Column: CEO Leo onder stroom: Macht, verweer en verzet bij EBS

De popcorn was al gekocht. De CEO van EBS, Leo Brunswijk, had zijn elektrisch geladen handschoenen aangetrokken. Wat begon als een interne bestuurskwestie, groeide uit tot een stroomstoot van hoog voltage, eentje die niet alleen de vergadertafel deed trillen, maar het hele bedrijf onder spanning zette. De Raad van Commissarissen (RvC) vroeg de CEO zich te verweren. En daar sloeg de vonk over. Want wie gewend is de lakens uit te delen, verdraagt moeilijk dat hij plots zelf onderwerp van bespreking wordt.

De

directieleden - COO, CTO en CFO - trokken aan de noodrem. In een brief aan hem laten zij weten hun deelname aan reguliere directieoverleggen tijdelijk op te schorten. Volgens hen is de wijze van bejegening door de CEO onprofessioneel en intimiderend. Tijdens een overleg zou met stemverheffing hard op de tafel zijn geslagen. Zij maken duidelijk dat alle directieleden statutair gelijkwaardig zijn in hun bestuurlijk mandaat. Met andere woorden: dit is geen monarchie. Dit is collegiaal bestuur.

Maar ondertussen ligt er een schuldherschikking op tafel. De overige directieleden en de RvC hebben getekend. De CEO weigert zijn handtekening te plaatsen. En precies daar loopt de spanning verder op. Want in corporate termen is een ontbrekende handtekening geen detail. Het is een blokkade. Het is alsof iemand de hoofdschakelaar omdraait terwijl het hele net afhankelijk is van continuïteit.

Er wordt gezegd dat Leo woedend was. Hij wilde naar buiten treden, een boekje opendoen over de RvC, over contracten, over directieleden. Maar hij kreeg een staatsrechtelijke realiteit voorgeschoteld: de vertegenwoordiger van de aandeelhouder is de president. En wie zich moet verantwoorden tegenover de RvC, kan niet tegelijkertijd via de publieke arena druk proberen uit te oefenen. Dus de aangekondigde show die opgevoerd zou worden op een persconferentie maandag, werd afgeblazen.

Het beeld van een CEO die vuur en vlam spuwt contrasteert scherp met de formele toon van de brief, waarin wordt gevraagd om herstel van de verstoorde werkrelatie, duidelijke afspraken over communicatie en rolzuiverheid. De één werkt met emotie, de ander met statuten.

En dan is er nog de bond. En de politieke context. Iedereen staat onder spanning. Het voltage wordt opgevoerd. Maar bij elektriciteit weten we één ding: wie te veel spanning op het systeem zet, riskeert kortsluiting.

De vraag is niet of Leo boos is. De vraag is of hij bereid is te erkennen dat ook een CEO onderdeel is van een systeem van checks and balances. Dat gelijkwaardigheid geen persoonlijke aanval is, maar een bestuurlijke voorwaarde. Dat respect tonen voor de president als vertegenwoordiger van de aandeelhouder geen zwakte is, maar institutionele volwassenheid.

Voorlopig is de zaak geluwd. Maar de kabels liggen nog bloot. En in een bedrijf dat verantwoordelijk is voor de energievoorziening van het land, zou men toch moeten weten dat een ongecontroleerde stroomstoot het hele netwerk kan ontregelen. De echte test is niet wie het hardst op tafel slaat. De echte test is wie de schakelaar vindt die het systeem stabiliseert — voordat het hele land in een bestuurlijke black-out belandt.

Nita Ramcharan

P.S.
Vandaag is het Holi. De overwinning van het goede op het kwade wordt gevierd. Suriname kan het zich niet veroorloven dat macht en ego het licht doven. Laat rede en verantwoordelijkheid het winnen van de hitte van het moment.