De verklaring voor de enorme PVV-verkiezingswinst
Bron: Maurice.nl | door Maurice de Hond
Dit zijn de redenen van de grote verkiezingswinst van de PVV. En tegelijkertijd een handleiding hoe de politieke leiders over hun eigen schaduw heen kunnen springen.
Geen voeling met het electoraat
Politiek Den Haag en een groot deel van de media onderkennen slecht wat zich onder het
Puntsgewijs
1. Afstraffing regeringspartijen
Al sinds juni 2022 waren de vier regeringspartijen in onze peiling bijna 40% van hun zetels kwijtgeraakt. In dit artikel uit augustus 2022 “Code Rood voor Politiek Den Haag” wordt het beschreven en ook de gevolgen. Gisteren raakten de vier regeringspartijen samen de helft van
2. Verrechtsing van het electoraat
Steeds meer kiezers plaatsen zich aan de rechterkant van het electoraat. De helft van de kiezers plaatst zich rechts van het midden en 30% links van het midden. Twintig jaar geleden lagen die verhoudingen nog gelijk. Dat houdt o.a. in dat als
3. Geen premierbonus
De laatste keer dat er geen zittende premier meedeed aan de verkiezingen was 2002. Toen
De campagne en de strategische afwegingen van de kiezers richten zich dus in de campagne op de tweestrijd tussen de zittende premier en de uitdager. Dat was bij deze verkiezingen dus niet het
4. Katalysator van de onvrede
2002 was het eerste voorbeeld van hoe de kiezers zich gingen scharen achter iemand van buiten het politieke hart om hun onvrede te uiten. Als Fortuyn niet was vermoord zou zijn partij toen de grootste geworden zijn. Bij de Provinciale Staten van 2019 (FVD) en 2023
5. “It’s the migration stupid”
Het migratiebeleid is in Nederland een grote splijtzwam tussen links en rechts. Doordat het kabinet ook D66 en ChristenUnie bevatte kwam er geen stringenter beleid waar de meerderheid van de – met name rechtse – kiezers wel voor zou zijn geweest. Het kabinet is uiteindelijk op
Maar doordat Geert Wilders pas 10 dagen voor de verkiezingen (12 november bij het RTL-debat zonder Timmermans en Omtzigt) op televisie mocht meedoen / meedeed aan debatten, leek het erop dat andere onderwerpen belangrijker waren tijdens de campagne. Maar ten aanzien van bestaanszekerheid, wonen en zorg liepen de standpunten
Het SBS-debat op 16 november werd de – door mij op 6 november aangekondigde – gamechanger.
Vaanaf dat moment steeg de PVV in vier dagen in onze peiling met 10 zetels.
6. Stemaanbeveling van VVD en NSC
De belangrijkste grafiek van deze verkiezingen (van 28 oktober) was:
VVD- en NSC-kiezers hadden een veel sterkere voorkeur voor een regering met de PVV dan voor een regering met PvdA/GroenLinks.
Maar deze voorkeuren werden zowel door de VVD als NSC
En nadat Wilders op televisie aan de campagne mocht meedoen, en met name na het debat op 16 november, konden de uitspraken van yesilgöz en Omtzigt voor degenen die
Een boodschap die ook nog werd ondersteund door de uitspraken van Frans Timmermans. “Als je wilt verhinderen dat Wilders de grootste wordt
7. De cruciale verkeerde keuze van College Tour
Het eerste debat speelt doorgaans een sleutelrol bij de verkiezingen. Veel van wat erna gebeurt wordt door dat debat in gang gezet. Terwijl de PVV bij de vorige verkiezingen op de derde plaats eindigde, en ten aanzien van het sleutelonderwerp “migratie” Wilders een duidelijk
Daardoor kabbelde de campagne voort, vooral gericht op onderwerpen “doet-ie-het wel of doet-ie- het niet” (Omtzigt en de premierkeuze) en hoe definieer je met elkaar “bestaanszekerheid” en welke minieme verschillen zie je tussen de standpunten van de partijen?
Pas toen Wilders
Nu zou gezegd kunnen worden “maar het is uiteindelijk toch wel gebeurd”. Maar dan wordt het feit miskend dat dit zes dagen voor de verkiezingen was,
- De andere partijen hadden kunnen onderkennen waar ze bij hun campagne-aanpak een foute keuze hadden gemaakt t.a.v. de PVV en hadden die nog kunnen bijsturen.
- Wilders was 1 maand lang de focus geweest van de media-aandacht tijdens de campagne, en dan zou het maar de vraag zijn geweest of hij het momentum, dat hij nu wel op 22 november had, ook dan gehad zou hebben. Besef dat De Volkskrant 4 dagen voor de verkiezingen de hoofdrolspelers van deze verkiezingen als volgt portretteerde en daarbij Wilders niet meenam:
(De Amerikanen hebben hiervoor het gezegde “they never knew
8. Milders
Al direct na de val van het kabinet zette Wilders de lijn in om de kans te vergroten dat bij een rechtse overwinning hij wel in een kabinet zou opgenomen worden. Tijdens het eerste debat (RTL 12 november) was dat ook goed merkbaar, toen hij ten aanzien
Ik erger me aan de conclusies van diverse watchers (met name van linkse huize) dat de opkomst van Wilders te wijten is aan het feit dat de VVD aan het begin van
Hoe nu verder (of hoe je over je eigen schaduw heen kan springen)
Dat het historische verkiezingen zouden worden was al heel snel duidelijk. Kijk nog eens het interview terug van eind juli. Het kan ook een historische formatie worden. Als ALLE partijen de signalen van
Alle partijen dienen daarom over hun eigen schaduw heen te
Want denk niet dat als het voorbeeld van 2002 wordt gevolgd (LPF in de regering, dat 3 maanden later viel en 3 maanden later nieuwe verkiezingen) het dit keer zal gaan werken. De kiezers zullen dan op een nog steviger manier laten zien dat ze vinden dat
