Starnieuws gouddossier 1: Actie tegen Chinese werknemers Sarakreek slechts deel van thriller

China Mega Suriname Mining Investment Company, partner van Sarakreek Resource Corporation.

De politie- en legeroperatie tegen zestien Chinese werknemers in het Sarakreekgebied op 14 juli, is een veel groter conflict dat al jaren onder de oppervlakte sluimert. In een exclusief gesprek met Starnieuws schetst het management van Sarakreek Resource Corporation waar de Chinezen werkzaam zijn, het beeld van een strijd om een goudconcessie van ruim 22.500 hectare, rechtszaken tegen de Staat, illegale goudzoekers die ongehinderd op de concessie opereren en politieke invloeden die volgens het bedrijf een belangrijke rol spelen. "De samenleving heeft slechts een deel van het verhaal gehoord," stelt het management. Minister Harish

Monorath van Justitie en Politie verklaarde die dag tegenover Starnieuws dat onderzoek moest uitwijzen waarom gewapende Chinese beveiligers zich in het gebied bevonden en of sprake was van een illegale gewapende groep.

De Chinese werknemers zijn legaal in dienst van Sarakreek Resource Corporation en haar Chinese partner China Mega Suriname Mining Investment Company. Een deel van de werknemers beschikt al over een geldige verblijfs- en werkvergunningen en is een ander deel in de administratieve molen om verblijfs- en werkvergunning. Ook bevestigt het bedrijf dat, zoals meerdere concessiehouders in de goudsector, een vergunning heeft voor vuurwapens voor de beveiliging van het concessiegebied.

Wel wordt erkent dat de personen die de wapens hanteerden, niet geregistreerd staan  als officiële wapendragers, omdat ze recent 7 en 9 Juli in Suriname arriveerden. De onveilige situatie in de concessie heeft gemaakt, dat de wapens werden ingezet bij deze nieuwe medewerkers uit noodzaak tegen de

onveilige situatie. Het bedrijf geeft toe dat tijdens schietoefeningen schoten werden gelost in het basiskamp. "Dat was achteraf gezien geen veilige manier om met vuurwapens om te gaan," wordt aangegeven. 

Basiskamp concessie Sarakreek
Politieactie 
Volgens het management vormt de politieactie slechts het laatste hoofdstuk van een conflict dat al jaren speelt. Nadat de mijnactiviteiten enkele jaren geleden grotendeels waren verminderd, bleef het bedrijf vanuit het basiskamp toezicht houden op het terrein en voorbereidingen treffen voor een hervatting van de mijnbouw. Die periode van beperkte bedrijfsactiviteiten en de enorme omvang van het concessiegebied maakten het mogelijk dat grote groepen illegale goudzoekers zich binnen de concessie vestigden.

Het bedrijf ontving al lang signalen dat personen die zich beroepen op de naam Brunswijk invloed uitoefenen op de activiteiten van illegale goudzoekers binnen het concessiegebied. Een goudzoeker heeft zelfs in aanwezigheid van de politie verklaard dat hij toestemming had gekregen om op de concessie te werken nadat hij daarvoor afspraken had gemaakt met een familielid van Brunswijk en een geldbedrag had betaald. 

Rechtszaak 
De spanningen begonnen in 2022, toen de mijnbouwrechten moesten worden verlengd. Hoewel de verlengingsaanvraag ruim vóór het aflopen van de concessie werd ingediend, wees het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen deze af met als reden dat het bedrijf in onmin zou leven met de lokale bevolking. Volgens het bedrijf ligt het concessiegebied ongeveer 27 kilometer van de dichtstbijzijnde dorpen en zijn meerdere gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van gezagsdragers in aanwezigheid van het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen. De eisen van de dorpen werden steeds hoger. Uiteindelijk zou een compensatie van US$ 100.000 én overdracht van de helft van de concessierechten zijn geëist. Omdat daar geen overeenstemming over werd bereikt, belandde de kwestie bij de rechter. Sarakreek Resource Corporation werd in het gelijk gesteld en werd de Staat opgedragen de mijnbouwrechten alsnog te verlengen, onder oplegging van een dwangsom.

