Foto: Franse politie op de Marowijne rivier

Guyana en Frankrijk hebben hun veiligheidsrelatie deze week verder verdiept tijdens een overleg tussen politiecommissaris Clifton Hicken, hoge functionarissen van de Guyana Police Force (GPF) en een Franse delegatie onder leiding van de Franse ambassadeur in Guyana, Olivier Plançon. De gesprekken richtten zich op intensievere operationele samenwerking en het versterken van de gezamenlijke aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit binnen het Guyana Shield.

Volgens een verklaring van de GPF namen ook de Franse politiecommandant Jean-Michel Canestrier en zijn medewerker Maxence Kauffmann deel aan de bijeenkomst, die dinsdag plaatsvond. Beide partijen bespraken bestaande bilaterale veiligheidsrelaties en mogelijke nieuwe

strategische samenwerkingsgebieden. “Commander Canestrier, de Franse regionale veiligheidsadviseur bevoegd voor Guyana en Suriname, sloot zich aan bij senior GPF-officieren in gedetailleerde discussies over het versterken van operationele partnerschappen. Beide partijen erkenden de sterke en effectieve werkrelatie die al bestaat tussen de twee entiteiten, wat onlangs werd aangetoond bij de succesvolle afhandeling van een zaak met Franse valse paspoorten. De discussies benadrukten het belang van verdere gezamenlijke actie en samenwerking,” aldus de GPF.

Een belangrijk onderwerp was het voorstel voor een memorandum of understanding (MoU) tussen de Franse politie en de GPF, bedoeld om de samenwerkingsstructuur te formaliseren en langdurige partnerschappen op

cruciale veiligheidsdomeinen te ondersteunen. Daarnaast werd gesproken over het verbeteren van mechanismen voor operationele coördinatie, zoals realtime informatie-uitwisseling, grensoverschrijdende waarschuwingen en ondersteuning bij onderzoeken. Doel is de effectiviteit van gezamenlijke reacties op criminaliteit die beide landen treft, verder te verhogen.

De delegaties bespraken ook samenwerking op het gebied van digitalisering van politiewerk, waaronder het gebruik van moderne opsporingstechnologieën, databeheer en grensbeveiligingssystemen. Beide landen willen hun moderniseringsprogramma’s versnellen door kennis en middelen te delen.

Capaciteitsopbouw en training vormden eveneens een centraal thema. De eerste gezamenlijke stappen zullen bestaan uit trainingen in het detecteren van valse documenten. Die opleiding behandelt kenmerken van Guyanese, Franse en EU-identiteits- en reisdocumenten, methoden voor productie en herkenning van fraude en technieken voor documentonderzoek. Een bredere opleidingsagenda wordt later geformaliseerd.

UNITEDNEWS

 

Paul de Haan, de naar Nederland gevluchte oud-directeur van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), heeft vandaag van zich laten horen naar aanleiding van het bericht dat hij volgende week voor de rechter in Suriname moet verschijnen op verdenking van corruptie en oplichting.

Via zijn advocaat liet hij aan het Algemeen Dagblad weten dat een onafhankelijk onderzoek gedaan door registeraccountant Ron Wijnstekers, naar vermeende onrechtmatige betalingen aan externen, hem in 2022 al zuiverde van blaam.

Wijnstekers vond geen bewijs voor malversaties en oordeelde zelfs over het verrichte werk van De Haan en zijn collega’s: ‘Petje af’, schrijft de krant vandaag.

Volgens De Haan zijn

er geen strafbare feiten en was hij dankzij het onderzoek door de registeraccountant reeds van alle blaam gezuiverd. Nadien zijn ook in Nederland nog getuigen gehoord die hebben bevestigd dat de toenmalige leiding op integere wijze hun werk heeft gedaan.

“Maar helaas is in Suriname alles politiek en heeft men er kennelijk nog steeds behoefte aan om zondebokken te vinden voor het eigen falen” zegt De Haan die volgens eigen zeggen in een politiek wespennest belandde.

