• woensdag 04 June 2025
  • Het laatste nieuws uit Suriname

Suriname krijgt 13% aandelen in 2 bedrijven Chinalco

Ingediend door admin op

Danny Lachman, voorzitter van de Presidentiële Commissie Ontwikkeling West-Suriname Bakhuis Bauxiet.

 

Met Aluminum Corporation of China Limited (Chinalco) is in concept overeengekomen om de bauxiet in West Suriname, het Bakhuisgebied, zal worden gemijnd. Er zullen een mijnbouw en infrastructuur bedrijf worden opgezet. Suriname krijgt 13% aandeel in beide bedrijven en hoeft hiervoor niet te betalen. Per bedrijf zijn er ook twee zetels in de board bedongen. 

 

Chinalco, een van de grootste mijnbouwbedrijven ter wereld zal US$ 426 miljoen investeren. In de conceptovereenkomst is afgesproken dat bauxiet gemijnd zal worden. Danny Lachman, voorzitter van de Presidentiële Commissie Ontwikkeling West-Suriname Bakhuis Bauxiet, zei maandag

op een persconferentie dat het concept nog eventueel gewijzigd kan worden door De Nationale Assemblee. Er is een machtiging van het parlement nodig om de definitieve overeenkomst te tekenen.

 

Het lag in de bedoeling dat gistermiddag een memorandum of understanding getekend zou worden tussen de regering en Chinalco. De voorbereidingen voor de ondertekening zijn besproken, maar deze ging niet door omdat er nog wat gesleuteld wordt aan de intentieverklaring. Uiteindelijk is er gisteravond na de persconferentie - waar de regeringstop ontbrak - toch een memorandum of understanding getekend. “Jarenlang hebben we geprobeerd de bauxietindustrie in West-Suriname nieuw leven in te blazen,

maar zonder succes. Ik stel mijn vertrouwen in Chinalco”, zei president Santokhi tijdens de bijeenkomst met de multinational. Deze samenwerking zal een bijzondere bijdrage leveren aan Surinames economische ontwikkeling. Bij de bijeenkomst waren vicepresident Ronnie Brunswijk, de ministers Albert Ramdin van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking, Stanley Raghoebarsing van Financiën en Planning en David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen.

 

Lachman verwacht dat na de goedkeuring in De Nationale Assemblee medio volgend jaar de productie kan beginnen. Op jaarbasis zal 6 miljoen ton bauxiet worden geproduceerd. Daarnaast zal de spoorlijn in West Suriname worden gerehabiliteerd. Hetzelfde geldt voor de haven. Het bauxiet van Bakhuis zal met de trein naar de haven van Apoera worden getransporteerd. Van daaruit zal per ponton het bauxiet in schepen op zee worden geladen. Nagegaan zal worden of de Corantijnrivier vanaf de monding tot Apoera zal worden gebaggerd. Die studie wordt nog uitgevoerd. De rivier is vrij ondiep en de bodem is rotsachtig.

 

Voor de mijn zijn ongeveer 500 werknemers nodig en zo'n 1.500 contractors. Er zijn afspraken gemaakt over in dienst nemen van de lokale bevolking. Ook komt er een fonds voor de lokale gemeenschap, die volgens Lachman wel betrokken is bij het project. Chinalco moet voor begonnen wordt met mijnen een milieustudie verrichten, die gecontroleerd wordt door Suriname. Cedric Nelom van Nimos, die ook in de stuurgroep zit, deelt mee dat er goede milieuafspraken zijn opgenomen in het conceptdocument. Volgens hem is er veel aandacht besteed aan milieuaspecten.

 

Over het opzetten van een raffinaderij in de toekomst en een aluminiumsmelter daarover moeten er nog studies worden verricht. Dan moet ook de energievoorziening gegarandeerd zijn. Voor de raffinaderij gaat het voornamelijk om gas. De stuurgroep verwacht dat een raffinaderij erin zit, maar een smelter niet. Voor een smelter is er veel elektriciteit nodig. De overeenkomst gaat echter om het mijnen van bauxiet. Er zullen meerdere mijnen worden opgezet.

 

De inkomsten zijn vooral geregeld in royalty's. Als de prijs 86 dollar per ton is, krijgt de Staat 4%. Bij een stijging van elke 10 US$ komt er een halve procent bij. Dat is veel voordeliger dan belastinginkomsten. De royalty is ook variabel, waardoor bij het duurder worden van het product meer geld wordt verdiend. Er kan 30 tot 50 jaar gemijnd worden. Het gebied is ruim 20.000 ha groot. 6 miljoen ton bauxiet per jaar levert op basis van de huidige prijs ruim US$ 800.000 per jaar op. Verwacht wordt gezien de trend in de wereld dat de vraag naar aluminium zal toenemen.

