VES: “Ook voor 2022 overtreffen de nieuwe leningen de aflossingen”

Het doorgaan met meer te lenen dan af te lossen maakt de schuldenberg alleen maar groter en niet kleiner. Opvallend is dat het begrotingstekort voor 2022 na een half jaar doorrekenen slechts met SRD 1,8 miljard kon worden verlaagd door SRD 1,6 miljard minder aan rente te betalen en schulden af te lossen. Daarbij blijkt dat ook voor 2022 de nieuwe leningen de aflossingen overtreffen, merkt de Vereniging van Economisten in Suriname (VES) op in haar nawoord in het economistenblad Inzicht.

Het aanbod van de VES aan de regering om samen met haar deskundigen met een stofkam door de begroting te gaan is door de regering genegeerd. Het ontbreekt duidelijk aan politieke wil om te snijden in de overbodige uitgaven van de politieke- en ambtelijke top, merkt de VES op.

Op 25 mei 2022 heeft de regering het booklet “Samen verder bouwen aan welvaart en welzijn” gepresenteerd over de resultaten van de regering

in de periode 25 mei 2020 tot en met 25 mei 2022. In het document staat op pagina 18: “De hersteloperatie in de begroting is zo succesvol dat het begrotingstekort van 18,1 procent in 2020 in 2022 al is teruggebracht naar 0,8 procent, dat is ruim binnen de norm van drie procent.” 

Dit is volstrekt niet waar en moet met stelligheid worden weerlegd. De VES heeft de regering-Bouterse en regering-Santokhi meerdere keren gewezen op deze misvatting. In de Nota van wijziging begroting 2022 dat door De Nationale Assemblee (DNA) is goedgekeurd, is het begrotingstekort SRD 5,7 miljard. Dit is nog steeds economisch onverantwoord, gezien de reeds onbetaalbare hoogte van de nationale schuld, is de VES van oordeel.

Bij de regering is het kwartje toch nog niet gevallen
Leningen kunnen niet geboekt worden als verdiensten. De VES had op 20 oktober 2021 president Chan Santokhi en minister Armand Achaibersing van Financiën en Planning

in een 20 pagina’s tellend commentaar reeds gewezen op deze ernstige dwaling. Als je de totale uitgaven plaatst naast de totale inkomsten (directe en indirecte belastingen en niet-belastinginkomsten) krijg je het begrotingstekort. Dat tekort kan je dekken door leningen.

Volgens de minister van Financiën en Planning was het nonsens, want ze hadden al harde afspraken dat het grootste deel van het tekort zou worden gedekt door leningen. Leningen werden volgens Financiën en Planning, onder de versluierende term ‘Trekkingen’, gezien als verdiensten. 

In de Nota van Wijziging (NvW) is de regering gestopt met het boeken van de leningen als verdiensten, maar in het booklet “Samen verder bouwen aan welvaart en welzijn” staat op pagina 18, dat het begrotingstekort is teruggebracht naar 0,8 procent, terwijl het 7,4 procent is. De regering strooit zand in de ogen van het volk met deze grove misleiding, merkt de VES op.

62 procent nog niet gerealiseerd 
In tegenstelling tot

het booklet concludeert de VES, dat na 22 maanden van het regeerakkoord maar liefst zestien van de 26 activiteiten (62 procent) die volgens de regering prioriteit verdienden nog steeds niet gerealiseerd zijn. De regering loopt dus erg ver achter op haar eigen regeerakkoord. Aangezien het hier niet om onbelangrijke zaken gaat is de verhoging van het prestatieniveau van groot belang.

Wijziging grondwet en kiesstelsel niet op basis van koehandel
Een van de 26 prioriteitsactiviteiten in de urgentiefase van het Regeerakkoord 2020-2025 om binnen de eerste negen maanden te realiseren is: “Instelling commissie evaluatie en, indien noodzakelijk, herziening van de grondwet en het kiesstelsel. Het eindproduct zal in een referendum aan het Surinaamse volk worden voorgelegd.” Na meer dan 22 maanden heeft de regering zo’n eenvoudige activiteit van het bemensen van een commissie niet kunnen (of willen) uitvoeren, geeft de VES te kennen. 

Reeds na twaalf maanden had de VES publiekelijk aan de

regering gevraagd waarom dat nog niet is gerealiseerd, wat zoals gebruikelijk niet is beantwoord. Verantwoording afleggen is voor de regering kennelijk een moeilijke opgave, aangezien nu zelfs na 22 maanden in het jubileumboek: “Booklet twee jaar regering-Santokhi” op dit punt letterlijk geen woord staat. Niet eens dat er een aanzet is gedaan of een reden is opgegeven waarom er vertraging is opgelopen.

Ondertussen horen we politici over en weer praten over gesprekken en onderhandelingen tussen politieke partijen over welke veranderingen wel of niet ondersteund worden. De VES adviseert dit niet in de achterkamertjes te bedisselen, maar conform de geest van het regeerakkoord, een niet-partijpolitieke commissie van deskundigen samen te stellen die de verbeteringen ten aanzien van de manco’s in grondwet en Kiesregeling kunnen concipiëren voor de regering, die het dan kan voorleggen aan de bevolking.