeft ook opgetreden tegen schepen die volgens het Pentagon probeerden de blokkade te doorbreken.
De confrontatie heeft de veiligheid van de scheepvaart in de Golfregio verder onder druk gezet. Iran heeft bovendien gedreigd met aanvallen op Amerikaanse belangen en
Gevolgen voor de oliemarkt
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste doorgangen voor de internationale energiehandel. Vóór de oorlog passeerde ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en gasstromen deze zeestraat.
Een alternatieve route langs Oman heeft olie-exporteurs in de Golfregio de mogelijkheid geboden een deel van hun ladingen alsnog naar internationale markten te vervoeren. De route wordt volgens maritieme analisten ondersteund door Amerikaanse militaire aanwezigheid. De toenemende aanvallen maken het echter moeilijker om deze transporten veilig en efficiënt uit te voeren.
Volgens gegevens die Al Jazeera aanhaalt van maritieme inlichtingenorganisatie Windward, passeerden in de laatste week van september gemiddeld 31 schepen per dag de Straat van Hormuz. Vóór de oorlog waren dat er ongeveer 138 per dag.
De risico's hebben ook de transportkosten
De olieprijzen reageerden eveneens op de oplopende spanningen. Volgens Reuters steeg Brent-olie op 11 oktober met ongeveer 2 procent tot 106,79 dollar per vat. De aanhoudende aanvallen op schepen en de onzekerheid over de uitvoer uit de Golfregio droegen bij aan die stijging.
Drukmiddel met economische risico's
Iran gebruikt de controle over de Straat van Hormuz als drukmiddel in de confrontatie met Washington. Door de alternatieve transportroutes aan te vallen, probeert Teheran te voorkomen dat de olie-export uit de Golfregio zich herstelt ondanks de verstoringen van de reguliere scheepvaart.
Volgens Iran-analist Hamidreza Azizi van de International Crisis Group ziet
Tegelijkertijd brengt de confrontatie ook voor Iran zelf aanzienlijke economische risico's met zich mee. De verdere verstoring van de oliehandel kan de energiemarkten onder druk houden, de transportkosten verhogen en de internationale economische onzekerheid vergroten.
van de oorlog vastlopen.
De Iraanse veiligheidsfunctionaris Mohsen Rezaei verklaarde dat het Iraanse leger en de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) schepen aanvallen die volgens hem deelnemen aan een door de Verenigde Staten ondersteund transportsysteem. Daarbij zouden kleinere schepen olie overbrengen naar grotere tankers, zodat de lading buiten de Straat van Hormuz verder kan worden vervoerd.
Volgens Rezaei worden dagelijks meerdere schepen getroffen. Onafhankelijke bevestiging van zijn bewering dat vijf tot zes schepen per nacht worden aangevallen, is niet beschikbaar.
De Iraanse autoriteiten beschouwen het transportsysteem als een poging om de beperkingen op de scheepvaart te omzeilen. Teheran heeft gewaarschuwd dat schepen die zonder toestemming gebruikmaken van de vaarroute, doelwit kunnen worden.
Nieuwe incidenten op zee
De dreiging werd het afgelopen weekeinde opnieuw zichtbaar. De Britse maritieme veiligheidsorganisatie UK Maritime Trade Operations (UKMTO) meldde op 11 oktober dat een olietanker die de Straat van Hormuz uit voer,
door een onbekend projectiel was getroffen. Het schip liep schade op, maar de bemanning bleef ongedeerd. Ook bij de ankerplaats van Sohar in Oman werd melding gemaakt van een aanval op een tanker. De omstandigheden en de omvang van de schade worden onderzocht.
De incidenten volgen op een reeks aanvallen op commerciële schepen in de regio. Volgens Reuters werden tussen 28 september en 5 oktober ten minste twaalf incidenten met tankers geregistreerd. Het ging onder meer om aanvallen, pogingen tot aanvallen en intimidatie door drones of radiowaarschuwingen. Dat was het hoogste weektotaal sinds het begin van de oorlog op 28 februari 2026.