Auto knalt tegen EBS-paal en boom bij ernstig eenzijdig ongeval

Ingediend door admin op

Aan de Dr. Sophie Redmondstraat in Suriname, vond maandagavond een ernstig eenzijdig verkeersongeval met een personenwagen plaats.

Door nog onbekende oorzaak raakte het voertuig met meerdere inzittenden van de weg. Daarbij werd een zware betonnen paal van het Surinaamse energiebedrijf EBS geraakt.

De auto kwam daarna langs een goot, tegen een boom voor een woning, tot stilstand (foto).

Het ongeval gebeurde ter hoogte van pandnummer 14, iets voor de kruising met de Van Idsingastraat.

Vijf personen die in de auto zaten, raakten gewond. Twee slachtoffers zijn op eigen gelegenheid naar de Spoedeisende Hulp gegaan. Voor de andere drie werden twee ambulances opgeroepen.

De Surinaamse brandweer

was ter plaatse, maar hoefde niet op te treden. Ook de EBS was ter plaatse in verband met reparaties aan de paal.

De oorzaak van het ongeval is nog niet bekend. De materiële schade is groot, zoals ook op de foto’s te zien is.

ESAV: Er moet een einde komen aan historisch onrecht

Ingediend door admin op

Het Inheems platform ESAV in binnen- en buitenland wenst de nazaten van Afrikanen en immigranten wiens voorouders naar Suriname gebracht zijn tegen hun wil, die vonden dat zij afhankelijk waren van de mensensmokkelaars of mensenhandelaars een bezinningsvolle Srefidensi dag toe. Het Inheems platform ESAV heeft sedert haar oprichting vanuit de gedachte van excuses, reparation en herstel op de 21ste Caricom
Staatshoofden Conferentie gehouden in 2013 zich sterk gemaakt voor bewustwording, kennisoverdracht en bescherming van het voortbestaan van de Inheemsen van Suriname vanuit onze doelstelling in visie en missie.

Wij zijn allen bewust van de geschiedvervalsing en verdraaiing alleen om het onrecht van de Inheemsen van SURINYAMA (Suriname, de juiste naam die wij, Inheemsen kennen van onze voorvaderen, die de orale bronnen zijn van kennis overdracht) in de geschiedenis te rechtvaardigen, de Inheemsen te indoctrineren, vernederen en te beledigen. Trouwens, wie zou dat beter weten? Wij kunnen onmogelijk aan de identiteit van de Nederlanders komen en zeggen dat zij geen Nederlanders zijn,

maar barbaren, ze zullen het beter moeten weten. Wij weten allemaal wat men heeft geflikt, doordat wij nu hun taal in letter en geest machtig zijn en wij hen met de waarheid kunnen confronteren.

Wij zeggen dat Suriname een mooi en gezegend land is en wij willen allemaal dat het goed gaat met ons land, maar als jouw identiteit vals en dus niet zuiver is, hoe willen wij dat de wereld naar ons kijkt? Als wij niet durven de waarheid in onze historie op te tekenen hoe willen wij dat men ons respecteert, want de wereld weet precies wat er in de geschiedenis is gebeurd. Grote artiesten als Bob Marley, Burning Spear en anderen hebben dat bevestigd in hun boodschappen. Jammer dat onze schriftgeleerden, intellectuelen, bureau wetenschappers, politici en overheden bang zijn en niet durven de leugen te ontkrachten. 

Als wij horen dat Suriname een kolonie was, willen wij vragen hoe een land, dat zo rijk is aan hout, olie, goud, bauxiet, water, vruchtbare grond, cultuur en kennis afhankelijk kan zijn. Bovendien kan een land niet eigendom zijn van een ander land. De vraag is kunnen mensen afhankelijk zijn of worden ze afhankelijk gemaakt, zoals de Inheemsen geloven is een ieder vrij. De Schepper heeft niemand de macht gegeven om over een ander leven of lot te bepalen. De Inheemsen zijn nooit afhankelijk geweest. Wij zijn een soeverein volk, dat hebben onze voorvaderen bewezen door te strijden voor hun en onze vrijheid.