Het is een ernstige misstap van de Surinaamse overheid, die direct moet eindigen liet zijn advocaat aan het AD weten. De raadsman heeft zijn hoop gevestigd

op het bezoek van het koninklijk paar aan Suriname komende dagen: hij hoopt dat de Nederlandse minister van justitie bij zijn Surinaamse ambtgenoot aandacht vraagt voor het proces.

 

VSB voorzitter Rekha Bissum

Het Ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) heeft, in het kader van het project ter bevordering van bewustwording over het belang van eigen voedselproductie, een succesvol werkbezoek gebracht aan de dorpsgemeenschap Pikin Saron. De activiteit vond plaats onder leiding van ressortleider Ruben Piroe van LVV-Wanica D en werd mede ondersteund door LVV-ressortleider Para, de heer René Bakri.

Tijdens de bijeenkomst zijn meer dan 1000 groente- en fruitplantjes overhandigd aan bewoners en schoolhoofden van het dorp. De scholen zullen met deze schenking hun eigen schooltuinen opzetten, zodat kinderen al op jonge leeftijd kennismaken met landbouw, voeding en duurzaamheid. Voorafgaand aan

de distributie verzorgden deskundigen van LVV een voorlichtingssessie over het correct planten, onderhouden en verzorgen van de jonge plantjes.

De overhandiging werd gedaan in aanwezigheid van kapitein Clarise Moerawalie, die de dorpsgemeenschap van Pikin Saron vertegenwoordigde. Zij sprak haar waardering uit voor de ondersteuning van het ministerie en benadrukte het belang van structurele samenwerking met de overheid om de agrarische ontwikkeling van het dorp te bevorderen.

In het kader van dit mooi project vond vorig maand oktober reeds een donatie plaats van plantmateriaal aan het dorpsgemeenschap Matta. Dit initiatief sluit aan bij het beleid van LVV-minister Mike Noersalim, die het stimuleren van

voedselonafhankelijkheid en duurzame gemeenschapsontwikkeling tot één van de prioriteiten van LVV heeft gemaakt. De minister benadrukt dat veel dorpen over grote potentie beschikken om zelf groenten en fruit te verbouwen, maar dat bewoners nog te vaak naar de stad moeten reizen voor hun dagelijkse verse producten. Met gerichte ondersteuning, kennisoverdracht en materiaal wil LVV die kloof verkleinen en de agrarische sector in de dorpen versterken.

De donatie in Pikin Saron markeert daarmee een nieuwe stap in de structurele inzet van LVV om lokale gemeenschappen weerbaarder, zelfredzamer en duurzamer te maken.

Foto compilatie: Hans Hiralal, directeur van Subisco /ExBoard member for trade VSB/member (tri-partiet overleg)/ExBoard member Local content policy/Board member EDC( enterprise development centre)/PLIS (platform for importers of food products) Coordinator

Met de komst van de offshore olie-inkomsten staat Suriname aan de vooravond van een historische financiële injectie, waarbij de komende tien jaar naar verwachting zo’n 30 miljard dollar het land binnenstroomt. Dit enorme kapitaal biedt een unieke kans om de economie radicaal te hervormen. Maar volgens het Surinaamse bedrijfsleven is een lukrake besteding een valkuil.

Hans Hiralal, directeur van Subisco en oud bestuurslid van de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB), schetst

een tienpuntenplan dat niet alleen focust op infrastructuur, maar vooral op duurzame, structurele hervormingen om de ‘Hollandse ziekte’ te voorkomen en een brede welvaart te creëren.

De adviezen van Hiralal vormen een dringende oproep aan de regering om de olieboom niet te laten verzanden in kortetermijnuitgaven. In plaats daarvan pleit hij voor een strategische investering in de mens en de structuur van de staat. De eerste en meest cruciale pijler van het tienpuntenplan richt zich op het menselijk kapitaal van Suriname. Hiralal benadrukt de noodzaak van een grondige verbetering van het educatiesysteem, inclusief het curriculum, om de beroepsbevolking klaar te stomen

voor een gediversifieerde economie. Direct daaraan gekoppeld is het actief tegengaan van braindrain door het aantrekkelijk te maken om in Suriname te blijven. Dit vereist volgens hem meer dan alleen salarisverhogingen; het gaat om het scheppen van een stimulerend leef- en werkklimaat.

