Column: Borrelpraat no. 944

“Beste broeders, wisten jullie dat dit kon?”
“Wat? Die enorme leningen die de overheid weer eens gaat afsluiten?”
“Die vind ik goed. Wil je straks weer zoals in de tijd van die dwaze Nul-optie in de rij gaan staan, pusu wagi, om benzine te tanken?”
“Nee, maar dan wat bedoel je dan?” 
“Dat een overtreder van de wet, op heterdaad betrapt, uitdrukkelijk aan het OM mag vragen om zijn case buiten proces om te behandelen?”
“Wat? Bestaat dat verkapte losgeld-ding voor smokkelaars nog steeds?”
“O jawel en er wordt nog altijd danig gebruik, liever misbruik van gemaakt.”  
“Maar iemand met honger die wat te eten steelt uit een supermarkt kan dus niet uitdrukkelijk vragen om zijn zaak buiten proces om te behandelen?”
“Nee, die is een dief, een crimineel, een uitschot van de samenleving, dus die moet flink gestraft worden.”
“En is die smokkelaar van bijvoorbeeld rijst dan geen crimineel?”
“Zo te zien niet. Die is eerder een legaal gemaakte bron van inkomsten. Die krijgt snel-snel de kans om een losgeld te betalen, zijn smokkelwaar wordt in beslag genomen…”
“En verdwijnt misschien uit een politiecontainer…”  
“En wie bepaalt de hoogte van dat losgeld?” 
“Ik weet het niet. Maar logisch geredeneerd zou dat dezelfde instantie zijn aan wie die smokkelaar zo uitdrukkelijk heeft gevraagd om zijn zaak buiten proces om te behandelen.”
“Dus het OM?”
“Sla je mond, beste borrelbroeder, zeg liever ‘die instantie’, want straks ga misschien ook jij ‘losgeld’ moeten betalen vanwege jouw onbewezen conclusie.”   
“En op grond waarvan bepaalt ‘die instantie’ dan de hoogte van het losgeld?”
“MGWS, dat wil zeggen: Masra Gado Wan Sabi. De welbespraakte en hooggestudeerde en bestbetaalde godheden van ‘de Instantie’ bepalen dat.”
“Maar wat is die smokkel-case?”
“Een vertrekkende passagier wordt op Zanderij gepakt omdat hij in zijn koffer zes peperdure zangvogels, te weten vijf twatwa’s en één pikolet naar Nederland wilde smokkelen.”
“Maar hoe doe je dat in hemelsnaam? Dieren worden in een apart ruim vervoerd, met wat verwarming en genoeg zuurstof, want in de rest van het ruim kan het aardig ijskoud worden.”
“Anderen stopten die arme beestjes in lege verpakkingen van tandpasta. Hebzucht maakt sommige mensen tot laag bij de gronds ongedierte.”
“Mijn hemel, hoe kan men zoiets doen!” 
“Dit gebeurt al tientallen jaren. Soms verbaas ik me om deze onwetendheid van vele van ons, burgers. Ben je ook zoooow verbaasd als er drugsfiguren opeens van het toneel verdwijnen, de plaat poetsen, met de noorderzon vertrekken, en soms daartoe vanwege ‘een instantie’ de gelegenheid krijgen?”
“Ja, zoals die hoofdverdachte die na verhoor zeker ook op ‘zijn uitdrukkelijk verzoek’ naar huis mocht gaan, natuurlijk na achterlating van een ‘fikse borgsom’ in valuta.”
“Nou, die pikoletti zit binnen 8 uren op een vliegtuig naar Parijs, Amsterdam of Miami naar een van zijn safe houses aldaar. Zo gaat dat, heren.”
“Wat een leerrijke omgeving voor die 15 plaatsvervangende rechters die onlangs zijn benoemd. Hopelijk houden ze hun rug recht.” 
“Maar de president verduidelijkte in het Kringen-gesprek op de ABC-lovely zender dat zij duizenden woningen gaat bouwen niet alleen voor de sociaal zwakkeren, maar ook voor de duizenden expats die veelal met gezin hier in verband met Oil and Gas een aantal jaren gaan komen wonen.”
“Net als die stafleden van de Suralco en Billiton toentertijd.”
“Ik vond dat Kringen-gesprek wel goed; de aanwezige panelleden stelden vele kritische vragen aan de president en ze sprak zich er vaak heel rustig uit, zonder zich al te veel te binden.”
