Inheemse genezers uit Suriname, Guyana en Brazilië richten regionaal netwerk op
| starnieuws | Door: Redactie
De deelnemers aan de driedaagse workshop in de Iwokrama River Lodge in buurland Guyana. (Foto: Iwokrama) Traditionele kennis over geneeskrachtige planten en geneeswijzen uit het Amazonegebied moet een sterkere en meer erkende plaats krijgen binnen de gezondheidszorg van Suriname, Guyana en Brazilië. Inheemse kennishouders en traditionele genezers uit de drie landen hebben daartoe een primeur gevestigd: het Regionale Netwerk van Traditionele Kennis en Genezers.
De oprichting vond plaats tijdens een vierdaagse bijeenkomst van 8 tot en met 11 september 2026 in
De bijeenkomst werd begeleid door de Amazon Conservation Team Guianas (ACT Guianas), die voortbouwde op twee eerdere regionale kennisuitwisselingen in de afgelopen vier jaar. Het centrale doel was om een regionaal netwerkplatform van Inheemse traditionele genezers en kennishouders tot stand te brengen, ondersteund door duidelijke principes, ethische protocollen, communicatiemechanismen en een advocacy-agenda voor respectvolle erkenning door overheden en gezondheidssystemen.
Andere doelstellingen die tijdens de uitwisseling werden bereikt, waren het delen van beste praktijken tussen traditionele genezers en Inheemse gemeenschappen uit de drie landen, het evalueren van lessen uit de afgelopen vier jaar, het versterken van de betrouwbaarheid en ethische praktijk van traditionele geneeskunde in de regio, en het verkennen van wegen naar respectvolle erkenning door overheden
Braziliaans model als voorbeeld
Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst was de ervaring van Brazilië. Guyana en Suriname kregen de gelegenheid om te leren van het Braziliaanse model voor volksgezondheid, het Inheemse gezondheidssubsysteem en het beleid voor integratieve en complementaire praktijken.
Daarnaast kent Brazilië sinds 2006 een Nationaal Beleid voor Integratieve en Complementaire Praktijken in de SUS, waaronder medicinale planten en fytotherapie als erkende praktijken vallen. In 2024 waren er in Brazilië meer dan 23.000 gezondheidsteams die deze praktijken
De vierdaagse bijeenkomst begon met een spiritueel reinigingsritueel, uitgevoerd door de jonge Guyanese apprenti Adele John uit Surama Village. Na de openingsceremonie volgden immersieactiviteiten in de bossen rond de Iwokrama River Lodge en werkgroepsessies die bijdroegen aan de ontwikkeling van een routekaart voor de regionale groep voor de komende drie jaar.
Een van de hoogtepunten van het forum was de formele ondertekening van de oprichting van het nieuwe netwerk door vertegenwoordigers van de drie landen.
Institutionele steun
Het Iwokrama International Centre for Rainforest Conservation and Development (IICRCD), dat de bijeenkomst huisvestte, sprak zijn vreugde uit over het gastheerschap van het ACT-team en de Inheemse genezers uit de regio. "We steunen de oprichting van dit netwerk en wensen hen het allerbeste bij hun werk om een Inheems kennisnetwerkplatform in de regio op te bouwen en te pleiten voor de integratie van Inheemse medicinale
De Amazon Conservation Team Guianas is een niet-gouvernementele organisatie die in 2002 officieel werd opgericht naar Surinaams recht. De organisatie werkt samen met Inheemse en tribale bevolkingsgroepen in het Amazone-regenwoud om hen te versterken bij het beheer en de bescherming van hun gebieden. ACT Guianas werkt vanuit Paramaribo en coördineert activiteiten in Guyana, Frans-Guyana en Noord-Brazilië.
Context en relevantie
De oprichting van het netwerk past in een bredere regionale beweging waarin Inheemse en traditionele kennis steeds vaker wordt erkend als waardevol onderdeel van duurzame ontwikkeling en gezondheidszorg. Tijdens de Vijfde Presidentiële Top van de Amazon Cooperation Treaty Organization (ACTO) in augustus 2025 benadrukte Suriname al het belang van de traditionele kennis van Inheemse en lokale gemeenschappen voor het behoud van het Amazonegebied.
In Suriname zelf werd in maart 2025 de "Traditional and Integrative Health Systems Conference" gehouden, mede georganiseerd door
Eind 2024 werd in Suriname een conceptwet ingediend bij De Nationale Assemblee voor de instelling van een autoriteit (OTIMSI) die de ontwikkeling van de traditionele en integratieve medische systemen in Suriname moet reguleren.
De oprichting vond plaats tijdens een vierdaagse bijeenkomst van 8 tot en met 11 september 2026 in
de Iwokrama River Lodge in het Iwokrama-regenwoud in Guyana. Vertegenwoordigers van Inheemse gemeenschappen uit de drie Amazone-landen kwamen daar bijeen om kennis over traditionele medicijnen, geneeswijzen en culturele gezondheidspraktijken uit te wisselen.
