Gouddossier 3: Een jaar na de belofte: waar staat de goudsector?

Ruim een jaar geleden zette president Jennifer Simons in haar jaarrede voor 2026 de toon voor een nieuwe koers in de goudsector. De sector moest de samenleving meer opleveren, de goudsmokkel zou worden teruggedrongen, de royalty's en exportbijdragen moesten omhoog en de mijnbouwwetgeving zou worden aangepast. De boodschap was duidelijk: Suriname moest meer halen uit zijn natuurlijke rijkdommen en de grip op de goudsector terugwinnen.

Een jaar na de belofte: krijgt de overheid grip op de goudsector?

Ruim een jaar geleden zette president Jennifer Simons in haar jaarrede voor 2026 de toon voor een nieuwe koers in de goudsector. De sector moest de samenleving meer opleveren, de goudsmokkel zou worden teruggedrongen, royalty's en exportopbrengsten moesten stijgen en de Mijnbouwwet zou worden aangepast. De boodschap was duidelijk: Suriname moest weer de regie krijgen over zijn natuurlijke rijkdommen.

Deze ambitie van de regering staat meer dan ooit onder druk. De actie in Sarakreek, de vissterfte in de Saramaccarivier, de discussie over illegale chemicaliën, vragen rond concessies en de voortdurende zorgen over goudsmokkel hebben de sector opnieuw in het centrum van het publieke debat geplaatst.

De vraag is daardoor niet langer wat de regering wil, maar of de overheid voldoende grip heeft om haar eigen plannen uit te voeren.

Volgens Assembleelid Jennifer Vreedzaam (NDP) laat de milieucrisis in de Saramaccarivier zien dat de problemen dieper liggen dan illegale goudwinning alleen. In een interview met TBN Prime Alert stelde zij dat chemische stoffen die afzonderlijk niet verboden zijn, op de goudvelden worden gecombineerd tot een giftige cocktail die ernstige milieuschade kan veroorzaken. Volgens haar roept dat fundamentele vragen op over het toezicht op de invoer van chemicaliën en de controle op de goudsector.

Vreedzaam vindt dat de overheid onvoldoende daadkracht heeft getoond. Volgens haar gaat het niet alleen om noodhulp aan getroffen dorpen, maar om bescherming van het leefgebied, de volksgezondheid en fundamentele mensenrechten. Zij pleit voor diepgaand strafrechtelijk onderzoek, strengere controle op chemische stoffen en een hardere aanpak van milieudelicten. Volgens haar overstijgt de kwestie alle politieke belangen.

Ook binnen de coalitie wordt erkend dat de goudsector fundamenteel anders moet worden ingericht. BEP-fractieleider Ronny Asabina stelt dat de problemen niet uitsluitend liggen bij illegale goudwinning, maar vooral bij het jarenlang uitblijven van een effectieve ordening van de sector. Volgens hem moet de overheid opnieuw de regie nemen door concessiebeleid, toezicht, handhaving en regelgeving beter op elkaar af te stemmen.

Vreedzaam legt de nadruk op de gevolgen van falend milieutoezicht en de bescherming van mens en natuur. Asabina wijst ook op het ontbreken van structurele ordening, waardoor handhaving steeds achter de feiten aanloopt. Hun analyses verschillen in accent, maar komen uit bij dezelfde conclusie: zonder een sterke overheid blijft de goudsector moeilijk beheersbaar.

Juist daarom vormt de jaarrede van president Simons inmiddels een meetlat voor het beleid. De aangekondigde hervormingen waren ambitieus, maar de gebeurtenissen van de afgelopen maanden laten zien hoe ingewikkeld de uitvoering is. De sector vertegenwoordigt miljarden aan economische waarde, maar roept tegelijkertijd vragen op over milieu, veiligheid, transparantie, concessiebeleid en de effectiviteit van het staatsgezag.

Meer dan een goudverhaal
De discussie over de goudsector gaat inmiddels over veel meer dan goud alleen. Het gaat om de vraag hoe effectief de overheid nog is in het beschermen van de natuurlijke hulpbronnen, het handhaven van de wet en het bewaken van de belangen van burgers die afhankelijk zijn van hun leefomgeving.

Een jaar na de belofte ligt de grootste uitdaging daarom niet meer in het formuleren van nieuwe plannen, maar in het zichtbaar uitvoeren ervan. 

Lees ook:

● Gouddossier 1: Actie tegen Chinese werknemers Sarakreek slechts deel van thriller 

● Column: De goudsector zonder gezag, de les van Sarakreek

● Gouddossier 2; Asabina: Regering weet wat misgaat in goudsector, maar grijpt niet in