Het begrip Local content moet in een ruim maatschappelijk perspectief worden bekeken. Op die manier kan de totale Surinaamse samenleving er daadwerkelijk veel meer uit halen dan tot nu wordt aangenomen. Sedert de ontdekking begin 2020 van de grote aardolie voorraad in onze maritieme zone in de territoriale wateren van Suriname, wordt er links en rechts geschermd met het begrip Local Content. Leidend hierbij is dat het Surinaamse bedrijfsleven actief moet participeren in de procesontwikkeling van de grote aardolie voorraad voor onze kust en alles wat daaruit verder zal voortvloeien. Misschien moest deze ontwikkeling eerst komen om onze samenleving wakker te schudden dat er veel meer te halen is uit projecten van grote buitenlandse multinationals en lokaal gevestigde bedrijven.

Hierbij moeten we specifiek kijken naar de Social Return On Investment (SROI). We

zijn nu op het punt beland waarbij er concrete afspraken moeten worden gemaakt tussen de overheid en uitvoerders van de projecten. Tot op heden moeten we het hebben van de goodwill en maatschappelijke betrokkenheid van de bedrijven. In een benadering vanuit een breed maatschappelijk perspectief zullen we moeten kijken in de richting van verruiming dan wel aanpassing van de wetgeving over de aanbesteding. Daarin moeten we normeringen vastleggen waaraan de bedrijven zich moeten committeren.

Daarmee creëer je ook een stukje zekerheid voor de bedrijven om willekeur uit te sluiten. Vanaf het moment van ondertekening van een contract weten ze dan dat een bepaald percentage van de projectkosten gestort moet worden in een speciaal sociaal fonds voor de maatschappelijke verbetering. De projecten die uitgevoerd zullen worden door de beheerders van dit fonds kunnen geplaatst worden onder de noemer maatschappelijke correctieve projecten. We denken hierbij aan het begeleiden van jongeren op uiteenlopende gebieden, resocialisatie en reclassering van ex-gedetineerden om weer een waardige bijdrage te leveren aan de maatschappij. 

Met een wettelijke gecoördineerde bijdrage van de projectuitvoerders aan kwetsbare groepen in de samenleving, kan kwalitatief een impuls worden gegeven aan het versterken van de maatschappij. Dit kan tweesporig zijn. Een stukje preventieve aanpak en repressief of correctief. Bij local content op basis van SROI moet er dus niet met de tunnelvisie en gelimiteerde benadering van slechts lokale bedrijven betrekken die als toeleverancier voor de multinationals kunnen optreden, worden gewerkt. Er moet een concrete bijdrage geleverd worden om vooral de onderkant van de maatschappij te versterken en hogerop te krikken.

Onlangs heeft de organisatie Roffabo in samenwerking met een deskundige groep uit Den Haag, Nederland een training verzorgd voor functionarissen van enkele relevante ministeries. Het gaat in deze om Regionale Ontwikkeling en Sport, Openbare Werken en Arbeid, Werkgelegenheid en Jeugdzaken. De deskundigen hebben de overheidsfunctionarissen tools aangereikt hoe het begrip Local content moet worden benaderd, hoe ze specifieke sociale behoeften uit de maatschappij moeten identificeren en hoe in het kader van SROI daaraan moet worden gewerkt. 

Tijdens de training is er ook uitgebreid een presentatie gegeven hoe dat in Den Haag gewerkt heeft. De functionarissen zijn ervan overtuigd dat het hier ook kan werken in een aangepaste vorm, omdat het gaat om twee verschillende maatschappijen met hun specifieke structuur en cultuur. Het zou helemaal op zijn plaats zijn als het huiswerk wordt gemaakt en dat wordt gekoppeld aan een duurzame aanpak.

