Simons wil Ombudsman, maar ziet risico op 160.000 klachten: “Dan heeft het geen zin”

President Jennifer Simons wil dat de Wet Openbaarheid van Bestuur en de Ombudsman er komen, zodat burgers de overheid beter kunnen controleren en klachten over overheidsinstituten kunnen indienen. Maar bij de invoering van een Ombudsman moet volgens haar worden voorkomen dat het instituut meteen bezwijkt onder een enorme hoeveelheid klachten.

Simons sprak zondag 4 oktober 2026 in het programma Welingelichte Kringen op Radio ABC over beide instrumenten. Volgens de president is de Wet Openbaarheid van Bestuur noodzakelijk om burgers meer mogelijkheden te geven informatie bij de regering op te vragen en vragen te stellen over overheidshandelen.

Volgens Simons bestaat er brede overeenstemming over de noodzaak van zo’n wet en zijn er al concepten ingediend. Tegelijk moet volgens haar duidelijk worden vastgelegd welke informatie wel en niet openbaar kan worden gemaakt.

“Het is heel belangrijk om niet alleen vast te leggen waar burgers informatie over moeten krijgen. Maar ook vast te

leggen wat niet kan”, zei Simons. De president trok daarbij nadrukkelijk een grens. “Openbaarheid van bestuur is bijvoorbeeld niet hetzelfde als het lekken van zaken uit de raad van ministers. Het is niet hetzelfde.”

De regelgeving moet daarom volgens haar helder aangeven waar openbaarheid eindigt en vertrouwelijkheid begint.

Ombudsman moet er komen Simons maakte ook duidelijk dat zij vasthoudt aan de komst van een Ombudsman. Het instituut stond volgens haar al op haar persoonlijke lijst met verkiezingswensen. “De Ombudsman heb ik persoonlijk in mijn verkiezingswensen neergezet. En dat moet komen”, zei de president.

Burgers moeten via de Ombudsman klachten kunnen indienen over de manier waarop zij door overheidsinstituten zijn behandeld of over zaken die binnen die instituten zijn gebeurd.

Maar juist daar ziet Simons ook een praktisch probleem: de hoeveelheid onvrede onder burgers kan zo groot zijn dat het nieuwe instituut direct wordt overspoeld.

“Je gaat de wet moeten zetten

en dan een tijdlijn, omdat ons land op dit moment zoveel problemen heeft voor burgers. Je moet voorkomen dat je zo’n instituut niet compleet verlamt doordat er 160.000 klachten binnenkomen. Dan heeft het geen zin”, stelde zij.

Eerst klachten in kaart brengen Daarom wordt volgens de president gedacht aan een gefaseerde aanpak. In een eerste fase zouden klachten kunnen worden geïnventariseerd, zonder burgers meteen de verwachting te geven dat elk probleem ook direct kan worden opgelost.

Simons ziet de klachten niet alleen als individuele zaken die behandeling vereisen. Ze kunnen volgens haar ook waardevolle informatie opleveren over het functioneren van de overheid.

De Ombudsman kan daarmee zichtbaar maken bij welke overheidsinstituten burgers structureel tegen problemen aanlopen en waar verbetering noodzakelijk is.