Wij moeten ophouden met hypocriet gedrag. Wanneer het in hun straatje past wordt de blanke man van onrecht beschuldigd, duikt men in de geschiedenis om het onrecht te bespreken. En wanneer het niet in hun straatje past, vindt men, dat het heel lang geleden gebeurd is en de Inheemsen niet meer naar het verleden moeten kijken en dus verder moeten gaan.

En zo zijn er voorbeelden hoe duur was de suiker, een koeli papa, Kodjo, Mentor en Present, slachting Mariënburg, onderdrukking contract arbeiders, slavernij verleden, 8 decembermoorden, enz, enz.. Er moet een eind komen aan het historisch onrecht zodat wij met z’n allen aan de ontwikkeling van ons geliefd land kunnen werken.

Het Inheems Platform ESAVMw. D. BruningsWaarnemend voorzitter

Braziliaan Silva wint Raj Narain Srefidensi Open 2024

Ingediend door admin op
Van l-r : MF Andrew Tjong A Ong (NL), GMI Allan Silva, MF Arwien Bhagwandas(SR) en president Chan Santokhi

De Braziliaanse grootmeester Allan Silva kroonde zich zondag officieel tot kampioen van het Raj Narain Srefidensi Open 2024. Silva behaalde 15 punten, 2 meer dan de nummers 2 en 3: Federatiemeester Andrew Tjon A Ong uit Nederland en Federatiemeester Arwien Bhagwandas uit
Suriname. Zowel Andrew als Arwien scoorden 13 punten, maar door een betere tiebreakscore eindigde Andrew op de tweede plaats en Arwien op de derde. De vierde plaats werd bemachtigd door Federatiemeester John Schmeltz, terwijl broer Santosh Bhagwandas de vijfde plaats veroverde.
De kampioen ontving US$ 1.500, de tweede plaats US$ 1.000, de derde US$ 750, de vierde US$ 500 en de vijfde plaats US$ 250. Het toernooi werd gehouden in Paramaribo van 17 tot 24 november en telde 63 spelers, met deelnemers uit onder andere Curaçao, Trinidad en de VS.Daarnaast werd ook de uitreiking van de Blitz (Sneldammen) competitie gehouden, die
op zondag 17 november werd gespeeld. Arwien Bhagwandas kroonde zich toen tot kampioen. De hoofdprijs voor Blitz was $200. Silva werd semi-kampioen en ontving $150, terwijl Arief Salarbaks de top 3 afsloot en $100 kreeg.Er waren ook subcategorieprijzen in de klassen 60+, vrouwen en U-20. In de 60+ categorie won de Trinidadiaanse Anthony Duke de hoofdprijs, gevolgd door Federatiemeester Harley Overman en Ramanand Gangaram Panday. Deze spelers ontvingen respectievelijk $250, $150 en $100. In de damesklasse gingen de zussen Simran en Ishika Ragho met respectievelijk $200 en $100 naar huis. Bij de jeugd gingen Amar Ramsoedh en Shrewan Basdewsing Ragho met de prijzen van $200 en $100 naar huis.Hoofdsponsor Raj Narain, beloofde dat het volgende Srefidensi-toernooi veel groter en professioneler zal worden, vanwege het feit dat Suriname 50 jaar onafhankelijk zal zijn. Het Srefidensi-toernooi zal dan ook worden omgevormd tot een World Cup-toernooi. Tevens werd aangekondigd dat Suriname in 2026 de Pan-Amerikaanse damkampioenschappen zal hosten, zowel voor heren, vrouwen als jeugd. De laatste keer dat Suriname zo’n markant evenement organiseerde, was in 1997. De speciale gast tijdens de afsluiting van het toernooi was de president van Suriname, Chandrikapersad Santokhi, die de uitreiking aan de prijswinnaars verzorgde.De volledige ranglijst, resultaten en partijen zijn te zien kunt u hier bekijken. Van L naar R : MF Andrew Tjong A Ong (NL), GMI Allan Silva , MF Arwien Bhagwandas(SR) en President Chan Santokhi

Inzittenden Hilux pick-up beschoten op weg naar Cassipora; geen gewonden

Ingediend door admin op

In Suriname is een zwarte Hilux pick-up, die maandag vanuit Cassipora richting Redi Doti reed, onder vuur genomen door criminelen.

Vanuit het struikgewas schoten vier gemaskerde en gewapende mannen gericht op het voertuig.

Ongeveer vijf kilometer voor Redi Doti kwamen de daders tevoorschijn en openden het vuur. De bestuurder wist snel te reageren en reed met hoge snelheid weg.