Ettiré Patra
    

Imran Taus, lijsttrekker van OPTSU, over de teambuildingssessie die is gehouden. (Foto's: JCV 2025/Naomi Hoever)

In de overtuiging dat er iets anders moet komen dan er de afgelopen vijftig jaar is geweest,

bereidt OPTSU haar kandidaten voor op wat de politiek is, wat de kandidaten kunnen verwachten en hoe hun toekomst eruit kan zien. “We willen voorkomen dat onze kandidaten niet weten waar het om gaat”, zegt lijsttrekker en bestuurslid van de PALU, Imran Taus. 

OPTSU heeft zaterdag een teambuildingssessie gehouden voor haar kandidaten op ressorts-, districtsraad en DNA-niveau. “Waar we vandaan komen en wat we zijn, nu onze mensen het veld in trekken is belangrijk”, zegt Taus. Hij benadrukt dat OPTSU niet alleen een samenwerking is van partijen, maar een samensmelting tot één politieke partij, waar de samenwerkende organisaties wel hun identiteit

behouden. Eenheid onder de kandidaten, weten waar over ze praten en onderlinge vertrouwen zijn belangrijke basiselementen in de voorbereiding. Ex-vicepresident Robert Ameerali heeft, wat Taus kleine maar belangrijke ‘kneepjes in het politieke werk noemt met de kandidaten besproken en hen bijgebracht.

Econoom Winston Ramautarsing heeft een sessie gedraaid over de economie. PALU-voorzitter Jim Hok legt uit dat het accent van de activiteit vooral heeft gelegen op teambulding en dat met name de kandidaten er voor elkaar moeten zijn. Volgens hem is er enorm veel ervaring bij de partijen die zijn samengesmolten tot OPTSU; zowel op het politiek bestuurlijke maar ook om maatschappelijk vraagstukken en thema’s die de samenleving bezighouden. Hoewel Hok toegeeft dat harder gewerkt moet worden aan de eenheid binnen OPTSU, is het besef wel aanwezig dat er een missie is waarnaar gestreefd moet worden. “Het heeft wat tijd nodig en het zal zeker goed komen”.

Hok zegt dat OPTSU zich zeker richt op het krijgen van regeerverantwoordelijkheid. Echter waar de partij ook beland na de verkiezingen, zijn daar nog altijd de volksvertegenwoordigende organen waar de kandidaten actief in worden. Taus zegt dat als het gaat om met name de ressortraden, het streven gericht is om in elk ressort waar de partij kandidaten op de lijst heeft gebracht, tenminste twee gekozen worden. “Beleid wordt niet alleen aan de Waterkant gemaakt. Er is in de ressorten genoeg kwaliteit en gewicht om lokaal beleid te maken. Daar moeten onze kandidaten goed op voorbereid zijn”, zegt Taus.  “We gaan wel stap voor stap, hoe het zich ontwikkeld zien we wel”, vult Hok aan.

Hok meent dat de ophef de afgelopen dagen rond dubbele kandidaten, veel te maken heeft met onwetendheid. “Het wordt ze ook niet voldoende duidelijk gemaakt dat je maar bij één partij kandidaat kan zijn. Ook wij als OPTSU zijn daarin tekort geschoten om dat de mensen goed duidelijk te maken. Als de voorlichting niet goed is dan nemen mensen de kans om bij meer dan één partij een kans te maken een rr of dr zetel te bemachtigen. Maar hoe goed het systeem ook is, je kan dit soort dingen niet helemaal voorkomen”, zegt Hok. Hij sluit niet uit dat politieke partijen beloftes hebben gedaan aan kandidaten en hebben gezwaaid met pakketjes”.

INGEZONDEN

In de media verscheen onlangs een bericht dat de regering heeft besloten om de padieboeren met 70 miljoen SRD tegemoet te komen bij de huidige oogst. In tegenstelling daarmee had de minister van LVV eerder verklaard dat de regering voor USD 2 miljoen de export van 25.000 ton rijst zou subsidiëren. Voor de pelmolenaars die op de lokale markt opereren zou de regering nietsdoen omdat de prijs lokaal hoog zou zijn. De politieke partij OPTSU roept te regering op om open en eerlijk beleid te komen waarin de belangen van de gehele sector en de samenleving, inclusief de kleine

rijsboer, centraal staat.