De veiligheidssituatie in het concessiegebied bleef echter verder verslechteren. In oktober 2025 werd het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen schriftelijk gewaarschuwd dat illegale goudzoekers de voorbereiding van nieuwe mijnbouwactiviteiten ernstig belemmerden. Op 26 juni bezocht een politieteam het concessiegebied om onderzoek te doen naar de verblijfsstatus van de Chinese werknemers, hun werkvergunningen en de naleving van de Vuurwapenwet. Op dezelfde dag bevond ook een oriëntatieteam van Operatie Grens Surveillance (OGS) zich in het gebied. Volgens het management verleende het bedrijf volledige medewerking aan het politieonderzoek en werden drie dagen later alle gevraagde documenten aan het politieteam toegestuurd. Tussen 29 juni en 14 juli werd geen aanvullende informatie meer gevraagd.

Op 13 juli ontstond opnieuw een woordenwisseling tussen Chinese werknemers en illegale goudzoekers die zich in het concessiegebied bevonden. Vrijwel direct verschenen opnieuw video's op sociale media waarin werd gesproken over een "Chinees

leger". Volgens het management riepen de aanwezigen daarbij dat slechts één telefoontje naar Ronnie Brunswijk voldoende zou zijn om de Chinezen uit het gebied te laten verwijderen. Een dag later landden twee helikopters met politiefunctionarissen bij het basiskamp. Tijdens een kort Facetime-gesprek van het management met de regiocommandant werd bevestigd dat onderzoek werd gedaan naar de naleving van de Vreemdelingenwet en de Vuurwapenwet. Dat gesprek zou abrupt zijn onderbroken door een omstander die in het Sranan riep: "Taigi den we o teki 15 man en tyari na foto; drie man kan tan fu luku a kampu."

De politieactie verliep volgens het bedrijf chaotisch. Terwijl politiefunctionarissen het kamp doorzochten, bevonden zich ook illegale goudzoekers op het terrein die de actie gadesloegen en luidkeels reageerden. De Chinese medewerkers zouden onder vernederende omstandigheden op de grond zijn gelegd. Twee slapende werknemers zouden uit hun bed zijn gesleurd. Het management zegt bovendien dat één van de Chinese werknemers tijdens de overbrenging naar het vliegtuig door een lokale bewoner tegen het hoofd werd geslagen en bewusteloos raakte. Op sociale media verschenen daarna beelden waarop Ronnie Brunswijk naar de bewusteloze werknemer achter op een ATV, wijst. Volgens het management is echter niet te zien hoe de man kort daarvoor werd mishandeld. De volgende dag zijn de werknemers in vrijheid gesteld door het Openbaar Ministerie. 

Na het vertrek van politie en leger ontdekte het bedrijf dat grote hoeveelheden goederen waren verdwenen. Het zou gaan om ruim US$ 8.800, SRD 45.000, brandstof, vuurwapens, kleding en andere bedrijfseigendommen. Ook werden vier ATVs meegenomen. Van alle vermiste goederen is aangifte gedaan bij de politie in Brokopondo. Twee ATVs werden later teruggebracht. Volgens het management werd diezelfde avond via een Chinese tussenpersoon gevraagd of twee beveiligers van Ronnie Brunswijk de voertuigen mochten terugbrengen. Het bedrijf zegt dat aanbod te hebben

afgewezen, omdat inmiddels aangifte was gedaan en het wil dat de politie de zaak volledig zou onderzoeken.

Rol Ronnie Brunswijk 

De aanwezigheid van ABOP-voorzitter Ronnie Brunswijk op de dag van de politieactie roept volgens het management vragen op. Op sociale media verschenen video's waarop te zien is hoe omstanders hem toejuichen en prijzen voor het optreden tegen de Chinese werknemers. De beelden werden wereldkundig gemaakt door Assembleelid Geneviévre Jordan van de ABOP. Minister Monorath verklaarde diezelfde dag tegenover Starnieuws echter dat Brunswijk de politieactie niet heeft geleid. Volgens de minister werd de operatie uitgevoerd door een gezamenlijke eenheid van politie en Nationaal Leger onder leiding van de regiocommandant Midden. Brunswijk zou de autoriteiten slechts hebben geïnformeerd nadat meldingen over gewapende Chinese mannen waren binnengekomen.

Dee kwestie is volgens het management veel breder dan de aanwezigheid van Chinese werknemers met vuurwapens. Het bedrijf stelt dat de gebeurtenissen moeten worden gezien tegen de achtergrond van een jarenlang conflict over de controle en bezit van het concessiegebied, de aanwezigheid van illegale goudzoekers en de politieke en economische belangen die volgens haar in het gebied spelen.