VN verlengt mandaat internationale anti-bende-eenheid in Haïti met zes maanden
| starnieuws | Door: Redactie
De Haïtiaanse premier Alix Didier Fils-Aime spreekt tijdens de 81e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 25 september. (Foto via AFP) De VN-Veiligheidsraad heeft dinsdag het mandaat van de internationale Gang Suppression Force (GSF) in Haïti met zes maanden verlengd. De missie mag daarmee tot 31 maart 2027 doorgaan met haar opdracht om gewapende bendes te bestrijden en de Haïtiaanse veiligheidsdiensten te ondersteunen.
De resolutie werd aangenomen met 12 stemmen voor en geen tegenstemmen. China, Rusland en
De verlenging komt op een moment dat het geweld in Haïti zich nog altijd uitbreidt en de internationale troepenmacht ver achterblijft bij de oorspronkelijk geplande omvang.
Volgens de Amerikaanse VN-ambassadeur Mike Waltz zijn momenteel ongeveer 1.500 GSF-militairen in Haïti actief. De oorspronkelijke doelomvang bedraagt ongeveer 5.500 militairen, waardoor nog duizenden personeelsleden moeten worden ingezet. Volgens de Verenigde Staten zouden de resterende troepen de komende maanden moeten arriveren.
Juist die trage opbouw vormt een van de belangrijkste problemen voor de missie. De GSF werd een jaar geleden opgezet nadat een eerder, door Kenia geleid initiatief — de Multinational Security Support Mission (MSS) — onvoldoende personeel en financiering wist te mobiliseren.
De Verenigde Naties hebben via het UN Support Office in Haiti (UNSOH) logistieke, technische, administratieve
De GSF heeft bovendien een ruimer mandaat dan de eerdere MSS. De nieuwe eenheid kan samenwerken met de Haïtiaanse politie en strijdkrachten en kan, binnen haar mandaat, ook zelfstandig opereren. Dat moet de internationale inzet slagvaardiger maken dan eerdere missies, aldus voorstanders van de nieuwe aanpak.
Waltz erkende dat eerdere internationale missies in Haïti weinig blijvende resultaten hebben opgeleverd. Volgens hem moet de huidige aanpak daarvan afwijken.
Nieuwe slachtoffers na operatie GSF
De verlenging van het mandaat komt slechts een dag na een nieuwe dodelijke confrontatie in de provincie Artibonite.
Volgens lokale autoriteiten werden daar maandag minstens elf mensen gedood en huizen en andere gebouwen in brand gestoken. De aanval zou een vergeldingsactie zijn geweest nadat GSF-eenheden drie leden van een gewapende groep hadden gedood tijdens een operatie tegen illegale controleposten.
Artibonite is de afgelopen maanden een belangrijk strijdtoneel geworden. Gewapende groepen hebben hun invloed vanuit de hoofdstad uitgebreid naar gebieden buiten Port-au-Prince, waaronder landbouwgebieden die van belang zijn voor de voedselvoorziening.
Ook in september zijn in verschillende delen van Artibonite opnieuw mensen op de vlucht geslagen. De IOM registreerde bijvoorbeeld ongeveer 904 nieuwe ontheemden na geweld in Saint-Marc en Verrettes tussen 12 en 17 september.
Bijna 1,5 miljoen mensen ontheemd
De humanitaire gevolgen van het geweld blijven groot. Volgens recente cijfers van de IOM zijn inmiddels bijna 1,5 miljoen Haïtianen binnen het land ontheemd. Ongeveer 80 procent van de ontheemden bevindt zich inmiddels buiten Port-au-Prince, wat erop wijst dat het geweld zich geografisch verder verspreidt.
De VN registreerde tussen april en juni van dit
In augustus werden bij een aanval in Kenscoff, nabij Port-au-Prince, volgens de VN ten minste 47 mensen gedood, onder wie vijf kinderen. De aanval onderstreepte volgens de VN dat gewapende groepen niet alleen de hoofdstad onder druk zetten, maar ook hun invloed verder buiten de hoofdstad kunnen uitbreiden.
Verkiezingen opnieuw op de agenda
De internationale veiligheidsinzet heeft ook een politieke dimensie. Haïti probeert na jaren van politieke instabiliteit opnieuw landelijke verkiezingen te organiseren.
De voorlopige kiesraad van Haïti heeft 13 december 2026 vastgesteld als datum voor de eerste ronde van de presidents- en parlementsverkiezingen. Op 21 februari 2027 zou de tweede ronde moeten plaatsvinden, samen met verkiezingen
De kiesraad waarschuwt echter dat het verkiezingsschema afhankelijk is van een voldoende veilige situatie en van de beschikbare financiële middelen. Kiezersregistratie loopt volgens de officiële kalender tot 13 oktober.
Het is bijna tien jaar geleden dat Haïti nationale verkiezingen hield. De politieke overgang die na de moord op president Jovenel Moïse in 2021 ontstond, heeft niet geleid tot een stabiel verkiezingsproces. De Transitional Presidential Council beëindigde eerder dit jaar haar mandaat zonder dat landelijke verkiezingen waren gehouden.