De Iraanse Revolutionaire Garde heeft daarnaast gewaarschuwd voor zeemijnen in de strategische zeestraat. De organisatie beweert dat tankers door mijnen zijn getroffen, maar niet alle details over de incidenten zijn onafhankelijk bevestigd.
Onderhandelingen blijven vastzitten
De aanvallen vinden plaats terwijl pogingen om de oorlog te
beëindigen weinig vooruitgang boeken. Iran heeft zeven voorwaarden gesteld voor een volledige heropening van de Straat van Hormuz. Daaronder vallen het beëindigen van de vijandelijkheden en het opheffen van de Amerikaanse zeeblokkade.
Rezaei verklaarde op 11 oktober dat de Amerikaanse reactie op het Iraanse voorstel onvoldoende was. Volgens Teheran zijn enkele eisen gedeeltelijk geaccepteerd, maar blijven andere punten onduidelijk. De Iraanse regering houdt vol dat een akkoord pas mogelijk is wanneer aan alle voorwaarden is voldaan. Qatar en andere bemiddelaars proberen de impasse te doorbreken.
De Verenigde Staten handhaven ondertussen de blokkade van Iraanse zuidelijke havens. Washington zegt daarmee de Iraanse olie-export te willen tegenhouden. Het Amerikaanse leger heeft ook opgetreden tegen schepen die volgens het Pentagon probeerden de blokkade te doorbreken.
De confrontatie heeft de veiligheid van de scheepvaart in de Golfregio verder onder druk gezet. Iran heeft bovendien gedreigd met aanvallen op Amerikaanse belangen en
digitale infrastructuur in de Verenigde Arabische Emiraten en andere delen van de regio, waaronder datacentra en voorzieningen voor kunstmatige intelligentie.
Gevolgen voor de oliemarkt
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste doorgangen voor de internationale energiehandel. Vóór de oorlog passeerde ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en gasstromen deze zeestraat.
Een alternatieve route langs Oman heeft olie-exporteurs in de Golfregio de mogelijkheid geboden een deel van hun ladingen alsnog naar internationale markten te vervoeren. De route wordt volgens maritieme analisten ondersteund door Amerikaanse militaire aanwezigheid. De toenemende aanvallen maken het echter moeilijker om deze transporten veilig en efficiënt uit te voeren.
Volgens gegevens die Al Jazeera aanhaalt van maritieme inlichtingenorganisatie Windward, passeerden in de laatste week van september gemiddeld 31 schepen per dag de Straat van Hormuz. Vóór de oorlog waren dat er ongeveer 138 per dag.
De risico's hebben ook de transportkosten
sterk opgedreven. Windward meldde dat vrachtkosten inmiddels 25 tot 30 procent van de kostprijs van Golfolie kunnen vertegenwoordigen, tegenover ongeveer 1 tot 3 procent vóór de oorlog. Sommige nationale oliebedrijven bieden hun olie met kortingen tot 35 Amerikaanse dollar per vat aan ten opzichte van de officiële verkoopprijzen.
De olieprijzen reageerden eveneens op de oplopende spanningen. Volgens Reuters steeg Brent-olie op 11 oktober met ongeveer 2 procent tot 106,79 dollar per vat. De aanhoudende aanvallen op schepen en de onzekerheid over de uitvoer uit de Golfregio droegen bij aan die stijging.
Drukmiddel met economische risico's
Iran gebruikt de controle over de Straat van Hormuz als drukmiddel in de confrontatie met Washington. Door de alternatieve transportroutes aan te vallen, probeert Teheran te voorkomen dat de olie-export uit de Golfregio zich herstelt ondanks de verstoringen van de reguliere scheepvaart.
Volgens Iran-analist Hamidreza Azizi van de International Crisis Group ziet
Teheran kennelijk weinig reden om onder de huidige omstandigheden snel tot een akkoord te komen, omdat de verstoringen in Hormuz wereldwijd economische gevolgen hebben.
Tegelijkertijd brengt de confrontatie ook voor Iran zelf aanzienlijke economische risico's met zich mee. De verdere verstoring van de oliehandel kan de energiemarkten onder druk houden, de transportkosten verhogen en de internationale economische onzekerheid vergroten.
| starnieuws | Door: Redactie
