Naar aanleiding van berichten die rondgaan, wenst het Ministerie van Financiën en Planning de volgende informatie en toelichting te verschaffen in enkele situaties die de afgelopen week aandacht hebben gekregen.

Aantrekkingen medewerkers huize Ashiana

Algemeen In het kader van Public Sector Reform bleek dat er nieuwe ambtenaren op de betaalsrol van de overheid werden geplaatst, zonder dat de regering daar controle over had. Er is toen afgesproken dat het Ministerie van Financiën en Planning alleen medewerkers op de betaalsrol plaatst als deze door de president zijn goedgekeurd. Daarnaast moet de begroting van het betreffende ministerie voldoende middelen bevatten om het salaris

te kunnen betalen. Als het ministerie dat geld niet heeft, zal F&P geen nieuwe medewerkers op de betaalsrol plaatsen.

Verder werden de volgende afspraken gemaakt:

De aantrekking van 60 medewerkers

Voor aantrekkingen moeten de volgende stappen gezet worden:

Zodra (A) de goedkeuring door de president overlegd kan worden, (B) de beschikking van de medewerker(s) is ontvangen, en (C) er ruimte is op de begroting van SOZAVO, zal F&P de medewerkers plaatsen op de betaalsrol. Stukken zoals onder (A) en (B) zijn bij F&P nog niet ontvangen. Het een en ander is mondeling door medewerkers van F&P gecommuniceerd, en door de minister van F&P bij

schrijven d.d. 17 januari jl. vastgelegd.

STVS: beheersing van overuren

Een deel van de STVS-medewerkers is ambtenaar en via het kabinet van de vicepresident bij de STVS geplaatst. Aan F&P werd door de STVS gevraagd om aan de ambtenaren meer dan 30 overuren per maand in rekening te mogen brengen. F&P heeft negatief gereageerd op deze wens om de volgende redenen:

Bij schrijven d.d. 6 december 2024 is dit nogmaals aan de STVS-directeur als volgt vastgelegd: overheidsbreed zijn er maatregelen genomen om de uit de hand gelopen overuren te beteugelen, ook voor subsidie-ontvangende instellingen. Het toepassen van 30 overuren per maand dient een incidenteel karakter te hebben en is niet bedoeld als automatische maandelijkse toeslag voor medewerkers.

Verder werd meegedeeld dat de STVS al een overheidsbijdrage ontvangt voor de dekking van haar personeelskosten, evenals subsidies voor zowel goederen en diensten als investeringen. De staatsbegroting vereist zorgvuldige prioritering, waarbij essentiële diensten zoals gezondheidszorg, sociale uitkeringen, afvalverwerking en veiligheid voorrang krijgen. Staatsbedrijven die in principe kostendekkend of winstgevend kunnen opereren, moeten dit ook daadwerkelijk nastreven om onnodige druk op de begroting te voorkomen.

Mondeling is verder aan de STVS kenbaar gemaakt dat indien het staatsbedrijf diensten levert aan kabinetten en ministeries, zij daarvoor declaraties moet indienen en zo behoorlijke inkomsten kan genereren, zoals particuliere bedrijven dat ook doen. Het is algemeen bekend dat vrijwel alle overheidsdiensten over budgetten beschikken voor communicatie en voorlichting.

NH brandstoflevering: financiering via de begroting

De brandstoflevering aan het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) voor de Dienst Elektriciteitsvoorziening Binnenland wordt aangepast naar de correcte financieringswijze, namelijk via de staatsbegroting. Deze aanpassing zorgt voor:

Vanaf medio 2020 zijn brandstofleveringen aan NH vanuit Staatsolie/Gow2 steeds buiten de begroting verrekend met te ontvangen dividend van Staatsolie, terwijl dit in de staatsbegroting moet worden voorzien. Wat nu gebeurt, leidt tot een vermindering van staatsinkomsten. In 2024 heeft de staat hierdoor SRD 130 miljoen minder ontvangen van Staatsolie.

USD 7 miljoen voor de SWM: USD 4,3 miljoen benut

Op 11 augustus 2023 keurde de regering ruim USD 7 miljoen goed voor financiering van de verbetering van de watervoorziening door de Surinaamse Waterleiding Maatschappij (SWM). In het bijzonder gaat het om uitbreiding en vernieuwing van de infrastructuur, en verbetering van de waterdruk.

Tussen juli en september 2024 zijn bij F&P dossiers en contracten ontvangen tot een bedrag van totaal ruim EUR 4 miljoen (omgerekend USD 4,3 miljoen), die vervolgens tussen oktober en december 2024 in drie afgesproken betalingen zijn uitgevoerd.