MISLEIDING

Voor de kleine boeren met een oogst van ruim een miljoen balen padie per seizoen is het elk jaar weer een probleem met de prijs en de afname. Minister Sewdien heeft dat in 1986 als onderdirecteur landbouw op het ministerie zelf ervaren. Gegeven zijn agrarische achtergrond mocht van Sewdien dus beter verwacht worden. Vanaf de eerste dag had hij kunnen werken aan fundamentele oplossingen. Niets blijkt minder waar te zijn.

Zo worden de boeren 450 SRD aan geboden op dit moment. Dat betekent dat voor een oogst van 30.000 ha oftewel twee miljoen balen padie er ruim 315 miljoen

SRD nodig is. Door slechts 70 miljoen SRD ter beschikking testellen zullen twee derde van de boeren uitgesloten worden.

PELMOLEN?

Niet lang terug legde president Santokhi een steen voor de bouw van een pelmolen in de Prinsbernhardpolder. Hoeveel boeren padie zouden kunnen leveren voor verwerking werd hen niet verteld. Eerst verklaarde de minister dat de bouw met IDB-middelen zou geschieden. En toen de IDB dat ontkende kwam hij met de bewering dat de bouw uit de eigen begroting betaald zou worden. Ook dat bleek na verificatie niet waar te zijn.

WEDEROM MISLEIDING

Er zijn ruim 25 opkopers in Nickerie waarvan een groot deel hun product verkopen aan één enkele exporteur en een ander deel op de lokale markt. Waar de minister de samenleving wederom misleid is dat hij zegt de rijst op de lokale markt veel meer zou opbrengen en daarom niet gesubsidieerd zal worden. Terwijl door de verkoop in kleine hoeveelheden rijst er veel meer handelingen c.q. kosten  worden gemaakt. Daarbij is de grootste kostenpost de winstmarge van 20% van de winkelier en de diverse belastingen die worden afgedragen aan de overheid.

PRADO

Ook met zijn verklaring op zijn persconferentie dat ”als je de boeren geld geeft om een tractor te kopen, ze een Prado kopen” probeerde de minister de samenleving op te hitsen tegen de boeren.  Terwijl de Prado wel de auto is waarin de president en de ministers “gratis” rondrijden, probeert hij met dit argument goed te praten dat de miljoenen subsidie daarom rechtstreeks zal gaan naar één enkele opkoper c.q. exporteur.

RODE RIJST

In lijn met de minister, deed dezelfde opkoper mee aan de misleiding van de samenleving. Hij beweerde dat hij de padie van een boer had geweigerd omdat de padie voor 90% zou bestaan uit “rode rijst” (= wilde rijs). Ook dat is een leugen omdat een padieareaal met 90% rode rijst niet te oogsten is omdat het gewas “gaat liggen” voordat het oogstrijp is. Hierdoor zijn de oogstkosten hoger dan de waarde van de oogst dus laat de boer het liever staan.

ONAFHANKELIJKE KANDIDAAT

Wat duidelijk wordt is dat de regering met Minister Sewdien voorop bezig is een opkoper te bevoordelen. Nu al gonst het van de geruchten dat een deel van de subsidie, terug zal vloeien naar de partijkas van de VHP. En dit spel is reeds bij opeenvolgende regeringen gezien waarbij keer op keer de kleine rijstboer de rekening betaalt. OPTSU roept de rijstboeren en de samenleving op zich niet te laten misleiden en massaal te stemmen op de onafhankelijke kandidaat Bhartie Tjikoeri (#40), die gaat zorgen voor een goed productiebeleid, garantie op afname van alle padie en een garantieprijs dat vooraf bekend is.