Gelukkig raakte geen van de vijf inzittenden gewond, ondanks de kogels die het voertuig troffen. De pick-up vertoont meerdere kogelinslagen.

De criminelen hebben niets buit kunnen maken. De politie van Paranam heeft de aangifte opgenomen en is bezig met het onderzoek.

Voorlopig ontbreekt nog elk spoor van de daders.

REGERING EN CHINALCO BEZEGELEN HISTORISCHE OVEREENKOMST

Ingediend door admin op

Foto: President Chandrikapersad Santokhi, vicepresident Ronnie Brunswijk en vertegenwoordigers van Chinalco en de Surinaamse overheid.

Suriname heeft vandaag een belangrijke stap gezet in de herontwikkeling van zijn bauxietindustrie.

Tijdens een ceremonie in Paramaribo hebben de Surinaamse regering en de Chinese staatsgigant Chinalco een reeks overeenkomsten ondertekend. Deze samenwerking markeert het begin van een nieuw tijdperk voor de economie van het land.

President Chandrikapersad Santokhi heeft zich verheugd over deze ontwikkeling. “Na jaren van stilstand in de bauxietsector, zien we nu eindelijk concrete resultaten,” aldus de president. “Chinalco is de perfecte partner om ons te helpen bij het realiseren van onze ambities voor een

duurzame en economisch sterke Suriname.”

De ondertekende overeenkomsten leggen de basis voor de heractivering van de bauxietmijnen in West-Suriname. Beide partijen hebben nadrukkelijk benadrukt dat deze samenwerking gepaard gaat met strenge eisen op het gebied van milieu en sociale verantwoordelijkheid.

“We willen niet alleen economische groei, maar ook een duurzame ontwikkeling die toekomstige generaties ten goede komt,” benadrukte president Santokhi.

De keuze voor Chinalco als strategische partner is zorgvuldig overwogen. Het Chinese bedrijf heeft wereldwijd bewezen succesvol te zijn in het duurzaam exploiteren van natuurlijke hulpbronnen. Door deze samenwerking kan Suriname profiteren van de expertise en technologie van een wereldspeler.

De ondertekening vond vandaag

plaats in aanwezigheid van president Santokhi, vicepresident Ronnie Brunswijk en verschillende ministers. Deze historische gebeurtenis opent de deur naar een nieuwe fase voor Suriname, waarin economische groei, werkgelegenheid en infrastructuurontwikkeling centraal staan.

UNITEDNEWS

 

A20: Moment van trots en reflectie

Ingediend door admin op

Vandaag is een bijzondere dag voor Suriname als zelfstandig land. Het land viert namelijk 49 jaar onafhankelijkheid van Nederland, een mijlpaal die niet alleen symbool staat voor politieke vrijheid, maar ook voor de lange reis van herstelvermogen en identiteit, klaar om haar eigen pad te bewandelen en haar eigen toekomst te bepalen. Dit moment is een bron van trots voor

alle Surinamers, zoals het hoort te zijn voor elk zelfstandig land.

Suriname, vaak liefkozend het “land van melk en honing” genoemd, is gezegend met een overvloed aan natuurlijke hulpbronnen en een klimaat dat zowel leven geeft als inspireert. Deze rijkdommen, ooit in handen van koloniale machten, zijn nu in eigen beheer. De onafhankelijkheid bood Suriname de kans om zelf te beslissen over de verdeling en benutting van haar welvaart, met de belofte dat deze overvloed rechtstreeks zou bijdragen aan het welzijn van haar bevolking. Maar de reis naar volledige zelfverwezenlijking blijkt een uitdaging.

Deze strijd voor vrijheid en gelijkwaardigheid vindt haar wortels

in de moed en inzet die ook hebben geleid tot de afschaffing van de slavernij. Een dag belangrijk om stil te staan bij de cruciale mijlpaal in de geschiedenis van Suriname, nu 161 jaar geleden. Dat moment symboliseerde een nieuw begin en een bevrijding van eeuwenlange onderdrukking. Toch bleven, ondanks het verdwijnen van de fysieke ketenen, de schaduw van slavernij en kolonialisme aanwezig in de diepgewortelde structuren van de samenleving.

De uitdaging van eenheid en vooruitgang

Anno 2024 kunnen we niet anders dan erkennen dat de idealen van vrijheid en onafhankelijkheid nog niet volledig zijn waargemaakt. Hoewel Suriname gezegend is met natuurlijke rijkdommen, zien we dat macht, hebzucht, bedrog en egoïsme vaak een obstakel vormen voor nationale vooruitgang. Deze uitdagingen hebben geleid tot verval op verschillende vlakken, ondanks de overvloed aan potentieel.

