• maandag 23 February 2026
  • Het laatste nieuws uit Suriname

WAAROM DE SURINAAMSE OVERHEID NIET ALS EEN BEDRIJF GERUND ZOU MOETEN WORDEN

| united news | Door: Redactie

Dit artikel is een samenvatting van een VES publicatie van Kurt Cobb

Het moderne politieke discours wordt steeds vaker gedomineerd door de roep om de overheid te runnen als een strak geleid bedrijf, een visie die onlangs internationaal weer op de kaart is gezet door de grootschalige ‘efficiëntiecampagne’ van de Amerikaanse president Donald Trump en miljardair Elon Musk.

In een scherpe analyse legt onderzoeksjournalist Kurt Cobb echter bloot waarom dit streven naar bedrijfsmatige logica binnen de publieke sector niet alleen onuitvoerbaar is, maar ook een direct gevaar vormt voor de democratische fundamenten van een samenleving. Het fundamentele verschil tussen een

staat en een commerciële onderneming ligt in de kern van hun bestaansrecht: een bedrijf heeft de luxe om zelf te kiezen welke producten het verkoopt en welke klanten het wil bedienen, terwijl een overheid de onvoorwaardelijke plicht heeft om elke inwoner in haar rechtsgebied te voorzien van essentiële diensten. Wanneer men stelt dat de overheid als een bedrijf moet functioneren, negeert men de noodzaak om efficiëntie in balans te brengen met vertegenwoordiging en publiek welzijn. In een puur zakelijk model zou een CEO onmiddellijk stoppen met het leveren van diensten die geen winst opleveren of die geografisch te duur zijn
om te onderhouden, maar voor een overheid is het juist cruciaal om deze ‘inefficiëntie’ te accepteren en te subsidiëren om sociale gelijkheid te waarborgen. Een sprekend voorbeeld hiervan is de postbezorging; waar private koeriersdiensten afgelegen gebieden simpelweg kunnen negeren of onbetaalbare tarieven kunnen vragen, moet een nationale postdienst elke burger bereiken, van de dichtbevolkte stad tot de meest afgelegen uithoek van het land. Dit vereist een infrastructuur die vanuit een zakelijk oogpunt verlieslatend is, maar vanuit een maatschappelijk oogpunt onmisbaar.

De roep om een overheid die wordt geleid door de ‘harde hand’ van een CEO-figuur miskent bovendien de waarde van het democratische proces. Besluitvorming door gekozen volksvertegenwoordigers is per definitie trager en minder gestroomlijnd dan de eenzijdige orders van een directeur, maar deze traagheid is de prijs die we betalen voor consensus en bescherming tegen corruptie. Vrije samenlevingen vertrouwen de macht niet toe aan één persoon, omdat de menselijke natuur leert dat absolute macht onvermijdelijk corrumpeert.

In een democratie hebben burgers inspraak in zaken als watertarieven, investeringen in infrastructuur en milieuwetgeving, een proces dat bedoeld is om de brede wil van het volk te weerspiegelen in plaats van de winstdoelstellingen van een enkeling.

Cobb wijst er fijntjes op dat de private sector bovendien niet het toonbeeld van perfectie is dat critici er vaak van maken; de bureaucratie bij grote bedrijven, zoals zorgverzekeraars die proberen onder vergoedingen uit te komen, kan net zo frustrerend en inefficiënt zijn als die van de staat. Het idee dat de overheid ‘efficiënter’ moet worden is op zichzelf niet verkeerd, zeker als het gaat om het elimineren van verspillende projecten of het introduceren van prestatiegerichte beloningen voor ambtenaren om uitzonderlijk werk te erkennen. Echter, de overtuiging dat de overheid volledig volgens een bedrijfsmodel kan werken, is een gevaarlijke illusie. Het zou betekenen dat de richtlijnen van gekozen organen worden genegeerd en de focus verschuift naar smalle segmenten van de bevolking die directe economische waarde genereren. Een samenleving die haar democratisch gekozen leiderschap inruilt voor de efficiëntie van een dictatoriale bedrijfsstructuur, eindigt onvermijdelijk in een systeem waarbij de belangen van de burger ondergeschikt worden gemaakt aan de berekeningen van een spreadsheet. De staat is er om de burger te dienen, niet om winst over de rug van de samenleving te maken, en die missie vereist een menselijke maat die niet in kwartaalcijfers uit te drukken valt.

UNITEDNEWS

| united news | Door: Redactie