Vandaag wordt het een natte zondag. In de vroege ochtend is het bewolkt met kans op een paar buien. Af en toe piept de zon, maar in de middag worden er talrijke onweersbuien voorspeld. De temperatuur kan in de middag oplopen tot rond de 30°C. Er staat een zwakke wind uit het oostnoordoosten. De kans dat het regent is 80%.

In de vooravond kunnen zich nog onweersbuien voordoen. De rest van de avond en de nacht blijft het bewolkt. Het koelt af tot ongeveer 23°C. De wind is licht en variabel.

Caricom-voorzitter Mia Mottley heeft tegen de Verenigde Staten gezegd: "We zijn niet jullie vijand. We zijn jullie vrienden." Voor de Amerikaanse president Donald Trump had ze ook een boodschap: "onze economieën doen

jullie economie op geen enkele manier kwaad. Ze zijn te klein om een ​​negatieve of vervormde impact op jullie land te hebben."

De uitspraken van Mottley volgen op de verhoogde handelstarieven van Trump die hij de wereld heeft opgelegd en die de wereldhandel op zijn kop heeft gezet. De waarheid is dat de kleine en microstaten van het Caribisch gebied op geen enkele manier of in geen enkele sector een grotere mate van financieel voordeel genieten in de handelsbalans dan de Verenigde Staten, stelde ze in haar verklaring.

Ze heeft de Caribische gemeenschap opgeroepen zich te verenigen en de inspanningen te verdubbelen om te investeren in de Caribische landbouwproductie en lichte productie. "We moeten zoveel mogelijk zelf kweken en produceren. We kunnen allemaal de beslissing nemen om gezonde voeding op de markt te kopen in plaats van bewerkte voeding in de supermarkt."

Mottley pleitte voor het opbouwen van de banden met Afrika, Midden- en Latijns-Amerika en de oude banden met andere partners over de hele wereld, in het Verenigd Koninkrijk en Europa, en in Canada, te vernieuwen. "We moeten niet alleen op één of twee markten vertrouwen. We moeten onze Caribische goederen kunnen verkopen aan een bredere, stabielere wereldmarkt."

De Caricom-voorzitter wees erop dat in elke wereldwijde politieke en economische crisis er altijd een kans is. "Als we samenkomen, alle verdeeldheid opzijzetten, onze kleine bedrijven en kleine producenten steunen, komen we hier sterker uit."

Ze erkende dat er onrust is in de Caribische wateren, "maar de verantwoordelijkheid voor veel van wat we doen en wat we verbouwen, moet elke dag van ons zijn. Als we voor elkaar zorgen, als we elkaar steunen, als we elkaar optillen en als we de kracht en innovatie van onze gemeenschappelijke Caribische geest aanboren, zullen we dit doorstaan."

In Suriname worden ongeveer 4.000 mensen behandeld met levensreddende hiv-remmers. Deze medicijnen moeten weliswaar levenslang ingenomen worden, maar als mensen met hiv deze remmers goed innemen is hun levensverwachting even goed als

die van mensen die geen hiv hebben. Hoewel deze mensen het virus bij zich dragen, hebben zij hier geen klachten van: ze zijn niet ziek en kunnen normaal blijven werken, en zodoende hun gezin onderhouden en bijdragen aan de economie van Suriname.  Ook kunnen zwangeren met hiv dankzij deze remmers kinderen baren die geen hiv hebben.

Om dit te kunnen bereiken is continue toegang tot deze hiv remmers noodzakelijk, en moeten er zo min mogelijk drempels zijn. Als medicijnen niet goed worden ingenomen kan dit ertoe leiden dat het virus weer actief wordt en bij de persoon zelf ziekte veroorzaakt,

maar deze persoon is dan ook weer besmettelijk en kan het virus weer overdragen. Bovendien is er een risico op het ontstaan van resistentie tegen de medicijnen, wat betekent dat ze niet meer werken en dat andere medicijnen gezocht moeten worden.