Een van de diepere oorzaken van deze stagnatie ligt in de verdeeldheid binnen de samenleving – een erfenis van het koloniale verleden. De slavernij heeft niet alleen mensen tot slaven gemaakt, maar ook gemeenschappen verdeeld op basis van ras en afkomst. Die verdeeldheid leeft voort in de manier waarop Surinamers vandaag met elkaar omgaan, en het heeft het bouwen aan een nationale eenheid bemoeilijkt.

Daarnaast zijn veel mensen nog steeds gebonden door een koloniale manier van denken. Deze geest van slavernij – die zich manifesteert in zelfonderschatting, gebrek aan samenwerking en wantrouwen – belemmert de groei van een verenigde en krachtige natie. Het loslaten van deze mentale ketenen is cruciaal om Suriname te laten bloeien.

Eenheid en vernieuwing, de weg vooruit

Als Suriname echt wil groeien en zijn potentieel wil waarmaken, moet de bevolking samenkomen om zowel het verleden te evalueren als het heden te verbeteren. Dit begint bij een collectieve reflectie op waar het land vandaan komt en waar het naartoe wil. Alleen door eenheid en samenwerking kan de kracht van de natie worden benut.

Een belangrijke stap in dit proces is het vernieuwen van onze manier van denken. Suriname moet een volk worden dat zichzelf ziet als een hechte gemeenschap – één Suriname, waar diversiteit een kracht is en niet een bron van verdeeldheid. Eenheid maakt macht, en alleen met deze kracht kunnen we een toekomst bouwen waarin elke Surinamer trots kan zijn op zijn of haar land.

De onafhankelijkheid van Suriname is niet alleen een historische gebeurtenis, maar ook een voortdurende missie dat gekoppeld is dient te worden aan een sterke en concrete visie. Het is een kans om elk jaar opnieuw na te denken over hoe we kunnen bijdragen aan de opbouw van een beter, rechtvaardiger en welvarender Suriname.

Laten we deze dag gebruiken om onze verschillen opzij te zetten, onze gedeelde doelen te omarmen en samen te werken aan een toekomst waarin Suriname zijn potentieel volledig realiseert. Want pas dan kunnen we echt spreken van een ware viering van onafhankelijkheid.

A20 wenst de gehele samenleving een gezegende Srefidensi toe. Wan Tra Fas De 

Ingrid Bouterse: “Richano heeft NDP kans gegeven verkiezingen grandioos te winnen”

Ingediend door admin op

Volgens NDP-ondervoorzitter Ingrid Bouterse heeft Richano Santokhi, zoon van de Surinaamse president Chan Santokhi, een kans aan de Nationale Democratische Partij (NDP) gegeven om de verkiezingen in Suriname grandioos te winnen.

Tijdens een partijbijeenkomst zaterdagavond te Paradise, Nickerie, deed zij een beroep op haar partijgenoten om de uitspraken van de presidentszoon ook mee te nemen in de huis-aan-huis campagne in het veld. Zij verwacht dat in de komende dagen er met nog meer vuil gesmeten zal worden.

“Ik vind het jammer want een zoon gaat niet zo gemakkelijk zo slecht over zijn vader praten. Er moet wel iets zijn. Maar als we

naar die zoon luisteren dan is die vader de slechts man die er is. Maar als we het goed gebruiken kunnen we deze verkiezingen met ik weet niet hoeveel zetels meer winnen.

Belangrijk is dat jullie het moeten gebruiken, want niet wij hebben het gezegd. Hij heeft het zelf uitgelegd. Dan komt een andere ons uitleggen dat hij politiek wordt gebruikt. Mi gado, mi Jezus…sortu pikin o go zomaar fu beklad en pa? Gaat iemand bij je komen en je vragen om je vader zo publiekelijk te bekladden? Dus er is hier meer achter”, aldus de echtgenote van de voortvluchtige veroordeelde

oud-president en voormalig NDP-voorzitter Desi Bouterse.

Volgens de oud-first lady is het geen nieuws dat de huidige Surinaamse regering geen gevoel heeft voor het volk en alles kapotslaat. Zo zijn in de afgelopen periode ook een heleboel zaken in Nickerie door Santokhi beloofd. Zij noemde onder andere de brug naar Guyana, een zeehaven en een universiteit.