Voor de resterende USD 2,7 miljoen zijn nog geen dossiers, contracten of betaalverzoeken ontvangen. Zodra deze beschikbaar zijn, kan F&P ook voor dit bedrag tot betaling overgaan. Er is goed overleg tussen F&P, NH en SWM.

Grote problemen zijn opgelost, maar het blijft passen en meten

Hoewel duidelijk is dat de grote structurele, macro-economische problemen opgelost zijn – schuldherschikking voltooid, koersen, prijzen en inflatie onder controle, staatsinkomsten verbeterd, Centrale Bank van Suriname versterkt, de bankensector uit de gevarenzone, economische groei duidelijk, sociale uitkeringen verhoogd, perspectief door o.a. oil & gas – blijft het nog elke dag passen en meten met de beschikbare middelen, en is er geen ruimte voor fouten of luxe. De situatie is dat er door hogere uitgaven ook meer inkomsten nodig zijn; dit is bij de laatste IMF-missie onder de Extended Fund Facility (EFF) die nu is gestart, het belangrijkste zorgpunt.

Een concreet voorbeeld is dat van de 25 ministeries en overheidsdiensten (kabinetten, DNA, HvJ enz.) er 11 een overschrijding van het salaris indienen van totaal SRD 90 miljoen voor de maand februari. Dit is niet te betalen.

Het is van belang dat alle ministeries meewerken om de kosten in de hand te houden en de integriteit van het geheel te bewaken; F&P kan dat niet alleen doen. In de praktijk betekent dit dat wij door moeten gaan om spookambtenaren te verwijderen, misbruik van sociale voorzieningen en overuren in te dammen, de kosten te beheersen. Het vereist medewerkers die de regels kennen en toepassen, en die bereid zijn samen te werken met collega’s van andere ministeries.

Ministerie van Financiën en Planning

Aangehecht de relevante brieven

De strafzaak tegen geldwisselkantoor Suri-Change in Nederland krijgt een nieuwe wending. Het verdedigingsteam heeft de rechtbank gevraagd om meerdere extra getuigen op te roepen, waaronder de veroordeelde Piet Wortel en Peggy Bouterse, de dochter van de voormalige Surinaamse president.

Dat schrijft de Rotterdamse zender Rijnmond vandaag.

Volgens het medium hopen de advocaten hiermee meer duidelijkheid te krijgen over bepaalde vergunningen en vermeende zakelijke banden van het bedrijf.

Peggy Bouterse kan volgens de advocaten meer vertellen over een vergunning die Suri-Change mogelijk versneld zou hebben gekregen. Piet Wortel zou kunnen toelichten waarom hij al dan niet niet zaken deed met Suri-Change, schrijft Rijnmond.

De rechtbank

beslist over een paar weken of de wensen van de advocaten worden ingewilligd.

Volgens het Openbaar Ministerie (OM) heeft Suri-Change jarenlang miljoenen euro’s witgewassen, ondergronds bankieren gefaciliteerd en valse facturen gebruikt om transacties te verhullen.

Justitie ziet het bedrijf als een criminele organisatie en heeft vier verdachten aangeklaagd. Onder hen zijn bedrijfsoprichter Chan M. (75) en zijn twee zonen (47 en 51 jaar oud), die jarenlang de leiding hadden over het wisselkantoor.

Suri-Change was ooit een grote speler in de financiële sector, met negen filialen verspreid over Rotterdam, Den Haag en Amsterdam. Inmiddels zijn alle vestigingen gesloten en heeft het bedrijf zijn vergunningen

verloren.

Een delegatie van de Saudi Fund for Development (SFD), onder leiding van Chief Executive Officer (CEO) Sultan Abdulrahman Al-Marshad, heeft een beleefdheidsbezoek gebracht aan president Chandrikapersad Santokhi. De ontmoeting vond plaats op dinsdag 11 februari 2025 op het Kabinet van de President, waarbij verschillende strategische samenwerkingsmogelijkheden tussen Suriname en de SFD werden besproken. Minister van Financiën en Planning, Stanley Raghoebarsing, was aanwezig om de financiële en economische aspecten van potentiële projecten te belichten.

Tijdens de bijeenkomst kwamen vooral investeringen in de energiesector naar voren. Ook andere sectoren kwamen aan de orde, waaronder huisvesting, infrastructuur en transport. President Santokhi gaf aan

dat de regering actief wil investeren in huisvesting, waarbij hij specifiek het Affordable Housing Program (AHP) aanhaalde. Daarnaast werd de ambitie van de regering op tafel gelegd om beter in te spelen op de behoefte aan accommodatie voor studenten uit verre districten, zodat zij betere toegang krijgen tot onderwijs en opleidingsfaciliteiten.