Helaas kampt Suriname de laatste jaren regelmatig met (dreigende) stock-outs van de hiv remmers. Hierover werd al meerdere malen met het ministerie gesproken, en beloftes ten aanzien van de continue beschikbaarheid van medicatie werden gedaan. Vanaf december 2024 werd opnieuw de noodklok geluid.

Echter op dit moment kampen we met het grootste tekort aan remmers in lange tijd. Een grote groep van ongeveer 1.000 patiënten krijgt al enkele weken niet de remmers die ze eigenlijk moeten krijgen, omdat deze niet meer beschikbaar zijn. Er worden nu medicijnen die eigenlijk zijn bedoeld voor kinderen aan hen verstrekt.

Op dit moment is er bij BGVS ook geen enkele voorraad meer van deze hiv-remmers voor kinderen, en bij een deel van de apotheken is het ook op. De totale voorraad bij de verschillende apotheken in het land is nog genoeg om de volwassen patiënten voor 1 tot anderhalve week te behandelen, maar op dat moment zal zowel de behandeling voor kinderen als voor deze 1000 volwassenen met hiv niet meer beschikbaar zijn in Suriname.  Ook de drankjes die pasgeboren baby’s krijgen om een hiv infectie te voorkomen zijn deels vervallen.

De minister ontkent ondertussen in de media, zoals in een recent interview bij SRS radio, en ook in persoonlijke apps dat er problemen met de beschikbaarheid van hiv-remmers zijn. Er is zelfs gezegd dat de hiv behandelaren geen alternatieve medicijnen willen voorschrijven, terwijl er juist al maanden aan de bel getrokken wordt, gevraagd is om alternatieve combinatiemedicijnen versneld binnen te halen en vrijwel al deze patiënten inmiddels met medicatie voor kinderen worden behandeld.

Suriname is een van de weinige landen waar de hiv-epidemie erger wordt in plaats van beter. Om dit grote probleem in de volksgezondheid aan te pakken zijn voldoende testen en continue toegang tot antiretrovirale medicatie essentieel. Helaas zal de huidige situatie leiden tot een toename van ziekte door hiv, een toename van het aantal resistente virussen, en een verlies in vertrouwen in de zorg door een grote groep patiënten.  Ontkenning van het probleem en het volkomen ten onrechte blameren van de HIV behandelaren lost niets op.

Hiv-behandelaren:
- Marja van Eer (internist Diakonessenhuis)
- ⁠Bernardo Panka (internist-intensivist 's Lands Hospitaal)
- ⁠Karin Waldring (internist-infectioloog RKZ)
- ⁠Margary Muringen (kinderarts Diakonessenhuis)
- ⁠Stephen Vreden, internist-infectioloog
- Lycke Woittiez, internist-Infectioloog Academisch Ziekenhuis Paramaribo

Wijkvergadering PL zaterdag in Voorburg, Commewijne.

Lijsttrekker van Pertjajah Luhur, Bronto Somohardjo, heeft zaterdag tijdens een wijkvergadering in Voorburg, Commewijne, fel uitgehaald naar wat hij noemt “een georganiseerde poging tot verkiezingsfraude”. Hij

riep het volk op om massaal zijn stem te gebruiken als verzet tegen manipulatie."We laten ons de verkiezingen niet stelen onze democratie is geen speeltuin”.

De politicus baseert zijn uitspraken op concrete bevindingen van het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB) en het Anti Fraude Platform, onder leiding van Jennifer van Dijk-Silos. Beide instanties signaleren onregelmatigheden bij de indiening van kandidatenlijsten, waaronder dubbele voordrachten, vervalste handtekeningen en documenten waarvan de authenticiteit wordt betwijfeld.

Bronto Somohardjo, lijsttrekker van PL.