Verder zouden alle Surinamers visumvrij kunnen reizen naar Nederland, zou er een brug worden gebouwd van Laarwijk naar Domburg, een zesbaanse weg aan de Van ’t Hogerhuysstraat, een lagere koers , gratis onderwijs, gratis schoolvervoer en een perceel voor alle jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereikt hebben.

Vijf verdachten aangehouden door RBTP

Ingediend door admin op

Het Regio Bijstand Team Paramaribo (RBTP) heeft op zondag 25 november 2024 in het kader van Operatie “Kerstbrood” vijf verdachten aangehouden.

Dit vijftal wordt ervan verdacht betrokken te zijn geweest bij diverse berovingen op verschillende locaties. Twee hunner hebben intussen toegeven zich schuldig te hebben gemaakt aan verschllende strafbare feiten. Op hen werden diverse goederen zoals breekwerktuigen, maskers, bivakmutsen, tassen en andere zaken aangetroffen en in beslag genomen. Het vermoeden bestaat dat deze verdachten nog veel meer op hun kerfstok moeten hebben.

De verdachten werden vervolgens ter voorgeleiding overgedragen aan de Recheche van Regio Paramaribo. Na te zijn voorgeleid, zijn de

verdachten na overleg met het Openbaar Ministerie door de politie in verzekering gesteld.

Franklin Essed-Staatsman, Visionair en Patriot

Ingediend door admin op

‘Mijn grootmoeder is in slavernij geboren, mijn moeder is een volksvrouw met een hoofddoek en ik ben een buitenechtelijk kind’, zei Essed (1919-1988) ooit aan een journalist. Daarmee doelde hij op de onwaarschijnlijkheid dat iemand uit de Creoolse onderklasse zich zou opwerken tot de grootste visionair die Suriname ooit heeft voortgebracht. In de uitgebreide en veelomvattende biografie Frank Essed. De
Mobilisatie van het Eigene. Biografie van een Surinaamse Visionair maakt de journalist Roy Khemradj duidelijk dat Essed een bijzondere man was die in een bijzondere tijd leefde.  Eerder schreef Khemradj biografieën van VHP-leider Jagernath Lachmon, accountant Ram Hiralal en psychiater Otmar Buyne. Het eerste contact met Eva Fruin-Essed, de weduwe van Frank Essed, dateert van 2017. Bij het gesprek is Kenneth Goedhart aanwezig, Frank Esseds zoon die in 1979 op 13-jarige leeftijd bij zijn vader gaat wonen. Eva Fruin-Essed maakt de publicatie niet meer mee; zij overlijdt op 22 december 2023 op 90-jarige leeftijd. De biograaf heeft gebruik gemaakt van
een groot aantal bronnen, zoals het persoonlijk archief van de Esseds, krantenarchieven, literatuur, publicaties van Esseds hand, én persoonlijke gesprekken met personen die hebben samengewerkt met Essed. Khemradj tekende verhalen op die nog niet eerder zijn beschreven zoals over Operatie Sprinkhaan en het ontstaan van de VHP-PNP-regering. De goedgeschreven biografie kan ook gelezen worden als een introductie in de geschiedenis van Suriname van de vorige eeuw. Jeugd en Opleiding

Franklin Edgar Essed wordt geboren op 21 april 1919 te Paramaribo. Zijn moeder is Cornelia Catharina Werners. Op 17-jarige leeftijd  verruilt zij de Coroniaanse plantage Leasowes voor Paramaribo, waar zij de kost verdient als hulp in de huishouding bij EBG-families. Zij raakt zwanger van politie-inspecteur Fredrik Samuel Essed. Van een bestendige relatie is geen sprake. Op 18-jarige leeftijd erkent de vader zijn zoon die vanaf nu Essed heet.

Na de tweejarige mulo, waar zijn wiskunde talent opvalt,  kiest Frank voor de opleiding tot landmeter. Tot dan toe wordt dit beroep gedomineerd door Joden en lichtgekleurde mulatten. Essed is de eerste donkere Creool op de opleiding, waar discriminatie van Creoolse en Hindostaanse Surinamers doodnormaal is. In 1940 slaagt hij als jongste landmeter ooit. In 1943 trouwt hij met Mathilde Echteld. Eind 1949 vertrekt hij met zijn vrouw naar Nederland om bosbouw te studeren aan de Landbouw Hogeschool Wageningen.

