CHINESE MEGAHAVEN IN PERU VERSCHUIFT MACHTSBALANS IN LATIJNS-AMERIKA

Foto: De diepwaterhaven van Chancay aan de Peruaanse Pacifische kust, ontwikkeld door het Chinese staatsbedrijf COSCO Shipping en uitgegroeid tot een strategisch knooppunt in de handelsrelatie tussen Azië en Latijns-Amerika.

De ingebruikname van de diepwaterhaven van Chancay aan de Peruaanse Pacifische kust markeert een belangrijke geopolitieke en economische verschuiving in Latijns-Amerika.

Wat door Peru wordt gepresenteerd als een katalysator voor handel en groei, wordt door critici gezien als een voorbeeld van de toenemende strategische invloed van China in de regio.

De haven, gelegen op ongeveer 80 kilometer ten noorden van Lima, werd in november 2024 officieel geopend tijdens de APEC-top in Peru. Het project werd ontwikkeld door het Chinese staatsbedrijf COSCO Shipping, dat een meerderheidsbelang van 60 procent bezit, in samenwerking met het Peruaanse mijnbouwbedrijf Volcan. De eerste ontwikkelingsfase vergde een investering van circa 1,3 tot 1,4 miljard dollar, waarvan ongeveer 1 miljard dollar werd gefinancierd door Chinese staatsbanken.

Met vijftien ligplaatsen, geavanceerde

automatisering en capaciteit voor containerschepen tot 14.000 TEU behoort Chancay tot de modernste havens van Zuid-Amerika. De terminal moet uitgroeien tot een directe maritieme toegangspoort tussen Azië en de westkust van Zuid-Amerika.

Volgens de Peruaanse regering kan de nieuwe verbinding de reistijd voor goederen tussen Peru en China met tien tot twaalf dagen verkorten, terwijl logistieke kosten met ongeveer twintig procent zouden dalen.

De economische verwachtingen zijn hooggespannen. President Xi Jinping omschreef Chancay tijdens de opening als de eerste “slimme en groene diepwaterhaven” van Zuid-Amerika en sprak van een nieuwe maritieme corridor tussen China en Latijns-Amerika. Volgens Chinese projecties kan de haven jaarlijks voor ongeveer 4,5 miljard dollar aan extra handelsstromen genereren en meer dan 8.000 banen opleveren.

Peru ziet de haven als een kans om zich te ontwikkelen tot regionaal logistiek centrum. Transportminister Raúl Pérez Reyes stelde dat het land de ambitie heeft “het Singapore van Latijns-Amerika” te worden. Ook wordt gewerkt

aan plannen voor een spoorverbinding richting Brazilië, waardoor grondstoffen en landbouwproducten uit het binnenland sneller de Aziatische markt kunnen bereiken.

Voor China vormt Chancay veel meer dan een commercieel infrastructuurproject. De haven is een belangrijk onderdeel van het Belt and Road Initiative (BRI), waarmee Beijing wereldwijd handelscorridors, logistieke knooppunten en strategische infrastructuur ontwikkelt.

Via Chancay krijgt China directe toegang tot grondstoffen uit Zuid-Amerika, waaronder koper, lithium en andere kritieke mineralen die essentieel zijn voor de energietransitie en hightechindustrie. Tegelijkertijd biedt de haven een efficiëntere route voor Chinese exportproducten naar Latijns-Amerika.

De investering past binnen een bredere Chinese strategie om invloed uit te bouwen via infrastructuurprojecten. In tegenstelling tot eerdere megaprojecten kiest Beijing steeds vaker voor financieringsmodellen waarbij staatsbanken leningen verstrekken en Chinese ondernemingen operationele controle behouden. Daardoor blijven de financiële risico’s beperkt, terwijl de strategische invloed behouden blijft.

De groeiende Chinese aanwezigheid roept echter ook vragen op over nationale soevereiniteit en strategische afhankelijkheid. Controverse

ontstond nadat COSCO exclusieve rechten kreeg voor de exploitatie van delen van de terminal. Critici stellen dat Peru daarmee een aanzienlijk deel van de controle over een cruciale logistieke infrastructuur uit handen geeft.

Ook in Washington wordt het project met argwaan gevolgd. Voormalig commandant van het Amerikaanse Southern Command, generaal Laura Richardson, waarschuwde eerder dat commerciële havens in theorie ook militaire waarde kunnen krijgen. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken uitte daarnaast zorgen over de mate waarin Peru daadwerkelijk toezicht kan houden op de activiteiten binnen de haven.

China verwerpt dergelijke beschuldigingen en benadrukt dat Chancay uitsluitend bedoeld is voor commerciële doeleinden. De Chinese ambassade in Lima stelt dat het project gericht is op handel, economische ontwikkeling en regionale connectiviteit.

Naast geopolitieke discussie bestaan ook lokale zorgen. Tijdens de bouw werden duizenden tijdelijke banen gecreëerd, terwijl de operationele fase naar verwachting nog duizenden extra arbeidsplaatsen zal opleveren in havenactiviteiten, logistiek en dienstverlening.

Tegelijkertijd hebben

vissersgemeenschappen en milieuorganisaties kritiek geuit op de gevolgen van de aanleg voor kustecosystemen en traditionele visgronden. Ook zijn vragen gesteld over de uitvoering van beloofde duurzaamheidsmaatregelen en milieubescherming.

Voor veel inwoners van Chancay wegen de economische kansen echter zwaar. De regio behoort tot de minder welvarende gebieden van Peru en verwacht dat de haven nieuwe investeringen, bedrijvigheid en infrastructuurontwikkeling zal aantrekken.

De haven van Chancay symboliseert de nieuwe realiteit van de internationale economie, waarin handel, infrastructuur en geopolitiek steeds sterker met elkaar verweven raken.

Voor Peru biedt het project uitzicht op economische groei, meer export en een sterkere positie binnen de wereldhandel. Voor China betekent het een verdere uitbreiding van zijn maritieme netwerk en invloedssfeer in Latijns-Amerika.

Tegelijkertijd onderstreept Chancay de dilemma’s waarmee veel ontwikkelingslanden worden geconfronteerd: hoe buitenlandse investeringen te benutten zonder strategische controle over cruciale infrastructuur te verliezen.

De komende jaren zullen uitwijzen of Chancay daadwerkelijk uitgroeit tot het “Singapore van Latijns-Amerika”, of

dat de haven vooral herinnerd zal worden als een nieuwe frontlinie in de groeiende concurrentiestrijd tussen China en de Verenigde Staten.

UNITEDNEWS|GEO-POLITICS