“En met toch weer met veel: ‘we zijn ermee bezig, we zijn dat aan het plannen, het ligt in onze bedoeling, we gaan daar binnenkort mee starten en dat soort dingen.”
“Nou, ik vond haar toch op sommige punten aardig concreet, zoals het ingaan van de nieuwe ligdagtarieven, de verhoging van de SZF-premies, het starten van gespecialiseerde ziekenhuisopleidingen in samenwerking met Nederlandse ziekenhuizen en zo.”
“Maar ze kon nog niet aangeven waar die honderden hectaren voor die duizenden woningen liggen en bouwrijp gemaakt zullen worden.”
“Ze sprak wel over uitgegeven lappen grond die al jaren niet gebruikt worden en die terug zullen komen in de boezem van de staat.”
“Maar zijn zulke gronden al in kaart gebracht en is dat terugbrengen of het onteigeningsproces al begonnen, want dit gaat vaak gepaard met langdurige juridische processen.”
“En de hoognodige vernieuwingen binnen ons onderwijs kwamen niet duidelijk uit de verf; er is daar enorm veel geld voor nodig en de regering kan dat tot nu toe niet aan, zoals het al wel lijkt te lukken met de Volksgezondheid.”
“Er zal zeer zeker naar het wederom invoeren van het schoolgeld moeten worden overgegaan, beginnend bij de hoogste opleidingen en dan naar beneden toe. Net als bij de volksgezondheid: iedereen zal moeten bijdragen en niemand gaat parasiteren op de bijdragen van anderen.”
“Daarom vind ik dat voorbeeld van die onlangs geopende zesjarige middelbare school in Brokopondo een verhelderend voorbeeld.”
Klopt, we zullen in het totale VWO-onderwijs die richting op moeten gaan.”
“Wat is dat model?”
“Zie het artikel daarover op Sterrennieuws van 2 oktober 2026, getiteld: Brokopondo krijgt eerste middelbare school.”
“Wachte, ja ik heb het. Boi, wat een prachtige school, kijk die enthousiaste leerlingen, de bloem van onze natie.”
“Maar er staat dat het een particuliere school is. Moeten de ouders van de leerlingen dan dat schoolgeld betalen?”
“Nee, dat is het mooie van dit initiatief. De onderwijskosten worden via een beurzensysteem van het Suriname Environmental and Mining Fund (SEMIF) gedragen.”
“En ik zie hier staan dat het initiatief voor de school komt van het Platform van Traditioneel Gezagdragers van Brokopondo. Dus het wordt door de bevolking gedragen en door de mijnbouwmaatschappijen via een fonds ondersteund.”
“Maar er staat dat leerlingen op basis van hun schoolprestaties in aanmerking komen voor een beurs van het SEMIF.”
“Heel mooi, dat betrekt de ouders enorm bij dit proces. Laat je je kind maar de vrije hand, laat je die maar tot laat ’s avonds buiten hangen en meer aan pleziertjes denken en doen, dan gaan de schoolprestaties achteruit en komt die dan niet in aanmerking voor zo een beurs.”
“O zo! Dus in dat geval moeten de ouder wel het schoolgeld maandelijks ophoesten. Nou, dan zal je zien of er dan geen orde en tucht in huis zal gaan heersen.”
“En zo kweek je met bevoegde, ervaren en gemotiveerde leerkrachten in zes jaren tijd leerlingen die aan het eind wel in aanmerking kunnen komen om toegelaten te worden tot Hogere Opleidingen zoals het MWI, omdat ze voldoen aan de instroom-normen.”
“En wat lees ik hier verder? Het terrein van het schoolcomplex is zestien hectaren groot, waw, dat is 160.000 vierkante meter. Daarop is er ruimte ingepland voor een studentenhuisvesting, een aula, sportfaciliteiten en een agroforestry-systeem.”
“Heren borrelbroeders, ik ben een ouwe zuiplap, maar als ik dit initiatief zo lees, concreet, dus niet met ‘we gaan, we zullen, we willen’ maar met ‘we doen al,’ dan heb ik weer hoop en heb ik minder behoefte om te zuipen.”
“Wij ook, daarom een toast met gezonde sap op de nieuwe Brokopondo High. Jullie hebben onze zegen.”
“Yes, we hebben weer hoop gekregen.”
 
Rappa