President Santokhi sprak zijn vertrouwen uit in de samenwerking met de SFD en is ervan overtuigd dat Suriname nieuwe investeerders uit Saudi-Arabië zal aantrekken. De positieve relatie met de SFD wordt gezien als een belangrijke stap om andere strategische investeerders te interesseren in diverse sectoren van de Surinaamse economie. Het

staatshoofd vroeg nadrukkelijk dat er in de komende periode verder wordt nagegaan hoe de private sector meer betrokken kan worden, gezien er daar veel zakelijke kansen liggen.

CEO Sultan stond stil bij het belang van samenwerking en gaf aan dat er een enorme ruimte is voor verdere samenwerking tussen het SFD en Suriname. Hij onderstreepte het belang van het bezoek en de ondertekening van de financieringsovereenkomst van 20 miljoen dollar voor de financiering van energieprojecten. “Deze ondertekening en dit bezoek zullen de deur openen voor verdere financieringen en samenwerkingen”, de CEO.

N.V. EnergieBedrijven Suriname (EBS) deelt mee dat door bijzondere omstandigheden aan de zijde van de leverancier, de gasboot met enkele dagen is vertraagd. 

Volgens planning werd de boot afgelopen maandag verwacht en komt deze nu op zaterdag 15 februari a.s. aan. Door deze vertraging zal de levering naar huishoudens worden uitgesteld naar zaterdag 15 februari a.s. Cruciale instellingen worden normaal voorzien.

EBS vraagt begrip voor deze situatie en verzekert de gasvoorziening vanaf zaterdag versneld op te voeren om mogelijke achterstanden in levering weg te werken.

Dinsdag hebben inbrekers op klaarlichte dag een woning aan de Vredenburgweg Serie B in Suriname leeggeroofd. Op het moment van de inbraak waren de bewoners, een echtpaar, niet thuis.

De daders forceerden de achterdeur en wisten via de ontstane opening binnen te komen. Eenmaal binnen namen ze een doos met patronen, een jachtgeweer, sieraden en een mobiele telefoon mee.

Buurtbewoners laten weten dat er drie weken geleden al een poging werd gedaan om in dezelfde woning in te breken, maar toen zonder succes.

De politie van Houttuin werd gealarmeerd door een alerte buurtbewoner. Vooralsnog ontbreekt elk spoor van de daders.

De Surinaamse politie heeft

de zaak in onderzoek.

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BiZa) is op 10 februari 2025 gestart met de training voor stembureauleden. In totaal worden ruim 7.500 personen klaargestoomd om te werken op de 673 stembureaus verspreid over het hele land. “Op dit moment doorlopen alle deelnemers dezelfde training. Vervolgens leggen zij een toets af en pas na het succesvol afronden hiervan wordt bepaald wie voor welke functie in aanmerking komt,” legt trainer Sabitrie Gangapersad uit.

TipBiZa-onderminister Maurits Hassankhan was op de eerste dag in de trainingszaal te Roeli’s Event Center aanwezig en gaf de trainees de volgende tip: “probeer elke dag de stof door

te nemen, zodat je de volgende dag vragen kunt stellen over zaken die je niet hebt begrepen.” Biza-directeur Mohamad Eskak sprak de deelnemers in een videoboodschap toe en drukte ze op het hart om ervoor te zorgen dat de verkiezingen in Suriname van hoog niveau blijven.

IntroductieOp de eerste dag van de training stond een algemene introductie over de verkiezingen in Suriname centraal. Deelnemers leerden over de principes van de algemene, vrije en geheime verkiezingen, evenals de verkiezingsorganen die belast zijn met de organisatie. Daarnaast werd ingegaan op de taken en verantwoordelijkheden van stembureauleden en de fasen van het stemproces. Gangapersad

verzekert dat de training, het handboek en de praktijkdagen de deelnemers in voldoende mate zullen voorbereiden om hun taken correct uit te voeren op de verkiezingsdag. ” De training speelt een cruciale rol in het voorbereiden van de stembureauleden op de veranderingen in het kiesstelsel. Hoewel het proces niet moeilijker wordt, zijn er wel enkele aanpassingen, zoals een nieuw type stembiljet voor de verkiezing van De Nationale Assemblée (DNA).” De training bestaat uit vier dagen waarvan de laatste dag is bestemd voor praktische oefeningen met simulaties en het invullen van een proces-verbaal.

De voorzitter van de Suriname Energy Chamber, Orlando Olmberg, hamert al langere tijd op het feit dat Suriname een energie-sectorplan moet opstellen. Dit wordt op basis van prognoses opgesteld in de verschillende sectoren die ontwikkelingen zullen doormaken. Met de grote ontwikkelingen die in ons land aanstaande zijn, is het van eminent belang dat we weten wat onze energiebehoefte zal zijn.