1951 wordt dochter Astrid geboren. In datzelfde jaar leert hij in Amsterdam Eva Fruin, student Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Gemeente Universiteit, kennen. Frank en Mathilde gaan later uit elkaar. In 1955 behaalt Essed cum laude het ingenieursdiploma Bosmeetkunde. In 1957 promoveert hij cum laude op een door hem zelf ontwikkelde rekenmethode om bossen te inventariseren. Een week na de promotie, eind mei 1957, vertrekt dr.ir. Franklin Essed met partner Eva naar Suriname.   Minister van OpbouwEssed treft een Suriname aan dat in beweging is. Voor de NPS staat hij op de kandidatenlijst voor verkiezing van 1958. De NPS, VHP en PSV vormen een regering onder leiding van minister-president Emanuels. Essed wordt minister van het door hem zelf bedachte Ministerie van Opbouw, Jules Sedney wordt minister van Financiën. Essed gaat voortvarend te werk als minister. Hij brengt overheidsdiensten die te maken hebben met de ontwikkeling van Suriname onder bij  zijn ministerie.

 

Bijzonder is de Operatie Sprinkhaan (1958-1962), oftewel Operation Grasshopper. Er worden zeven airstrips verspreid in het binnenland aangelegd voor inventarisatie van de natuurlijke hulpbronnen en het hydrologisch potentieel van de rivieren. De ontdekking van bauxiet in het Bakhuisgebergte alsook het waterkrachtpotentieel van de Kabalebo rivier is een direct gevolg van deze strategie.

Planbureau

Na de verkiezing van 1963 wordt Essed directeur van het Planbureau. Hij heeft nu de gelegenheid om zijn visie over de ontwikkeling van West-Suriname verder uit te werken. Hij schrijft het driedelige Nationaal Ontwikkelingsplan Suriname (1965). Uitgangspunt is de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen als basis voor de industrialisatie van Suriname. Er wordt voortgebouwd op de verworvenheden van het Welvaartsfonds en Tien Jaren Plan. Deze fase noemt hij de pre-industriële fase die duurt van 1965-1975. 

Na 1975 breekt de fase van economische zelfstandigheid aan, de zogeheten Big Push of Take Off. Met het jaar 1975 doelt Essed niet op de staatkundige onafhankelijkheid (dat kon hij op het moment van schrijven immers niet weten) maar op het einde van het tweede Vijf Jaren Plan.  Het West-Suriname project is een geïntegreerd plan, waarbij een aantal projecten in elkaar vloeien. Bauxietwinning gaat gepaard met verwerking. Daartoe wordt hydro-elektriciteit opgewekt. Voor het transport wordt een haven aangelegd. In het gebied worden landbouw en bosbouw ontwikkeld. Omdat Suriname niet genoeg geld heeft om te investeren, pleit Essed voor de joint venture strategie: samenwerking tussen buitenlandse bedrijven en de Surinaamse overheid.  

Regering-SedneyIn 1967 richt de prominente NPS-er Just Rens de Progressieve Nationale Partij op. Hij is het autoritaire gedrag van Pengel meer dan zat. Jules Sedney en Essed sluiten zich aan. Het derde kabinet-Pengel treedt aan, bestaande uit de NPS (18 zetels), Actiegroep en de SDP van David Findlay, Pengels oude politieke vijand. Een van de eerste daden van premier Pengel is het ontheffen van Essed als directeur van het Planbureau; hij wordt ter beschikking gesteld van de minister.

Het derde kabinet-Pengel komt ten val door een uitgebreide onderwijsstaking in februari 1969. Het zakenkabinet May neemt waar tot aan de verkiezing in oktober dat jaar.      

Na de verkiezingen gaan VHP (19 zetels) en het PNP-Blok (8 zetels) samen regeren. De PNP-ers rekenen op drie ministersposten, tot hun verbazing gunt Lachmon hen zes ministersposten plus het premierschap. Just Rens, die ruzie heeft met Essed, schuift Sedney naar voren als premier. Zo ontstaat de ‘regering-Lachmon zonder Lachmon’. 

Essed wordt weer minister van Opbouw en gaat voortvarend te werk. Hij zwengelt het Kabalebo-project aan. Het Planbureau pakt het West-Surinameproject weer op. Er wordt een joint venture met het Amerikaanse Reynolds Metal Corporation gesloten. Hiervoor wordt Grasshopper Aluminum Corporation, Grassalco, opgericht. Minister Essed legt de basis voor de International Bauxite Association, IBA, naar het voorbeeld van de OPEC, het samenwerkingsverband van de olieproducerende landen. De Surinamer Henri Guda wordt in 1974 de eerste Secretaris-Generaal. 