De bijeenkomst werd begeleid door de Amazon Conservation Team Guianas (ACT Guianas), die voortbouwde op twee eerdere regionale kennisuitwisselingen in de afgelopen vier jaar. Het centrale doel was om een regionaal netwerkplatform van Inheemse traditionele genezers en kennishouders tot stand te brengen, ondersteund door duidelijke principes, ethische protocollen, communicatiemechanismen en een advocacy-agenda voor respectvolle erkenning door overheden en gezondheidssystemen.
Andere doelstellingen die tijdens de uitwisseling werden bereikt, waren het delen van beste praktijken tussen traditionele genezers en Inheemse gemeenschappen uit de drie landen, het evalueren van lessen uit de afgelopen vier jaar, het versterken van de betrouwbaarheid en ethische praktijk van traditionele geneeskunde in de regio, en het verkennen van wegen naar respectvolle erkenning door overheden
en mogelijke toekomstige integratie met nationale gezondheidssystemen.
Braziliaans model als voorbeeld
Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst was de ervaring van Brazilië. Guyana en Suriname kregen de gelegenheid om te leren van het Braziliaanse model voor volksgezondheid, het Inheemse gezondheidssubsysteem en het beleid voor integratieve en complementaire praktijken.
Brazilië beschikt sinds 1999 over een wettelijk verankerd Subsysteem voor Inheemse Gezondheidszorg binnen het nationale Unified Health System (SUS). Dit subsysteem is gedecentraliseerd en regionaal georganiseerd, met speciale Inheemse gezondheidsdistricten als basis. De Braziliaanse wet vereist dat de lokale realiteit en culturele specificiteit van Inheemse volkeren in acht worden genomen, met aandacht voor gezondheidszorg, sanitaire voorzieningen, voeding, huisvesting, milieu en onderwijs.
Daarnaast kent Brazilië sinds 2006 een Nationaal Beleid voor Integratieve en Complementaire Praktijken in de SUS, waaronder medicinale planten en fytotherapie als erkende praktijken vallen. In 2024 waren er in Brazilië meer dan 23.000 gezondheidsteams die deze praktijken
aanbieden in ongeveer 21.000 eerstelijnsgezondheidscentra.
De vierdaagse bijeenkomst begon met een spiritueel reinigingsritueel, uitgevoerd door de jonge Guyanese apprenti Adele John uit Surama Village. Na de openingsceremonie volgden immersieactiviteiten in de bossen rond de Iwokrama River Lodge en werkgroepsessies die bijdroegen aan de ontwikkeling van een routekaart voor de regionale groep voor de komende drie jaar.
Een van de hoogtepunten van het forum was de formele ondertekening van de oprichting van het nieuwe netwerk door vertegenwoordigers van de drie landen.
Institutionele steun
Het Iwokrama International Centre for Rainforest Conservation and Development (IICRCD), dat de bijeenkomst huisvestte, sprak zijn vreugde uit over het gastheerschap van het ACT-team en de Inheemse genezers uit de regio. "We steunen de oprichting van dit netwerk en wensen hen het allerbeste bij hun werk om een Inheems kennisnetwerkplatform in de regio op te bouwen en te pleiten voor de integratie van Inheemse medicinale
kennis in nationale gezondheidssystemen," aldus het centrum.
De Amazon Conservation Team Guianas is een niet-gouvernementele organisatie die in 2002 officieel werd opgericht naar Surinaams recht. De organisatie werkt samen met Inheemse en tribale bevolkingsgroepen in het Amazone-regenwoud om hen te versterken bij het beheer en de bescherming van hun gebieden. ACT Guianas werkt vanuit Paramaribo en coördineert activiteiten in Guyana, Frans-Guyana en Noord-Brazilië.
Context en relevantie
De oprichting van het netwerk past in een bredere regionale beweging waarin Inheemse en traditionele kennis steeds vaker wordt erkend als waardevol onderdeel van duurzame ontwikkeling en gezondheidszorg. Tijdens de Vijfde Presidentiële Top van de Amazon Cooperation Treaty Organization (ACTO) in augustus 2025 benadrukte Suriname al het belang van de traditionele kennis van Inheemse en lokale gemeenschappen voor het behoud van het Amazonegebied.
In Suriname zelf werd in maart 2025 de "Traditional and Integrative Health Systems Conference" gehouden, mede georganiseerd door
de Medische Zending Primary Health Care Suriname en ACT Guianas. Tijdens die conferentie werd een Memorandum of Understanding ondertekend tussen het ministerie van Volksgezondheid en vier organisaties, waaronder ACT-Guianas en de Medische Zending.
Eind 2024 werd in Suriname een conceptwet ingediend bij De Nationale Assemblee voor de instelling van een autoriteit (OTIMSI) die de ontwikkeling van de traditionele en integratieve medische systemen in Suriname moet reguleren.
| starnieuws | Door: Redactie
