CHAOTISCH -& ONZEKERE FINANCIËLE SITUATIE LEIDT TOT KOERSSTIJGING
Het ontslaan dinsdag 12 februari 2019 van Glenn Gersie als governor van de Centrale Bank van Suriname, CBvS, door president Desi Bouterse, verergerde de reeds chaotische - & onzekere financiële situatie in - en van Suriname en leidde binnen 24 uur tot een forse stijging van de koers van de Amerikaanse dollar.
MONETAIRE FINANCIERING IN DECEMBER 2018 INGEZET
Woensdag 13 februari was de koers voor US $ 1 reeds gestegen naar SRD 7,95. Sommige cambio’s gaven zelf SRD 8 voor een Amerikaanse dollar terwijl dinsdag de koers voor US $1 nog SRD 7,70 was. Vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de financiële wereld en
Ondanks deze waarschuwingen en ondanks de keiharde ontkenning vanuit regeringszijde dat Gersie zou worden bedankt ‘viel dinsdagavond het doek’, voor de nu ontslagen governor. Het ontslag van Gersie was overigens te verwachten. Gersie is niet bereid mee te werken aan het monetair financieren van de staatsuitgaven. Dat had Gersie duidelijk gesteld als voorwaarde, bij zijn aanstelling als governor van de CBvS in februari 2016. Ingewijden stellen dat de in december 2018 TWK betaling
Het gedwongen ontslag van een governor van een centrale bank waar ook ter wereld, brengt altijd negatieve consequenties met zich mee. Financiële deskundigen en ook cambiohouders verwachten daarom dat de koers van de Amerikaanse dollar verder zal stijgen indien de regering er niet in slaagt, rust te brengen op het financieel - economisch front. Dit is slechts mogelijk wanneer de vervanger van Gersie een integere deskundige is, van onbesproken gedrag, zonder politieke binding, waarbij de garantie wordt gegeven dat de CBvS niet meewerkt aan monetaire financiering. En daar wringt de schoen. Het proces van monetaire financiering is reeds ingezet. De TWK betaling aan de ambtenaren in december 2018, is monetair gefinancierd. De betaling van de overheidssalarissen over februari 2019 wordt monetair gefinancierd. Het ministerie van Financiën is anders niet bij machte om de uitbetaling over februari 2019 te doen. Er is geen geld voor handen in de Staatskas ook al wordt de indruk gegeven dat dit wel het geval is. Vandaar dat de regering door blijft gaan met haar onzinnig -, zeer onverantwoordelijk - & desastreus leningenbeleid, om deels aan haar verplichtingen te kunnen voldoen. Hierdoor is de schuldenlast van Suriname in enkele jaren tijd exponentieel gestegen en zitten wij vast aan rentebetalingen welke een zware aanslag plegen op de inkomsten van de Staat.
Toch blijft de regering met klem ontkennen dat er ernstige problemen zijn met Staatsfinanciën en roept de samenleving in een persbericht op, ‘geen geloof te hechten aan voorspellingen dat de US $ koers omhoog gaat’.
In het persbericht van de regering dd. 15 februari 2019 wordt gesteld, ‘dat er absoluut geen reden is om bezorgd te zijn over de ontwikkelingen van de economie’. De regering plaats verder in genoemd persbericht de deskundigen die vooraf hebben gewaarschuwd dat het ontslag van Gersie negatieve gevolgen zal hebben, ‘in de beklaagden bank’. De regering noemt met name oud Hakrinbank directeur Jim Boussaid en VES voorzitter Winston Ramautarsing bij naam en beschuldigt hen tezamen met de andere deskundigen die een waarschuwend geluid hebben laten horen de regering te ondermijnen en deel te zijn van een plan, om de regering richting verkiezingen 2020 ten val te brengen.
