Foto: BYD showroom, één van de grotere dealers van electrische auto’s in Surname

Chinese buitenlandse investeringen in Latijns-Amerika concentreren zich de afgelopen jaren vooral in de auto- en logistieke sector. Volgens data van GlobalData werden tussen 2021 en 2025 twintig projecten van Chinese bedrijven in de regio geregistreerd in de automotive-industrie, gevolgd door investeringen in havens, luchthavens en opslagfaciliteiten.

Voor zowel Beijing als Washington gelden dit als strategische sectoren. Terwijl de Verenigde Staten hun veiligheidsdoelstellingen herijken via de National Security Strategic Review (NSS), worden Chinese investeringen in de nabijheid van de VS nauwlettender gevolgd. Latijns-Amerikaanse regeringen proberen ondertussen een balans te

vinden tussen economische groei en geopolitieke risico’s.

In de NSS spreekt het Witte Huis expliciet de ambitie uit om buitenlandse infrastructuurbouwers, in de praktijk vooral Chinese bedrijven, uit het westelijk halfrond te weren. In de regio blijkt dat echter lastig uitvoerbaar. Chinese investeringen zijn diep verankerd in sectoren die cruciaal zijn voor de economische ontwikkeling van veel landen. Een route om Chinese invloed te beperken is het terugkopen of herfinancieren van projecten, maar Panama toont hoe complex eigendomsverhoudingen kunnen zijn. Voor veel landen is het bovendien economisch onwenselijk om investeringsbronnen te beperken, waardoor zij het toneel worden van een intensiverende machtsstrijd

tussen Washington en Beijing.

De snelle internationale expansie van Chinese EV-producenten zoals BYD en Xiaomi leidt in Europa en de VS tot klachten over marktverstoring door staatssteun. In Latijns-Amerika wordt die ontwikkeling echter gezien als kansrijke industrialisatie.

In Brazilië was in het eerste kwartaal van 2025 ongeveer 80% van de EV-verkopen Chinees, volgens de nationale EV-vereniging. President Luiz Inacio Lula da Silva probeert nieuwe industriële investeringen aan te trekken om hoogwaardige banen te creëren. BYD opende in 2025 de eerste EV-fabriek op het continent in Camaçari, op de locatie van een voormalige Ford-fabriek. De relatief lage prijs van Chinese EV’s speelt een sleutelrol in hun marktaandeel ten opzichte van Europese en Amerikaanse modellen.

Mexico hanteert daarentegen een voorzichtiger koers. Hoewel BYD volgens BloombergNEF zeven op de tien verkochte (hybride) EV’s in Mexico levert, introduceerde de regering-Sheinbaum per 1 januari importtarieven tot 50% op producten uit landen zonder vrijhandelsakkoord, waaronder China. Of deze maatregelen merkbaar effect zullen hebben, blijft onduidelijk, aangezien sommige bedrijven de extra kosten mogelijk zelf absorberen.

Na automotive is logistiek de tweede sector waar Chinese investeringen zich concentreren. Volgens het Centre for Strategic and International Studies zijn 37 havenprojecten in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied op enige wijze verbonden aan Chinese financiering, levering of eigendom. Tien projecten zijn volledig in Chinese handen, waarvan er zeven worden beheerd door het in Hongkong gevestigde CK Hutchinson. Sinds Beijing zijn grip op Hongkong heeft verstevigd, wordt Hutchinson door Washington steeds vaker gezien als verlengstuk van Chinese strategische belangen. In Panama onderzoekt het Hooggerechtshof of het bedrijf twee havens bij het Panamakanaal mag blijven exploiteren. Voormalig president Donald Trump pleitte er eerder voor dat de VS opnieuw controle over het kanaal verkrijgen. Ook het Chancay-havenproject in Peru, een joint venture tussen staatsbedrijf Cosco Shipping en mijnbouwbedrijf Volcan, wekt zorgen in Washington vanwege nieuwe handelsroutes die Noord-Amerika volledig kunnen omzeilen.

Volgens Reuters werkt Washington aan een brede strategie om Chinese invloed in wereldhavens te beperken. Dat omvat onder meer pogingen om Westerse bedrijven te stimuleren belangen in Chinese havenprojecten terug te kopen. Investeringsfonds BlackRock probeert deze aanpak toe te passen in Panama, waar het een bod uitbracht op twee Hutchinson-havens.

UNITEDNEWS

De Bond van Leraren bij het Technisch Onderwijs (BLTO) heeft afgelopen week het ontslag geëist van minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur, van directeuren Robby Holband van Beroepsonderwijs en Natasia Bennanon van Administratief en Technisch Beheer.

Directeur Holband zegt over zijn ontslageis, dat het een recht is van een ieder om te zeggen wat op hun hart ligt. ‘Daar komen we dus niet aan. Er moet echter een reden zijn om iemand te ontslaan. Als mensen niet werken of functioneren, moeten zij inderdaad vervangen worden. Maar niet omdat zaken niet gaan zoals je dat wil, betekent dat

mensen ontslagen moeten worden’, aldus Holband.

De bond eist uitbetaling van achterstallige betalingen zoals salarissen en overuren, maar ook een herwaardering van de lonen.

