Notaris Autar: Surinaamse juristen moeten klaar zijn voor oliecontracten en AI

Notaris Aniel Autar De ontwikkeling van de olie- en gasindustrie, het nieuwe Burgerlijk Wetboek en de opkomst van kunstmatige intelligentie stellen hogere eisen aan Surinaamse juristen. Zij moeten niet alleen de wet kennen, maar ook internationale contracten kunnen beoordelen, technologische risico's herkennen en onafhankelijk durven optreden. Dat benadrukte de in Nederland gevestigde notaris Aniel Autar tijdens een openingscollege aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS).

Autar sprak voor eerstejaarsstudenten van de bacheloropleiding Rechtswetenschap over het thema De Surinaamse jurist 3.0 – Nieuwe tijden, nieuwe uitdagingen. Volgens hem moet Suriname investeren in eigen juridische deskundigheid om optimaal te kunnen profiteren van de economische ontwikkelingen die het land te wachten staan.

Surinaamse juristen aan de onderhandelingstafel
De offshore olie- en gasindustrie brengt volgens Autar niet alleen kansen voor technici en ondernemers, maar ook complexe juridische vraagstukken met zich mee. Internationale investeringen gaan gepaard met omvangrijke contracten, financieringsafspraken, aansprakelijkheidsrisico's en mogelijke geschillen.

Hij verwees naar het GranMorgu-project, waarvan de eerste olieproductie in 2028 wordt verwacht. Ook Surinaamse ondernemingen die goederen en diensten leveren, kunnen worden geconfronteerd met buitenlandse rechtsstelsels en internationale arbitrage. Autar vindt daarom dat local content verder moet gaan dan werkgelegenheid en opdrachten voor Surinaamse bedrijven. Ook de ontwikkeling van eigen juridische deskundigheid moet daarvan deel uitmaken. Surinaamse juristen moeten als volwaardige gesprekspartners kunnen optreden bij internationale onderhandelingen.

Nieuw Burgerlijk Wetboek en AI
Het nieuwe Burgerlijk Wetboek, dat in 2025 in werking trad, vraagt eveneens om verdieping. Juristen moeten volgens Autar niet alleen het nieuwe recht beheersen, maar ook rekening houden met het oude recht en het overgangsrecht. Hij waarschuwde ervoor Nederlandse juridische oplossingen zonder meer over te nemen. Suriname heeft een eigen rechtsstelsel en maatschappelijke werkelijkheid, waarbij onder meer grondbezit, familieverhoudingen en de rechtsstelsels van gemeenschappen in het binnenland bijzondere aandacht verdienen.

Ook kunstmatige intelligentie verandert de juridische praktijk. AI kan helpen bij onderzoek en het opstellen van documenten, maar kan eveneens niet-bestaande rechterlijke uitspraken, verkeerde rechtsregels en onjuiste conclusies produceren. Autar benadrukte dat juristen daarom over voldoende eigen kennis moeten beschikken om dergelijke fouten te herkennen. Bovendien moeten zij zorgvuldig omgaan met vertrouwelijke cliëntgegevens. De verantwoordelijkheid voor een juridisch advies blijft altijd bij de jurist zelf.

Integriteit en onafhankelijkheid
Naast specialisatie in onder meer energie-, ondernemings- en technologierecht benadrukte Autar het belang van permanente educatie en een brede juridische basis. Volgens hem moeten juristen onafhankelijk kunnen oordelen, ook wanneer zij onder druk staan van cliënten, werkgevers of invloedrijke personen. Commerciële belangen of bestaande gewoonten mogen geen rechtvaardiging vormen voor professioneel onjuist handelen.

De toekomstige economische groei van Suriname krijgt volgens Autar pas duurzame betekenis wanneer die gepaard gaat met rechtszekerheid, betrouwbare instellingen en bescherming van burgers en ondernemingen. Hij hield de studenten voor dat hun verantwoordelijkheid verder reikt dan het behartigen van grote zakelijke belangen. Ook burgers die tegenover machtige partijen staan, moeten kunnen rekenen op deskundige en integere rechtsbijstand. “Suriname verwacht veel van de toekomst en rekent op u”, gaf Autar de aankomende juristen mee.