De roep om onafhankelijkheid wordt sterker in die jaren, ook vanuit Nederland wordt druk uitgeoefend. Met de VHP valt niet te praten over onafhankelijkheid. Met een vooruitziende blik geeft premier Sedney opdracht voor een advies over een referendum over de onafhankelijkheid in geval er geen duidelijke meerderheid in de Staten is. Het wetsvoorstel komt gereed, maar wordt niet behandeld in de Staten, waarschijnlijk door de vakbondsonrust in de loop van 1973.

Essed is geen voorstander van directe onafhankelijkheid. Suriname moet eerst economisch zelfstandig worden, pas dan volgt staatkundige onafhankelijkheid. Hij publiceert het 300 pagina’s Eén Volk op weg naar Zelfstandigheid. Esseds Magnum Opus is de uitkristallisatie van alles waar hij zich mee bezig heeft gehouden sinds zijn terugkeer naar Suriname. CONSNa de proclamatie van Ultimo ’75, haalt premier Henck Arron, leider van de regerende NPK-combinatie, Essed binnen als regeringsadviseur. Een gemengde Surinaams-Nederlandse commissie wordt ingesteld voor het opstellen van een Meerjaren Ontwikkelings Programma, MOP. Essed slaagt erin om zijn West-Suriname project veilig stellen, mede dankzij het ontwikkelingsplan zijn rapport De Mobilisatie van het Eigene. Een ruimtelijke-fysieke bijdrage aan de Integrale Planning is in feite een samenballing Esseds ontwikkelingsvisie welke hij in de voorbije decennia heeft bedacht. Na de onafhankelijkheid wordt Essed voorzitter van de Surinaamse sectie van de Commissie voor de Ontwikkeling van Suriname, CONS, een naam die hijzelf heeft bedacht. Staatsgreep

Na de staatsgreep van 25 februari 1980 wordt het Bijzonder Gerechtshof opgericht om de corruptie onder de NPK-regering te onderzoeken. Essed wordt gearresteerd, wordt beschuldigd van het aannemen van steekpenningen van het Amerikaanse Emkay, aannemer van de spoorlijn. In totaal zal hij negen maanden vastzitten. Tot een proces komt het nooit. In het requisitoir van de aanklager staat dat er geen bewijs is dat Essed de belangen van de staat heeft geschaad.

De Wereldbank stemt in 1981 in met het financieren van het Kabalebo-project. De regering-Chin A Sen echter, die onder het Militair Gezag opereert, ‘abandoneert’ het West-Surinameplan. Over de reeds gerealiseerde spoorlijn zegt de regering dat het ‘van ergens naar nergens’ gaat. De kritiek is dat het West-Surinameplan geldverslindend is, multinationals bevoordeelt, te groot is voor Suriname, weinig werkgelegenheid oplevert en te veel tijd kost om te realiseren. De regering zet in op kleinschalige projecten die direct werkgelegenheid opleveren en op de verbetering van woon- en leefomstandigheden van Surinamers. Rehabilitatie

In de aanloop naar de verkiezingen van 1987 zet Essed zich in voor de NPS. Zijn vriend Ramsewak Shankar (VHP) wordt president, Arron wordt vicepresident. Shankar benoemt Essed tot regeringsadviseur, het Planbureau vraagt hem om het MOP uit 1975 te actualiseren.  Ook het West-Surinameproject wordt nieuw leven ingeblazen.

Op 22 december 1988 wordt Essed dodelijk aangereden wanneer hij de kerstviering van de NPS op Grun Dyari verlaat. Onder grote publieke belangstelling en met Forrester-eer wordt deze weergaloze patriot begraven op Marius Rust Het grafschrift luidt: Heri libi te na dede, A ben feti gi Sranan.    

Het gebouw waar het Planbureau gevestigd is, heet nu het Ir. Frank Essed Gebouw. Er voor staat zijn borstbeeld. Het voetbalstadion in de wijk Flora is naar hem vernoemd. Eva Fruin-Essed verlaat Suriname in 1995. Frank noch Eva zijn ooit gedecoreerd door de Staat voor hun vele verdiensten voor Suriname.  Krishna SalikramRoy Khemradj – Frank Essed. De mobilisatie van het Eigene. Biografie van een Surinaams Visionair. LM Publishers

U kunt de gehele recensie hier downloaden.