De energie-deskundige zegt dat de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB) geld ter beschikking heeft gesteld aan Suriname om dit plan te maken. Dit geld dreigde aan de neus van Suriname voorbij te gaan door allerlei problemen van technische- en organisatorische aard,

maar inmiddels is een consultant aan de slag gegaan om dit plan te maken in samenwerking met de Surinaamse actoren.

Een oliepomp op de prairies nabij Claresholm, Alberta, Canada. (Foto: Reuters)

De olieprijzen stegen dinsdag verder vanwege zorgen over de Russische en Iraanse olieleveringen en dreigende sancties. Dit ondanks zorgen dat stijgende handelstarieven de wereldwijde economische groei zouden kunnen temperen. Brent-ruwe olie futures stegen met $ 1,20 (1,6%) naar $ 77,06 per vat, terwijl Amerikaanse West Texas Intermediate-ruwe olie met $

1,11 (1,5%) steeg naar $ 73,43.Beide contracten boekten in de vorige sessie winsten van bijna 2%, na drie opeenvolgende wekelijkse verliezen."Nu de VS druk uitoefent op de Iraanse export en de sancties nog steeds een wissel trekken op de Russische export, blijven de Aziatische ruwe oliekwaliteiten goed en vormen ze een ondersteuning voor de rally van gisteren", aldus John Evans, olieanalist bij PVM.De levering van Russische olie aan grote importeurs als China en India wordt aanzienlijk bemoeilijkt door Amerikaanse sancties tegen tankers, producenten en verzekeraars.De onzekerheid over de aanvoer wordt nog groter door de Amerikaanse sancties tegen netwerken die Iraanse olie naar China transporteren, nadat president Donald Trump vorige week zijn "maximale druk" op de Iraanse olie-export had hersteld.Het Johan Sverdrup-olieveld van Equinor in de Noordzee kampt met een stroomstoring die naar verwachting tot dinsdagmiddag zal duren, zo blijkt uit een verklaring van de toezichthouder op de website van Nord Pool.Maar de prijsstijgingen werden in toom gehouden door Trumps laatste handelstarieven, die de wereldwijde groei en vraag naar energie zouden kunnen temperen.Maandag verhoogde Trump de importtarieven op staal en aluminium naar de VS naar 25%, "zonder uitzonderingen of vrijstellingen". Deze maatregelen zouden een handelsoorlog op meerdere fronten kunnen ontketenen.Het tarief treft miljoenen tonnen staal en aluminium uit Canada, Brazilië, Mexico, Zuid-Korea en andere landen."Heftarieven en tegentarieven kunnen met name een druk leggen op het olie-intensieve deel van de wereldeconomie, waardoor er onzekerheid ontstaat over de vraag", aldus Morgan Stanley maandag in een nota."Wij denken echter dat deze omstandigheden er waarschijnlijk ook toe zullen leiden dat OPEC+ de huidige productiequota opnieuw zal verlengen."Trump voerde vorige week extra invoerrechten van 10% in voor China, waarop Beijing reageerde met eigen heffingen op Amerikaanse importen, waaronder een invoerrecht van 10% op ruwe olie.Ook de vraag naar ruwe olie wordt gedrukt door de Amerikaanse Federal Reserve, die wacht tot het volgende kwartaal voordat de rentetarieven opnieuw worden verlaagd, aldus een meerderheid van economen in een Reuters-peiling. Het handhaven van tarieven op een hoger niveau zou de economische groei kunnen beperken, wat de groei van de vraag naar olie zou beteugelen.Uit een voorlopige peiling van Reuters van maandag bleek dat de Amerikaanse voorraden ruwe olie en benzine vorige week zouden zijn gestegen, terwijl de voorraden destillaat waarschijnlijk zouden zijn gedaald.De peiling werd uitgevoerd voorafgaand aan de wekelijkse rapporten van het American Petroleum Institute, die op dinsdagmiddag worden verwacht, en een rapport van de Energy Information Administration op woensdag.

De Surinaamse aandelenmarkt kan pas echt groeien wanneer er dagelijks wordt gehandeld. Daarbij is innovatie belangrijk, zodat toegang tot deze markt wordt vergemakkelijkt, stelt Marlene Street Forrest, managing director van de Jamaica Stock Exchange (JSE).

Zij benadrukt dat technologie de effectenbeurs aandrijft en dat het belangrijk is om te kijken naar elektronische handelsplatformen om hiervan te profiteren. Daarnaast is het essentieel om te investeren in marktonderwijs, zodat niet alleen de investeerders, maar ook bedrijven op de hoogte zijn van de verschillende mogelijkheden.

Forrest was als expertpanellid uitgenodigd tijdens de laatstgehouden International Business Conference Suriname 2025 (IBC 2025), die van

4 tot en met 6 februari plaatsvond. Het was gericht op zakelijke samenwerking en economische groei voor bedrijven in de opkomende olie- en gasindustrie in Suriname.