Volgens velen wijzen de signalen van manipulatie in de richting van de ABOP, die binnen het bestuurlijke apparaat over strategische invloed beschikt. Somohardjo noemt daarbij geen specifieke namen, maar stelt: “De structuren die hiervan profiteren ondermijnen het vertrouwen in onze democratie. En wie eerlijke verkiezingen vreest, heeft blijkbaar het volk al verloren.”

Somohardjo maakte van de gelegenheid gebruik om het volk te waarschuwen voor wat hij noemt een “stille staatsgreep, niet met wapens, maar met stembiljetten.” Volgens de PL-voorman staan Surinamers op een kruispunt: “Tussen eerlijkheid en corruptie. Tussen zuivere politiek en politiek van deals en bedrog.”

Ook de rol van transparantie in het verkiezingsproces staat onder druk. Somohardjo verwees naar een recent bericht van het Journalistencollectief Verkiezingen 2025 waarin wordt gemeld dat journalisten bij bijna de helft van de hoofdstembureaus worden geweigerd inzage te krijgen in de processen-verbaal. “Als zelfs de pers niet meer kan controleren wat er gebeurt, dan is dat geen open democratie meer, dat is rookgordijnpolitiek. Wij zijn wakker. Wij staan op. En wij laten ons de verkiezingen niet stelen.”

President Chan Santokhi in overleg met de veiligheidsbonden. (Foto: Kabinet van de President)

Het technisch monitoringsteam en de cluster van ministers zullen opnieuw in overleg zal treden met de veiligheidsbonden om

de issues die nog opgelost moeten worden te bespreken. “We gaan integraal bekijken en bespreken hoe het staat met de gemaakte afspraken in de uitvoering”, zei president Chan Santokhi tijdens een bijeenkomst met de bonden vrijdag.

De evaluatiemeeting is gehouden met de bonden bij het Korps Politie Suriname, Korps Brandweer Suriname, Korps Penitentiaire Ambtenaren en de Beveiligings- en Bijstandsdienst Suriname. Hierbij waren ook aanwezig de clusters van ministers, hoofdverantwoordelijken van de korpsen, veiligheidsdeskundigen van het kabinet en andere ministeries, meldt de Communicatiedienst Suriname. President Santokhi benadrukte het belang van de constructieve dialoog tussen de regering en de veiligheidsbonden.

De bijeenkomst was bedoeld om zaken uit de principeovereenkomsten die in september vorig jaar zijn getekend, te bespreken en opnieuw afspraken te maken voor de restpunten die nog niet zijn gerealiseerd. Tijdens de meeting werd geconstateerd dat van de zestien geformuleerde punten, zeker elf die geen directe financiële verplichtingen met zich meebrachten, reeds zijn gerealiseerd.

Er zijn nog enkele uitstaande kwesties, die te maken hebben met de beschikbaarstelling van financiële middelen voor de vier betrokken korpsen. Deze issues variëren van rechtspositionele aangelegenheden, achterstallige bevorderingen tot medailles en de aanschaf van Persoonlijke Standaard Uitrusting.

Humphrey Tjin Liep Shie, veiligheidsadviseur van de president, gaf een overzicht van de wekelijkse monitoringsmeetings. Hij ging in op vertragingen die zijn ontstaan in de aanbestedingen, bevorderingen die zijn afgehandeld, verbetering van de brandstoftoewijzing voor operationele diensten. Hij belichtte ook de problematiek rond de betaling voor de aanschaf van brandweerlaarzen, problemen met leverancierscontracten en jarenlange betalingsachterstanden. Daarnaast werden problemen met garantiestellingen en levering van blusvoertuigen en de aanschaf van politie-uniformen aangehaald.

Er werd ook gesproken over bouwprojecten die bij de korpsen nog opgestart moeten worden. De issues hieromtrent zijn besproken. Het staatshoofd zei dat de regering geen nieuwe projecten zal goedkeuren wanneer er nog onduidelijkheden bestaan.