CHINA NESTELT ZICH IN BRAZILIAANSE SLEUTELSECTOREN, FUNEST VOOR TAIWAN EN WASHINGTON

Brazilië is de toegangspoort voor Chinese invloed in Zuid-Amerika, schrijft analist en onderzoeker Patrick Ko in The Diplomat.

China herdefinieert de regionale machtsverhoudingen door zich stevig te nestelen in de Braziliaanse industriële basis en consumenteneconomie. En dat heeft verregaande consequenties voor de Verenigde Staten én Taiwan dat het aantal bondgenoten op het continent ziet slinken.

De rol van China is volgens Ko fundamenteel veranderd. Exporteerde Chinese bedrijven aanvankelijk alleen grondstoffen vanuit Brazilië richting China, Chinese producten zijn nu alom aanwezig in het dagelijkse leven van de Brazilianen. Op Braziliaanse wegen rijden voornamelijk stekkerauto’s van BYD, wie een maaltijd wil laten bezorgen doet dat via Chinese apps.

Nog steeds zijn de Amerikanen de grootste investeerders in Brazilië, maar die achterstand loopt Beijing pijlsnel in – tussen 2023 en 2024 verhoogde China zijn directe investeringen in Brazilië met 113 procent, terwijl de Amerikaanse investeringen met een karige 0,057 procent steeg.

Als deze trends zich voortzetten, zal

Brazilië steeds afhankelijker worden van Chinees kapitaal, waardoor China’s economische invloed op Brazilië toeneemt en het land dichter bij het buitenlands beleid van China komt te staan, waarschuwt Ko. De analist noemt de binnenlandse Braziliaanse markt een platform voor regionale expansie door Chinese bedrijven zoals BYD dat in Camaçari de eerste en grootste productiefaciliteit voor complete voertuigen in het buitenland heeft. Die fabriek zal een regionaal strategisch knooppunt voor de export naar de hele Zuid-Amerikaanse markt zijn.

Dankzij zijn groeiende economische aanwezigheid in Brazilië heeft China zich ook toegang verworven tot alle regionale handelsvoordelen via Mercosur. Want onder dat regime mag een in Brazilië vervaardigd product tot 45 procent aan niet-Mercosur-grondstoffen bevatten en toch als een product van Braziliaanse oorsprong worden beschouwd. Door de lokale productie van BYD in Brazilië mag het bedrijf de auto’s het label ‘Made in Brazil’ geven, waarmee ze een Mercosur-oorsprong hebben.

Volgens Ko vormt die Chinese toegang

tot de Zuid-Amerikaanse markten ook een politiek breekijzer. Chinese producten die in Brazilië zijn gemaakt vinden via vereenvoudigde douaneprocedures en tariefvrijstellingen kinderlijk eenvoudig hun weg naar buurland Paraguay waar ze de duurdere producten uit Taiwan uit de markt drukken. En daarmee verzwakken ze de economische invloed die Taiwan heeft op Paraguay, één van de weinige diplomatieke bondgenoten die Taipei nog heeft.

De toenemende Chinese economische aanwezigheid in de regio is logisch, aldus Ko, omdat het in lijn ligt met de Braziliaanse ambities op binnenlands en buitenlands beleidsgebied. Brasilia voert een ‘actief niet-gebonden’ buitenlands beleid met de nadruk op soevereiniteit, multilateralisme en Zuid-Zuid-samenwerking. En dat heeft het partnerschap met Beijing versterkt.

Tijdens zijn bezoek aan Beijing in 2023 pleitte de Braziliaanse president Lula er al voor om bilaterale handel in lokale valuta’s af te tikken, in plaats van in Amerikaanse dollars. De de-dollarisering in beeld. Hoewel een sterke band met China Braziliaanse ambities

verwezenlijkt, waarschuwt Ko dat dit groeiende partnerschap de strategische autonomie van Brazilië ondergeschikt gaat maken aan Chinees kapitaal en Chinese toeleveringsketens. ‘Het kan zelfs de soevereiniteit van buurlanden zoals Paraguay in gevaar brengen.’

In het bijzonder waarschuwt Ko dat de Chinese betrokkenheid bij de Braziliaanse energie- en industriesectoren belangrijke regionale implicaties heeft. Blijkens een studie van de Brazil-China Business Council (CEBC) ging 34 procent van de 4,8 miljard dollar aan Chinese investeringen in Brazilië in 2024 naar de elektriciteitssector, 25 procent naar de olie-industrie en 14 procent naar de automobielindustrie.

Chinese technologie, kapitaal en toeleveringsketens worden zo onlosmakelijk geïntegreerd in de Braziliaanse energie-infrastructuur. Niet alleen met implicaties voor Brazilië, maar ook, alweer, voor buurland (en vriend van Taiwan) Paraguay. Brazilië en Paraguay zijn immers samen eigenaar van de Itaipu-waterkrachtcentrale, die 90 procent van de elektriciteitsbehoefte van Paraguay levert. En dat, beredeneert Ko, ondermijnt indirect de energiesoevereiniteit van Paraguay.

‘De economische consolidatie van China

in Brazilië is een langetermijnplan dat het land invloed zou kunnen geven op belangrijke industrieën, waaronder energie, zeldzame aardmetalen en landbouw. Deze economische expansie in Latijns-Amerika heeft ook indirecte maar cruciale gevolgen voor Taiwan’, aldus Ko, die pleit voor een gezamenlijk Taiwanees-Amerikaans economisch tegenoffensief: ‘Door middel van technologische samenwerking, marktdiversificatie en investeringen met grote economieën zoals Brazilië zou de regionale autonomie worden verbeterd en de afhankelijkheid van Chinees kapitaal worden verminderd’.

UNITEDNEWS|GEO-ECONOMIE