Daarnaast moet het zorgstelsel verbeterd worden met een verlaging van de kosten. Een gezonde bevolking is immers productiever. Tegelijkertijd moet de overheid de eigen broekriem aanhalen door de vermindering van de overhead van de ambtenarij, aangezien de kosten hiervan momenteel doorwerken in de export- en productiekosten, wat de internationale concurrentiepositie schaadt. Dit vereist een forse versterking van instituten met grote focus op governance om transparantie, effectiviteit en verantwoording te garanderen.

De olie-inkomsten mogen niet leiden tot een eenzijdige focus op de grondstoffensector. Hiralal dringt aan op productie- en exportverhoging, maar met een scherpe focus op waardetoevoeging. Dit betekent het vermijden van ‘lukrake’ export van ruwe grondstoffen maar inzetten op lokale verwerking en eindproducten. Om de economie te diversifiëren en te verankeren, moeten er nieuwe, slimme markten worden aangeboord. Het bedrijfsleven adviseert een hernieuwde focus op grenshandel en toerisme om de geografische positie optimaal te benutten. Dit vereist ook een kritische heroriëntatie op de Caricom, met de vraag of de organisatie de enige vrienden en handelspartners moeten zijn, of dat een bredere regionale en internationale focus nodig is. Het fundament van een gezonde economie is een bloeiend bedrijfsleven. De overheid moet het lonend maken om legaal te ondernemen en ondernemerschap belonen. Dit kan door het wegnemen van bureaucratische drempels en het creëren van een fiscaal stimulerende omgeving.

De overheid met de ministeries werken in silo’s, dus vertikaal terwijl de oplossingen ministerie overstijgend zijn dus horizontaal.

Ten slotte pleit Hiralal met het advies ‘Go Green’ voor de noodzaak om de ecologische voetafdruk te beperken en duurzame economische modellen te omarmen, wat past bij het imago van Suriname als bosrijk land en een duurzaam karakter heeft

De adviezen van Hans Hiralal en de VSB zijn een duidelijk signaal: de 30 miljard dollar aan olie-inkomsten is een middel, geen doel. Het succes van de Surinaamse ‘olieboom’ zal de komende jaren niet afhangen van hoeveel geld er binnenkomt, maar van de mate waarin de regering deze tien structurele hervormingen doorvoert om een robuuste en rechtvaardige economie voor de lange termijn op te bouwen. Heel veel is onzeker maar wat we zeker weten is dat de olie en het gas zullen opraken.

UNITEDNEWS

Juanito Eijk, voormalig onderdirecteur Algemene Dienst van het ministerie van Binnenlandse Zaken, heeft vandaag gereageerd op berichten waarin zijn naam wordt gelinkt aan de vermeende verdwijning van SRD 12 miljoen aan legesgelden van het Centraal Bureau voor Burgerzaken in Suriname (CBB).

“Laat me dit helder stellen: óf degenen die dit hebben gelekt kunnen niet rekenen, óf ze hebben een duidelijke opdracht om mij – en de partij waartoe ik behoor – politiek te schaden,” zegt de gewezen onderdirecteur.

Eijk noemt de beschuldigingen “niet logisch en onjuist” en benadrukt dat het bedrag simpelweg niet kan verdwijnen zonder dat het opvalt. “Om SRD 12

miljoen aan leges te laten verdwijnen, zou het CBB jaarlijks ruim 2,4 miljoen uitreksels of 40.000 paspoorten moeten verwerken. Dat betekent meer dan 6.500 uitreksels of ruim 110 paspoorten per dag. Wie CBB kent, weet dat dit feitelijk onmogelijk is,” legt hij uit.