De nieuwe verkiezingsdatum is daarom een belangrijke mijlpaal, maar het houden van de verkiezingen hangt nauw samen met de veiligheidssituatie.
Twijfels over internationale interventie
Niet alle landen zijn ervan overtuigd dat een verlenging van de internationale missie de problemen van Haïti kan oplossen.
China, Rusland en Pakistan onthielden zich dinsdag van stemming. De bezwaren
Ook mensenrechtenorganisaties en deskundigen hebben gewezen op de risico's van buitenlandse veiligheidsinterventies in Haïti. Het land heeft een lange geschiedenis van internationale missies waarbij ook beschuldigingen van mensenrechtenschendingen zijn geuit.
De VN benadrukt daarom dat militaire en politieoperaties gepaard moeten gaan met versterking van Haïtiaanse staatsinstellingen, rechtspraak, basisvoorzieningen en bescherming van de bevolking. VN-gezant Carlos Ruiz Massieu heeft daarnaast opgeroepen tot vervolging van degenen die bendegeweld financieren, organiseren of faciliteren.
Zes maanden om resultaten te boeken
Met de verlenging tot maart 2027 krijgt de GSF meer tijd om haar geplande sterkte te bereiken en haar operationele capaciteit uit te breiden. Tegelijkertijd blijft de tijdsdruk groot.
De eerste verkiezingsronde staat gepland voor december, terwijl de veiligheidssituatie in grote delen van het land onzeker blijft. De
De komende maanden zullen daardoor bepalend zijn voor zowel de internationale veiligheidsmissie als het verkiezingsproces. De verlenging van het VN-mandaat biedt de GSF meer tijd, maar verandert op zichzelf niets aan de onderliggende problemen van Haïti: de beperkte capaciteit van staatsinstellingen, de aanwezigheid van gewapende groepen, de humanitaire crisis en het gebrek aan een stabiel politiek proces.
De VN en de Haïtiaanse autoriteiten staan daarmee voor een dubbele opgave: de veiligheid voldoende verbeteren om verkiezingen mogelijk te maken én tegelijkertijd de Haïtiaanse instellingen versterken zodat veiligheid en bestuur uiteindelijk minder afhankelijk zijn van internationale troepen.
De resolutie werd aangenomen met 12 stemmen voor en geen tegenstemmen. China, Rusland en
Pakistan onthielden zich van stemming. De drie landen hebben eerder vraagtekens geplaatst bij de effectiviteit, financiering en omvang van de internationale veiligheidsinzet.
De verlenging komt op een moment dat het geweld in Haïti zich nog altijd uitbreidt en de internationale troepenmacht ver achterblijft bij de oorspronkelijk geplande omvang.
Volgens de Amerikaanse VN-ambassadeur Mike Waltz zijn momenteel ongeveer 1.500 GSF-militairen in Haïti actief. De oorspronkelijke doelomvang bedraagt ongeveer 5.500 militairen, waardoor nog duizenden personeelsleden moeten worden ingezet. Volgens de Verenigde Staten zouden de resterende troepen de komende maanden moeten arriveren.
Juist die trage opbouw vormt een van de belangrijkste problemen voor de missie. De GSF werd een jaar geleden opgezet nadat een eerder, door Kenia geleid initiatief — de Multinational Security Support Mission (MSS) — onvoldoende personeel en financiering wist te mobiliseren.
De Verenigde Naties hebben via het UN Support Office in Haiti (UNSOH) logistieke, technische, administratieve
en operationele ondersteuning aan de GSF georganiseerd. Die ondersteuning wordt met het nieuwe mandaat voortgezet.
De GSF heeft bovendien een ruimer mandaat dan de eerdere MSS. De nieuwe eenheid kan samenwerken met de Haïtiaanse politie en strijdkrachten en kan, binnen haar mandaat, ook zelfstandig opereren. Dat moet de internationale inzet slagvaardiger maken dan eerdere missies, aldus voorstanders van de nieuwe aanpak.
Waltz erkende dat eerdere internationale missies in Haïti weinig blijvende resultaten hebben opgeleverd. Volgens hem moet de huidige aanpak daarvan afwijken.
Nieuwe slachtoffers na operatie GSF
De verlenging van het mandaat komt slechts een dag na een nieuwe dodelijke confrontatie in de provincie Artibonite.
Volgens lokale autoriteiten werden daar maandag minstens elf mensen gedood en huizen en andere gebouwen in brand gestoken. De aanval zou een vergeldingsactie zijn geweest nadat GSF-eenheden drie leden van een gewapende groep hadden gedood tijdens een operatie tegen illegale controleposten.
De lokale burgemeester bracht de gebeurtenissen met elkaar in verband; onafhankelijke verificatie van alle details blijft moeilijk door de veiligheidssituatie ter plaatse.
Artibonite is de afgelopen maanden een belangrijk strijdtoneel geworden. Gewapende groepen hebben hun invloed vanuit de hoofdstad uitgebreid naar gebieden buiten Port-au-Prince, waaronder landbouwgebieden die van belang zijn voor de voedselvoorziening.