“De uitspraken van Boussaid en Ramautarsing bij de recente VES receptie hebben totaal geen economische grondslag. De uitspraken zijn een uitgezet plan om de regering schade te berokkenen. Deze beweringen worden geaccentueerd in de politieke reacties op het ontslag van de governor van de Centrale Bank van Suriname. Naar de verkiezingen toe wordt van alles uit de kast gehaald om de regering een hak te zetten en met wilde oproepen paniek te zaaien. Het deert hen niet dat dit juist in het nadeel werkt van de burgerij”, aldus een deel van het persbericht van de regering.
De beschuldigingen van de regering geuit via dit persbericht aan het adres van Boussaid, Ramautarsing en andere deskundigen raken kant noch wal, maar klinken zeer bekend. Het paranoia brein van de ex - dictator, de moordenaar en de drugscrimineel Bouterse, is weer aan het spinnen. De man die vanaf hij in 1980 verraad pleegde en de macht in Suriname overnam met behulp van de toenmalige Nederlandse regering, ziet weer overal ‘contra - revolutionaire plannen’ die tegen hem worden ingezet, om hem ten val te brengen. In december 1982 leidde deze zelfde hersenspinsels van Bouterse - tegen wie er momenteel 20jaar gevangenisstraf is geëist voor deze moorden - tot de gruwelijke marteling & - slachting van 15 vooraanstaande burgers waaronder journalisten, die het lef hadden de waarheid te berichten in die periode.
Boussaid en Ramautarsing laten zich echter niet ‘de mond snoeren’ door de verdachtmakingen van Bouterse en blijven bij hun standpunten. Boussaid zei dezelfde avond nadat het persbericht van de regering uitkwam tijdens een presentatie te Grun Dyari, ‘dat hij zich niet laat intimideren’. "Wij willen niet armer worden. Daarom praat ik. Ik ga niet geïntimideerd raken door geen enkel communique om mijn mond te houden, omdat ik van het land hou", was het ferm antwoord van Bousaid op de lose beschuldigingen van de president.
Ramautarsing zijn reactie kwam in de scherpe verklaring van de VES die de beschuldigingen van het Staatshoofd ‘zeer ernstig opvat’. “Het getuigt niet van behoorlijk bestuur om burgers die vanwege hun ruime kennis en ervaring hun bezorgdheid openlijk durven te uiten, vals te beschuldigen. Wij vatten deze beschuldiging als vereniging heel ernstig op aangezien wij geen weet dragen van, noch betrokken zijn bij een 'bepaald plan om de regering schade te berokkenen'. Wij eisen van de regering dan ook om dat 'plan' te onthullen evenals onze betrokkenheid daarbij te bewijzen. Het nalaten hiervan zal de onuitwisbare indruk achterlaten, indien geen der ministers zich hiervan distantieert, dat deze keer niet 1minister maar de gehele regering heeft gelogen. Wij vragen derhalve dringend om correctie van de geuite beschuldigingen”, schrijft de VES in een directe reactie op het persbericht van de regering.
President Bouterse en zijn regering kunnen beweren wat zij willen, de feiten spreken voor zich. Als er geen sprake was van problemen op het financieel economisch front, waarom heeft de regering in november 2018 de mededeling gedaan aan alle instellingen, organisaties, instituten, etcetera, die staan op de begroting van verschillende ministeries dat de goedgekeurde bedragen in DNA over 2018, slechts voor 50% worden uitgekeerd? Als er geen sprake was van problemen op het financieel economisch front, waarom probeert de regering zo snel als mogelijk haar aandelen in Surgold NV voor US $ 80 miljoen te verkopen om aan geld te komen terwijl deze president met veel bravoure Staatsolie Suriname NV in 2016 een obligatielening heeft laten afsluiten van US $ 550 miljoen, met name om de bijdrage van Suriname van US $ 280 miljoen in Surgold NV te voldoen? Alleen al voor haar bijdrage in de ontwikkelingskosten van Surgold betaalde Staatsolie Suriname NV in november 2014, reeds US $ 83 miljoen.
