Gronden die worden beheerd door Afro-afstammelingen in Brazilië, Colombia, Ecuador en Suriname leveren een significante bijdrage aan natuurbehoud en klimaatmitigatie.
Dat blijkt uit een nieuwe studie van Conservation International, gepubliceerd op 22 juli 2025 in Nature Communications Earth and Environment. De onderzoekers constateren dat deze gebieden lagere ontbossingscijfers vertonen, een hogere biodiversiteit bevatten en aanzienlijke hoeveelheden ‘onherstelbare koolstof’ opslaan.
De studie levert wetenschappelijk bewijs voor de positieve impact van Afro-afstammelingen op natuurbehoud en klimaatbescherming. Beleidsmatige erkenning, structurele ondersteuning en inclusie in besluitvorming zijn volgens de onderzoekers essentieel om deze bijdrage duurzaam te verankeren.
De Surinaamse mensenrechtenactivist Hugo Jabini, leider van de Saamaka-gemeenschap, noemt
de studie “van groot belang” voor zijn gemeenschap.
“Deze wetenschappelijke onderbouwing versterkt onze roep om erkenning van onze rol in het behoud van bossen en natuurlijke hulpbronnen,” aldus Jabini. Hij pleit tevens voor structurele participatie van Afro-afstammelingen in internationale fora zoals COP30.
Het onderzoek is de eerste peer-reviewed analyse die historische, ruimtelijke en statistische gegevens combineert om de rol van Afro-afstammelingen in natuurbeheer te kwantificeren. De studie komt op een moment dat het mondiale klimaatbeleid opnieuw in de belangstelling staat, met de aanstaande VN-klimaattop (COP30) later dit jaar in Brazilië.
De studie analyseerde 9,9 miljoen hectare aan officieel erkende Afro-afstammelingengebieden, goed voor ongeveer
1% van het totale landoppervlak van de vier onderzochte landen. Deze gebieden presteren significant beter dan het nationale gemiddelde op drie indicatoren van ecologische waarde:
Ontbossingspercentages:
29% lager binnen beschermde gebieden
36% lager buiten beschermde gebieden
55% lager aan de rand van beschermde gebieden
Biodiversiteit:
57% van deze gebieden behoort tot de top 5% wereldwijd.
In Ecuador geldt dat voor 99% van de Afro-afstammelingengebieden.
Onherstelbare koolstof:
In totaal bevatten de gronden ruim 486 miljoen ton aan koolstof die bij verlies niet binnen 30 jaar opnieuw kan worden vastgelegd. De bescherming van deze gebieden is cruciaal voor het beperken van de klimaatimpact.
Ondanks hun bewezen rol in het behoud van strategische ecosystemen, zijn Afro-afstammelingen ondervertegenwoordigd in internationale besluitvormingsorganen, zoals de VN-klimaattoppen. Volgens Conservation International-directeur Martha Cecilia Rosero Peña is het “onmiskenbaar” dat Afro-afstammelingen al generaties lang duurzame beheerpraktijken hanteren, vaak zonder erkenning of formele landrechten.
Ook Sushma Shretha, hoofdauteur van het artikel en directeur Indigenous Science bij Conservation International, benadrukt het belang van beleidsmatige erkenning. “De bijdrage van Afro-afstammelingen is niet louter historisch, maar actueel en essentieel voor toekomstig natuurbehoud.”
De oorsprong van het duurzaam landgebruik van Afro-afstammelingen gaat terug tot de trans-Atlantische slavenhandel. Velen vestigden zich in ontoegankelijke gebieden waar zij innovatieve technieken ontwikkelden, zoals ‘voedselbossen’ en gemengde teeltsystemen. Deze methoden combineren Afrikaanse tradities met lokale kennis en dragen bij aan veerkrachtige ecosystemen.
Volgens voormalig Colombiaans minister van Cultuur Angélica Mayolo, afkomstig uit Buenaventura, is het formaliseren van collectieve landtitels een bewezen strategie voor natuurbehoud. Zij pleit daarnaast voor innovatieve financieringsmechanismen en economische kansen voor Afro-afstammelingen in ecologisch kwetsbare gebieden.
De studie sluit zich aan bij eerdere pleidooien voor erkenning van landrechten en milieubeheer door lokale gemeenschappen. VN-ambassadeur Martin Kimani stelt dat “rechtvaardigheid, landzekerheid en biodiversiteit hand in hand kunnen gaan” en roept op tot structurele opname van Afro-afstammelingen in mondiale onderhandelingen.
UNITEDNEWS