Ook in september zijn in verschillende delen van Artibonite opnieuw mensen op de vlucht geslagen. De IOM registreerde bijvoorbeeld ongeveer 904 nieuwe ontheemden na geweld in Saint-Marc en Verrettes tussen 12 en 17 september.
Bijna 1,5 miljoen mensen ontheemd
De humanitaire gevolgen van het geweld blijven groot. Volgens recente cijfers van de IOM zijn inmiddels bijna 1,5 miljoen Haïtianen binnen het land ontheemd. Ongeveer 80 procent van de ontheemden bevindt zich inmiddels buiten Port-au-Prince, wat erop wijst dat het geweld zich geografisch verder verspreidt.
De VN registreerde tussen april en juni van dit
jaar 1.408 doden en 656 gewonden als gevolg van aan bendes gerelateerd geweld. In dezelfde periode werden volgens de VN ook 326 mensen slachtoffer van seksueel geweld; de werkelijke omvang daarvan ligt waarschijnlijk hoger omdat veel gevallen niet worden gemeld.
In augustus werden bij een aanval in Kenscoff, nabij Port-au-Prince, volgens de VN ten minste 47 mensen gedood, onder wie vijf kinderen. De aanval onderstreepte volgens de VN dat gewapende groepen niet alleen de hoofdstad onder druk zetten, maar ook hun invloed verder buiten de hoofdstad kunnen uitbreiden.
Verkiezingen opnieuw op de agenda
De internationale veiligheidsinzet heeft ook een politieke dimensie. Haïti probeert na jaren van politieke instabiliteit opnieuw landelijke verkiezingen te organiseren.
De voorlopige kiesraad van Haïti heeft 13 december 2026 vastgesteld als datum voor de eerste ronde van de presidents- en parlementsverkiezingen. Op 21 februari 2027 zou de tweede ronde moeten plaatsvinden, samen met verkiezingen
voor lokale bestuursorganen. Op 13 december staat ook een volksstemming over voorgestelde grondwetswijzigingen gepland.
De kiesraad waarschuwt echter dat het verkiezingsschema afhankelijk is van een voldoende veilige situatie en van de beschikbare financiële middelen. Kiezersregistratie loopt volgens de officiële kalender tot 13 oktober.
Het is bijna tien jaar geleden dat Haïti nationale verkiezingen hield. De politieke overgang die na de moord op president Jovenel Moïse in 2021 ontstond, heeft niet geleid tot een stabiel verkiezingsproces. De Transitional Presidential Council beëindigde eerder dit jaar haar mandaat zonder dat landelijke verkiezingen waren gehouden.
De nieuwe verkiezingsdatum is daarom een belangrijke mijlpaal, maar het houden van de verkiezingen hangt nauw samen met de veiligheidssituatie.
Twijfels over internationale interventie
Niet alle landen zijn ervan overtuigd dat een verlenging van de internationale missie de problemen van Haïti kan oplossen.
China, Rusland en Pakistan onthielden zich dinsdag van stemming. De bezwaren
richten zich onder meer op de beperkte omvang van de troepenmacht en de vraag of een militaire aanpak voldoende resultaat kan opleveren.
Ook mensenrechtenorganisaties en deskundigen hebben gewezen op de risico's van buitenlandse veiligheidsinterventies in Haïti. Het land heeft een lange geschiedenis van internationale missies waarbij ook beschuldigingen van mensenrechtenschendingen zijn geuit.
De VN benadrukt daarom dat militaire en politieoperaties gepaard moeten gaan met versterking van Haïtiaanse staatsinstellingen, rechtspraak, basisvoorzieningen en bescherming van de bevolking. VN-gezant Carlos Ruiz Massieu heeft daarnaast opgeroepen tot vervolging van degenen die bendegeweld financieren, organiseren of faciliteren.
Zes maanden om resultaten te boeken
Met de verlenging tot maart 2027 krijgt de GSF meer tijd om haar geplande sterkte te bereiken en haar operationele capaciteit uit te breiden. Tegelijkertijd blijft de tijdsdruk groot.
De eerste verkiezingsronde staat gepland voor december, terwijl de veiligheidssituatie in grote delen van het land onzeker blijft. De
recente aanvallen in Artibonite en de aanhoudende ontheemding laten zien dat gewapende groepen nog steeds in staat zijn om buiten de hoofdstad geweld te organiseren.
De komende maanden zullen daardoor bepalend zijn voor zowel de internationale veiligheidsmissie als het verkiezingsproces. De verlenging van het VN-mandaat biedt de GSF meer tijd, maar verandert op zichzelf niets aan de onderliggende problemen van Haïti: de beperkte capaciteit van staatsinstellingen, de aanwezigheid van gewapende groepen, de humanitaire crisis en het gebrek aan een stabiel politiek proces.
De VN en de Haïtiaanse autoriteiten staan daarmee voor een dubbele opgave: de veiligheid voldoende verbeteren om verkiezingen mogelijk te maken én tegelijkertijd de Haïtiaanse instellingen versterken zodat veiligheid en bestuur uiteindelijk minder afhankelijk zijn van internationale troepen.
| starnieuws | Door: Redactie