Als er geen sprake was van problemen op het financieel economisch front, waarom blijft de regering naarstig op zoek naar leningen in binnen - en buitenland om haar verplichtingen na te komen? Als er geen sprake was van problemen op het financieel economisch front, waarom heeft de regering in december 2018 de betaling van 5 maanden TWK aan ambtenaren monetair gefinancieerd? Als er geen sprake was van problemen op het financieel economisch front, waarom rantsoeneren banken vanaf december 2018 het ter beschikking stellen van valuta aan haar klanten? Nota bene kan de klant zijn/ haar eigen valuta niet in 1 keer opnemen, is er een limit van US $ 1.500,00 per week wat klanten momenteel van de eigen rekening mogen lichten en moet je hopen als klant wanneer jij aan de beurt bent dat er niet wordt gezegd, ‘dat de bank door haar ter beschikking gestelde dagvoorraad deviezen heen is’.
Er is een duidelijke reden waarom de banken in Suriname vanaf december 2018 cash opnamen van valuta limiteren terwijl dat wettelijk niet mag. De banken hebben een risicoanalyse gemaakt en weten wat er speelt en wat de consequenties daarvan zijn. Naast het inzetten van de monetaire financiering in december 2019 door de regering halen ook steeds meer personen hun valuta van hun bankrekeningen, bij de verschillende banken in ons land. Er is een vlucht van valuta naar het buitenland vooral van de US $. De vraag naar de Amerikaanse dollar wordt daardoor steeds groter terwijl het aanbod daalt. Hierdoor zijn koersstijgingen niet te stuiten, hetgeen niets te maken heeft met zogenaamde ‘conspiracy plannen’, waarvan President Bouterse nu critici als VES voorzittter Ramautaring en andere deskundigen beschuldigd.
Tel hierbij op dat de regering Bouterse/ Adhin zelf heeft aangegeven in de begroting 2019 dat zij circa SRD 13,6miljard aan inkomsten verwacht, terwijl er ruim SRD 15,4miljard aan uitgaven zijn gecalculeerd, dan behoef je geen econoom en/ of wiskundige te zijn om te begrijpen dat er een enorm gat ontstaat. Bovendien heeft de regering aan de inkomsten zijde ook de reeds afgesloten leningen en de nog af te sluiten leningen van circa SRD 6 miljard geteld bij de verwachte inkomsten van de Staat. Een simpele rekensom levert op dat het begrotingstekort in 2019 feitelijk uitkomt op ruim SRD 7,6 miljard. En de regering heeft tot op heden geen flauw idee hoe dit gat wordt opgevangen. Daarom zijn de begrotingsbehandelingen die vanaf november 2018 formeel zijn gestart, in de praktijk nog niet serieus aan de orde. De regering kan het Hoogste College van Staat geen antwoord geven op de vraag hoe de begrotingstekorten worden gefinancieerd en daarom wordt de begrotingsbehandeling steeds uitgesteld. En bovenop dit alles hangt de rente betaling van alle dwaze leningen van de regeringen Bouterse van SRD 1,3 miljard in 2019, ‘als.het zwaard van Damocles’, boven het hoofd van de Surinaamse regering.
Nu gebleken is dat de Staatskas leeg is en de regering nauwelijks uitweg ziet uit de financieel economische chaos welke zij zelf heeft gecreëerd, de regering is begonnen met het monetair financieren, banken valuta opnamen rantsoeneren en de koers van de Amerikaanse dollar een stijgende lijn vertoont komt natuurlijk weer de meest belangrijke vraag naar boven.
Op deze vraag blijft de regering Bouterse/ Adhin de samenleving al bijna 4 jaar, het antwoord schuldig.
Het is te verwachten dat Robert Gray van Trikt, voorzitter van de Surinaamse Vereniging van Accountants die recentelijk werd benoemd tot voorzitter van de Raad van Commissarissen bij de CBvS, de opvolger wordt van de nu ontheven Gersie.
