VES-analyse wijst op noodzaak tot herziening geneesmiddelenbeleid

De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) stelt in een recente analyse dat een beperkte groep actoren binnen de medicatievoorziening, cardiovasculaire zorg en nierdialysezorg een onevenredig groot deel van de beschikbare zorgmiddelen consumeert. Hoewel deze stellingen en financiële ramingen vooralsnog niet onafhankelijk zijn bevestigd en een reactie van betrokken zorgaanbieders, beroepsgroepen, verzekeraars en overheidsinstanties wordt afgewacht, raakt de analyse aan een breder structureel vraagstuk in de gezondheidszorg: de verdeling van schaarse middelen voor maximale gezondheidswinst.

Volgens gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie wordt ongeveer 75 procent van de sterfte in Suriname veroorzaakt door hart- en vaatziekten, diabetes mellitus, kanker en chronische longaandoeningen. Deze aandoeningen leiden daarnaast tot een groot aandeel in arbeidsuitval, invaliditeit, ziekenhuisopnames en medicatiekosten. Vanuit gezondheidseconomisch perspectief wordt daarom gesteld dat een betrouwbare en betaalbare beschikbaarheid van geneesmiddelen voor deze ziekten een prioriteit zou moeten vormen binnen het nationale gezondheidsbeleid.

In die context wordt

gewezen op het verschil in effectiviteit van zorguitgaven. Relatief goedkope en breed toegepaste medicatie voor chronische aandoeningen kan, door de grote aantallen patiënten, een grotere maatschappelijke impact hebben dan duurdere behandelingen voor kleinere patiëntengroepen. Zorgsystemen hanteren daarom doorgaans prioriteiten op basis van aantal patiënten, kosten per patiënt, gezondheidswinst en het voorkomen van complicaties.

Binnen deze benadering wordt benadrukt dat cardiovasculaire medicatie en diabetesmedicatie wereldwijd tot de meest kosteneffectieve behandelingen behoren. Het gaat onder meer om bloeddrukverlagers zoals ACE-remmers, ARB’s en calciumantagonisten, cholesterolverlagers zoals statines, bloedverdunners zoals aspirine en diabetesmedicatie zoals metformine. Deze middelen zijn grotendeels generiek beschikbaar en vormen al decennialang een basis in de behandeling van chronische aandoeningen.

Daarnaast zijn nieuwe medicijngroepen toegevoegd, waaronder SGLT2-remmers en GLP-1 receptoragonisten. Oorspronkelijk ontwikkeld voor diabetes, tonen internationale studies aan dat deze middelen ook het risico op hartfalen, nierfalen, hartinfarcten en beroertes kunnen verminderen. Dit zou voor

Suriname betekenen dat investeringen in deze geneesmiddelen potentieel een grote gezondheidswinst kunnen opleveren.

Om de medicatievoorziening te verbeteren worden meerdere beleidsrichtingen genoemd. Ten eerste centrale nationale inkoop, waarmee lagere prijzen, betere kwaliteitscontrole en minder verspilling kunnen worden bereikt, met mogelijke besparingen van 10 tot 25 procent. Ten tweede een herziening van de nationale essentiële geneesmiddelenlijst op basis van de WHO-richtlijnen. Ten derde digitale voorschrijfcontrole om dubbele verstrekking en overbehandeling te beperken. Ten vierde preventieprogramma’s gericht op leefstijl, vroegtijdige opsporing en risicobeperking bij niet-overdraagbare aandoeningen.

Op basis van internationale scenario’s wordt gesteld dat bij een geneesmiddelenbudget van circa 50 tot 60 miljoen USD per jaar, gecombineerde hervormingen op termijn kunnen leiden tot een besparing van 10 tot 20 miljoen USD per jaar, al zijn deze cijfers indicatief en gebaseerd op buitenlandse ervaringen.

De analyse concludeert dat wanneer een groot deel van de

sterfte wordt veroorzaakt door enkele chronische aandoeningen, het logisch is dat medicatiebeleid, preventie en geïntegreerde zorg zich hier primair op richten. Een transparant en op uitkomsten gebaseerd geneesmiddelenbeleid kan volgens deze benadering meer gezondheidswinst opleveren dan ad-hoc reacties op financiële knelpunten binnen afzonderlijke delen van het zorgsysteem.

Redactie Chronos