Minister David Abiomofo (mi

De weg naar het herstel van

Afgelopen vrijdag kwam een 26-jarige illegale goudzoeker in de Rosebelgoudmijn in Brokopondo. Dit leidde tot rellen in de mijn, waarbij vernielingen zijn aangericht aan eigendommen van het mijnbouwbedrijf. De politie en beveiling hadden opgetreden, door illegale goudzoekers van het terrein te verwijderen. Daarna escaleerde de situatie.

Het is niet de eerste keer dat zulke situaties zich hebben voltrokken, zegt parlementariër Ronny Asabina, die ook in het district woonachtig is. Ondanks herhaalde oproepen en veiligheidsmaatregelen, wordt toch de kans genomen om op deze manier inkomsten te genereren.

‘Het is levensgevaarlijk. De jongens spelen met hun leven’, zegt Asabina. Hij vindt

dat de overheid, in samenspraak met het bedrijf en de lokale gemeenschappen, snel tot een oplossing moet komen.

Afgelopen week is een congres gehouden over de ‘Modernisering van de Rechterlijke Macht’. Verschillende actoren, waaronder parlementariërs en leden van de rechterlijke macht, de president van de Caribbean Court of Justice en internationale topjuristen waren aanwezig. In het overleg is aandacht besteed aan de voorgestelde wetswijzigingen, waaronder de instelling van een derde rechtsprekende instantie en een college van procureurs-generaal.

NDP-fractieleider Rabin Parmessar zegt dat de standpunten die zijn gedeeld meegenomen zullen worden bij de discussie in De Nationale Assemblée. De Commissie van Rapporteurs is vrijdag meteen bijeengekomen om het vervolgtraject over deze wetswijzingen te bespreken. Dinsdag zal in

huishoudelijke vergadering verder vergaderd worden. Het streven is om de openbare discussie in eerste ronde aanstaande donderdag te voeren.

Ten aanzien van de hervormingen bij het Openbaar Ministerie blijft de NDP bij het standpunt dat er een andere inrichting moet komen. De partij denkt bijvoorbeeld aan een Raad van procureurs-generaal of een andere optie is dat de pg voor vijf jaren aangesteld wordt. Al deze modellen zijn ook besproken door de verschillende sprekers.

Op de vraag waarom minister Harish Monorath van Justitie & Politie niet aanwezig was bij het congres, zegt Parmessar dat de bewindsman wel was uitgenodigd was, maar

niet weet waarom die afwezig was.

Het was vorige week weer raak op de internationale luchthaven van Suriname: een vliegtuig uit Belém kon niet landen en moest uitwijken naar Guyana, doordat er geen luchtverkeersleiders in de toren waren. Eerder die dag had de Suriname Air Traffic Controllers Association (Satca) aangekondigd dat luchtverkeersleiders per direct geen invalbeurten meer zouden verrichten, wat directe gevolgen had voor het vliegverkeer. Naar aanleiding van deze situatie heeft president Jennifer Simons maandag een spoedbijeenkomst gehad met het bestuur van de Satca.

Lorenzo Soepar, waarnemend voorzitter van Satca en area controller bij de Luchtverkeersleiding Suriname, gaf in gesprek met de Communicatie Dienst Suriname

(CDS) aan dat het gesprek ging over nijpende zaken die de luchtverkeersleiding al geruime tijd bezighouden. Daarbij noemde hij onder meer de salariëring, tekortkomingen binnen de dienst en verouderde apparatuur die dringend aan vervanging toe is. Volgens Soepar speelt vooral de bezoldiging van luchtverkeersleiders een grote rol in de huidige spanningen.

Soepar gaf aan dat Satca al sinds 2023 aandacht vraagt voor deze problemen. Hij wees erop dat Suriname momenteel slechts beschikt over 25 gekwalificeerde luchtverkeersleiders, verdeeld over Area Control, Zorg en Hoop Toren en Pengel Toren, terwijl er volgens berekeningen minimaal 80 nodig zijn. “Een simpel rekensommetje zegt dat een

verkeersleider het werk van drie personen doet”, stelde hij. De hoge werkdruk en het gebrek aan voldoende rust vormen volgens hem een risico voor de veiligheid. “Als je komt van een nachtdienst en men belt je al na 12 uur op voor een invaldienst, ben je niet goed uitgerust.”

“Er zijn mensen aangesteld om de knelpunten aan te pakken. Ik moet nu de informatie brengen naar mijn leden en kijken in hoeverre de leden bereid zijn om voorlopig toch invaldiensten te blijven draaien”, stelt Soepar.

Faizel Baarn, adviseur luchtvaart- en maritieme aangelegenheden op het Kabinet van de President, zegt dat er duidelijke afspraken zijn gemaakt. “De komende periode zal een inventarisatie plaatsvinden van de overuren die nog uitbetaald moeten worden, aangezien er sprake is van een grote achterstand. Daarnaast zal opnieuw gekeken worden naar de salariëring en een eerder beloofde tweede ronde met betrekking tot de bezoldiging”.

De opleiding voor luchtverkeersleiders gaat op 6 februari weer van start, terwijl tegelijkertijd wordt gekeken naar mogelijkheden voor extra instroom om de bezetting te versterken.