VIDS wil beschermingswet niet afgekondigd zien en eist stop op concessies in inheemse gebieden

De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) heeft de regering opgeroepen de Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden niet af te kondigen. De organisatie vindt dat de voorgestelde regeling onvoldoende bescherming biedt aan inheemse gemeenschappen en wil dat veel verdergaande stappen worden gezet, waaronder erkenning van collectief eigendomsrecht en een stop op concessieverlening binnen traditionele gebieden.

De bezwaren zijn vastgelegd in collectieve resoluties die maandag 31 augustus aan het Kabinet van de President zijn overhandigd. Theresia Cirino, lid van de presidentiële werkgroep Grondenrechten en Decentralisatie, nam de documenten namens het kabinet in ontvangst. Dat meldt de Communicatie Dienst Suriname.

De omstreden wet moet inheemse en tribale gemeenschappen tijdelijk beschermen tegen nieuwe economische activiteiten in de directe omgeving van hun dorpen. Binnen een straal van vijf kilometer rond dorpskernen zouden onder meer nieuwe concessies voor houtkap, goudwinning, zandwinning, mijnbouw en grootschalige landbouw verboden moeten worden.

Voor de VIDS gaat die bescherming echter niet ver genoeg.

De organisatie stelt dat traditionele woon- en leefgebieden veel verder reiken dan vijf kilometer rond een dorp. Daarnaast verandert de voorgestelde regeling volgens haar niets aan de eigendomspositie van de gemeenschappen, omdat de betreffende grond domeingrond blijft en er geen collectief eigendomsrecht wordt erkend.

Daar komt bij dat binnen de inheemse gemeenschappen de vrees bestaat dat een tijdelijke beschermingsregeling uiteindelijk juist kan leiden tot verdere vertraging van de definitieve wettelijke erkenning van grondenrechten. De VIDS wil daarom niet alleen bescherming tegen nieuwe activiteiten, maar volledige juridische erkenning van de traditionele leefgebieden.

Een van de concrete eisen is dat concessieverlening voor onder meer mijnbouw, houtkap, zandwinning en goudwinning binnen inheemse territoria wordt stopgezet. Ook verlangt de organisatie volledige uitvoering van het Kali’na- en Lokono-vonnis van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens. Verder moet volgens de VIDS het principe van Free, Prior and Informed Consent (FPIC) worden gerespecteerd en moet het

traditioneel gezag van kapiteins, basya’s en stamhoofden een wettelijke basis krijgen.

Waarnemend kapitein Louis Biswane van Pierre Kondre benadrukt dat inheemse gemeenschappen al jarenlang bezig zijn hun traditionele gebieden vast te leggen. Volgens hem begon dat proces al in 2000 en zijn de meeste gebieden inmiddels in kaart gebracht. De uiteindelijke oplossing ligt volgens hem echter bij de regering.

De resoluties zijn tot stand gekomen na overleg tussen inheemse dorpshoofden en tijdens grote VIDS-conferenties en recente krutu’s. De organisatie verwacht nu dat de regering de eisen serieus behandelt en samen met de betrokken gemeenschappen werkt aan een duurzame oplossing voor de grondenrechtenkwestie.