Hij wijst ook op het feit dat niet alle leges terugvloeien naar het ministerie; een deel blijft bij de Centrale Bank. Volgens Eijk is het cijfer van SRD 12 miljoen zelfs bij volledige capaciteit onhaalbaar. “In mijn ruim vier jaar als onderdirecteur bij BIZA heb ik naar eigen inschatting veel minder dan 10 miljoen SRD besteed aan renovaties

en aanschaffingen voor CBB/BvB’s. Dus hoe zou 12 miljoen kunnen verdwijnen?”

Eijk concludeert dat het verhaal “niet mathematisch, niet procedureel en totaal niet logisch” is. “Wie met modder wil smijten, moet tenminste de moeite nemen om de feiten te controleren,” benadrukt hij.

 

Het directoraat Welzijn en Arbeid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) heeft op vrijdag 28 november 2025 officieel een dependance in gebruik genomen in het district Para. De nieuwe vestiging bevindt zich in het Educatief Centrum Witsanti aan de Armaketoweg te Wit Santi.

Direct na de onthulling van het naambord vond de eerste officiële handeling op de nieuwe locatie plaats: de certificaatuitreiking aan 56 deelnemers die in het laatste kwartaal van 2024 vaktrainingen van de Stichting Arbeidsmobilisatie en Ontwikkeling (SAO) met succes hebben afgerond. Bij deze gelegenheid ontvingen de geslaagden ook een starterkit, gefinancierd vanuit het project

Wroko Foe Mek Moni, waarmee zij nu aan de slag kunnen met hun opgedane kennis en vaardigheden.

De opening van de dependance in Para is onderdeel van het beleid van de president en de regering om via decentralisatie de ontwikkeling in alle districten te stimuleren. Para is het eerste district waar Welzijn en Arbeid een dependance opent. De andere districten volgen.

Onderminister van VWA, dr. Raj Jadnanansing, die onder andere de onthulling van het naampbord verrichtte, benadrukte dat nu veel meer inwoners van Para, in het bijzonder jongeren, toegang zullen krijgen tot vakgerichte  trainingen en ondersteuning bij werkgelegenheid. Hij gaf de coördinator

van de dependance, Brian Swedo, de opdracht om in de 13 omliggende dorpen te inventariseren welke specifieke kennis en vaardigheden nog nodig zijn om bewoners aan werk te helpen of om eigen ondernemingen te starten. Ook maakte de onderminister bekend dat er een database van werkzoekenden zal worden opgezet om gerichte werkgelegenheidsprogramma’s voor het district te ontwikkelen. Verder zal de dependance een belangrijke rol spelen in bewustwording rondom alcohol- en drugsmisbruik onder jongeren.

Districtscommissaris Patrick Kensenhuis, dependance -coördinator Brian Swedo en de adviseur van zowel de onderminister als de stichting Educatief Centrum Witsanti, Steven Relyveld, benadrukten het belang van deze vestiging. Volgens hen zal decentralisatie bijdragen aan snellere ontwikkeling van Para, vooral in de dorpen. Swedo riep bewoners op om gebruik te maken van de diensten van de dependance. De districtscommissaris vroeg daarbij bijzondere aandacht voor de versterking van de aanwezigheid van de Arbeidsinspectie in het district, gezien het grote aantal bedrijven dat actief is in Para. Releyveld benadrukte dat met de dependance de dienstverlening dichter bij de leefgemeenschappen is gebracht.

Tijdens de ceremonie werden 90 certificaten uitgereikt aan de 56 deelnemers, van wie enkele  meerdere trainingen hebben gevolgd. Het ging om de vaktrainingen: Gawasa (Gas, Water en Sanitair); Electro-Huisinstallatie; Textiele Werkvormen; en diverse computertrainingen. Vanwege administratieve procedures liep de uitreiking later dan gepland, maar de deelnemers ontvingen als extra gebaar een starterpakket. Zo kregen deelnemers van Textiele Werkvormen een huishoudnaaimachine en ontvingen de cursisten van Gawasa en Electro-Huisinstallatie  basisgereedschap om hun vak meteen te kunnen uitoefenen. Deelnemers van computertrainingen kregen geen starterspakket, maar wél een gratis internettraining van SAO die januari aanvangt. Opmerkelijk was de deelname van dames aan Gawasa en Electro Huisinstallatie, wat positief werd ontvangen door de sprekers.

Volgens SAO-directeur Joyce Lapar hebben de deelnemers gedurende de training hun kennis onmiddellijk in praktijk gebracht. Zo herstelden de Gawasa-cursisten de toiletgroepen van de LBO-school in Wit Santi, terwijl in Onverwacht cursisten van Electro-Huisinstallatie, lampen en stopcontacten vervingen van een school.

Alle sprekers moedigden de geslaagde deelnemers aan om zich verder te blijven ontwikkelen. Zij wezen op de groeiende vraag naar geschoolde en getrainde arbeidskrachten in de olie- en gassector en andere sectoren die door deze ontwikkelingen zullen floreren. Het ministerie van VWA en werkarm SAO zullen, op basis van de behoeften in het district, blijven werken aan het klaarstomen van de districtbewoners, vooral jongeren, voor deze veranderende arbeidsmarkt.

Paramaribo, 29 november 2025

Afdeling Voorlichting Directoraat Welzijn en Arbeid

Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Arbeid

Indrukken van de gelegenheid waarbij het directoraat Welzijn en Arbeid een dependance in gebruik heeft genomen te Wit Santi in het district Para, en waarbij tevens certificaten zijn uitgereikt aan 56 deelnemers uit het district die vaktrainingen van de SAO hebben gevolgd in het kader van het project Wroko Foe Mek Moni.

Het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) en het United Nations Development Programme (UNDP) hebben in oktober en november een reeks validatiegesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van binnenlandse gemeenschappen. Dit, als essentieel onderdeel van het JET-programma voor duurzame energievoorziening. Tijdens deze gesprekken is de eerder verzamelde informatie getoetst om te verzekeren dat de daarop voorgestelde oplossingen aansluiten bij de werkelijke behoeften en verwachtingen van de betrokken gemeenschappen.

De validatiesessies vonden plaats op 22 oktober, 14 en 19 november, en dienden om het lopende proces binnen het JET Joint Programme zorgvuldig terug te koppelen aan de geselecteerde gemeenschappen. In deze sessies werden het

technisch ontwerp en het kostenrapport gepresenteerd, waarna samen met dorpshoofden en lokale vertegenwoordigers de data stap voor stap werd doorgenomen. Door deze gezamenlijke verificatie is niet alleen de juistheid van de informatie bevestigd, maar ook het draagvlak voor de voorgenomen energietransitie versterkt.

Voorafgaand aan de validatie verzorgden Valerie Lalji, directeur Energie van NH, en Viren Ajodhia, directeur van het bedrijf Economy Energy Consultancy (EEC), een reeks toespraken en presentaties. Lalji lichtte de drie opeenvolgende stappen binnen het validatieproces toe: het verkrijgen van toestemming van traditionele gezagsdragers, het verzamelen en verwerken van informatie, en ten slotte de gezamenlijke verificatie met de gemeenschappen.

Ajodhia gaf aanvullende technische toelichting over de werking van het energiesysteem, waaronder het gebruik van prepaid meters, de tariefstructuur en de toekomstige beleidsvorming voor energievoorziening in het binnenland.

Met de afgeronde validatiefase ligt de basis stevig voor de verdere uitvoering van het duurzame energieproject voor het binnenland, genaamd JET. De vervolgstap binnen het JET-programma is volgens Lalji de formele indiening van marktklare en financierbare energietransitievoorstellen ter goedkeuring aan financierders van de overheid voor uitvoering. In totaal worden binnen het project 21 dorpen meegenomen, verspreid over de gebieden Brokopondo, Boven-Suriname, Boven-Coppename, Tibiti, Boven-Saramacca en Tapanahony.