Column: Borrelpraat no. 939

“Wat bestudeer je zo vanuit je scherm van je ‘Knappe Foon’, beste borrelbroeder?”
“Knappe Foon? Ach ja, smartphone. Nou, in afwachting van jullie komst las ik wat berichten, zo ook dat zeer interessante op Sterrennieuws over de stijging van de olie-inkomsten in Guyana.”
“Ja, heb ik ook gelezen. Die buren van ons worden rijker en rijker.”
“Maar daaruit kunnen we een belangrijke les leren wat wij beter moeten doen als de olie-inkomsten vanaf 2028 vanuit het Gran Morgu olieveld zullen binnenvloeien.”
“Alvast moeten onze politieke leiders nu al bepaalde maatregelen in place hebben en niet steeds maar 'Halleluja' juichen dat we vanaf 2028 gaan ‘sjwemmeh’ in de oliedollars.” 
“Tenminste is er in Guyana een Fonds Natuurlijke Hulpbronnen waarin tot eind mei al bijna 4 miljard US dollars was gestort.”
“Maar terecht vraagt de oppositie aldaar om een strenger toezicht op de besteding van dat Fonds. Wat gaat de overheid doen met al dat geld?”
“Wij hadden rond de onafhankelijkheid ook toch het Fonds Meeropbrengsten Natuurlijke Hulpbronnen?”
“Klopt, daar stortte de Suralco/Alcoa in Miami regelmatig de extra levy op de bauxietinkomsten. En er zat aardig wat geld in dat fonds.”
“Maar san pesa nanga moni dati?”
“Indachtig de traditie van onze politieke leiders is dit fonds  hoogstwaarschijnlijk leeggeplunderd.” 
“Terwijl het juist bedoeld was om te investeren in de hernieuwbare productiebronnen, zoals in de landbouw, veeteelt, bosbouw en visserij.”
“Nu is de bauxiet op, het fonds geplunderd en we hebben niets overgehouden aan die glorieuze periode van de bauxiet.”
“Met goud zijn we hard op weg dezelfde weg op te gaan en oil and gas volgt.”
“En wederom trappelt een stel aasgieren van ongeduld om via de politiek de boel te plunderen.”
“En weer kijken we toe, terwijl we juichen van onderlinge verdeeldheid en verwikkeld zijn in het ene corrupte schandaal na het andere.”
“Dus volgens u zal dat in Guyana met dat Petroleumfonds een soortgelijke weg opgaan als toen met dat Bauxietfonds hier?”
“Ik hoop het niet voor hen, maar tot nu toe wijst er veel in die richting.”
“Uit de cijfers blijkt dat de overheidsinvesteringen aldaar middels goedkope leningen in de landbouw, veeteelt, visserij, tuinbouw, kleine industrie duidelijk achterblijven bij die in de olie- en gassector.” 
“Vanaf de Alcoa de bauxietproductie begin 2017 in ons land stopte, kelderden de overheidsinvesteringen in ons onderwijs, de gezondheidssector en de sociale woningbouw. En zie het resultaat nu. Als ze in Guyana dat geld niet snel met rente vastleggen op een buitenlandse bank, staat hen hetzelfde te wachten.”
“En onze olie inkomsten vanaf 2028 gaan voor het grootste deel eerst naar de multinationals die hun miljarden investeringen met rente moeten terugbetalen aan de banken waar ze al dat geld hebben geleend.”
“Klopt, en hetzelfde is in de afgelopen jaren in Guyana gebeurd en nu zijn ze daar door die fase heen.  Daarom  krijgen ze nu meer uit hun olieproductie, niet omdat die enorm is toegenomen, maar omdat de multinationals intussen zo een 55 miljard US dollar geleend kapitaal met rente hebben terugbetaald aan de internationale banken.”
“Dus we gaan ingaande 2028 nog niet die bogobogo hoeveelheid oliedollars over ons uitgestort krijgen?”
“Nee! Geloofde jij dat praatje van onze leimofo-politici? Kom nou, wordt nou eens wakker, man! Na minstens vijf jaren zwaar oppompen en olie verkopen, kunnen Total/Apache zeggen dat ze hun schulden aan de banken hebben afgelost en blijft er voor ons na 2032 meer over.”
“Maar dat meer aan inkomsten zal onze overheid moeten betalen aan de aflossing van de enorme leningen die intussen zijn gesloten om de koers stabiel te houden en de importeconomie draaiende te houden.”
“Klopt. De huidige regering heeft daarom in één jaar tijd meer buitenlands kapitaal geleend  dan de vorige regering in vijf jaren tijd.” 
“En die vorige heeft tenminste ondanks al hun dieftigheid en family and friends, wat nu rustig en nog erger doorgaat, behoorlijk wat schulden van de dáárvorige boevenbende afgelost.”
“Maar daar vertellen ze niets van. Ze schelden maar op die vorige regering.”
“Tuurlijk vertellen ze niets over die nieuwe lenigen met onze toekomstige olie-inkomsten als onderpand; dat zou politieke zelfmoord van de nieuwe regering betekenen.” 
“Maar laten we eerlijk zijn, als deze leningen niet waren afgesloten, zou onze economie weer eens zijn ingestort, met sociale onrust en plunderingen als gevolg zoals tijdens de vorige regering, en zou de koers nu zeker SRD 50,- of meer voor een US dollar zijn. Tra fasi no ben de.”
“Dus meester, u vindt deze schijnwelvaart die draait op weer eens geleend kapitaal goed?”
“Echt niet, ben je betoeterd! Maar ik zie me als seniore burger echt niet mijn wagen stoten in een rij om olie te gaan tanken, zoals we in de jaren ’90 van de vorige eeuw tijdens dat idiote beleid van de ‘nul-optie’ hebben meegemaakt. Dat nooit meer! Dan liever dit geleend model met price cap subsidie.”
“Maar de schulden moeten we dan na 2028 en vooral na 2030 uit onze olie-inkomsten terugbetalen, met rente.”
“Ach, dan doen we dat maar en we sluiten dan als het moet nieuwe leningen.”
“Dus we zitten nu onze toekomstige stroom oliedollars op te maken?”
“Klopt als een bus, mijn jongere borrelbroeder. Welcome to the reality. Proost daarop en stop liever met dromen over oil and gas, spaarfondsen opzetten, controle-wetten maken, nieuwe raffinaderij opzetten, gaspijpleiding naar het land aanleggen en zuszo. Mooie plannen en dromen, maar in feite helaas a waste of time.”
“Klopt. Jongeren kunnen nu van de stabiliteit liever gebruik maken om allerlei gecertificeerde skills op te doen, al wat dat ook kost, in de Horeca, in de elektronica, in de hardware-techniek, noem het maar, zodat ze straks daarmee hoe dan ook een inkomen kunnen hebben, een huisje kunnen aflossen en hun gezin kunnen voeden.”
“En de ouderen?”
“Die moeten zorgen voor een stabiel pensioen, beleggingen in waardevaste aandelen, hun onroerend goed verkopen en een kleiner appartement kopen, als die appartementen-koopwet nou eens verdorie eindelijk in DNA wordt aangenomen, zodat ze niet hoeven te gaan verpieteren in een of ander bejaardencentrum. Na 2030 kunnen ze dan rustig hoofdschuddend toekijken hoe de boel weer eens als opgejutte ezels naar de stembus rent of thuisblijft.”   
“Mijn genade, ze hebben ons weer eens belazerd. Stinky a system.”
“Da’s een goeie, dubbele proost daarop.”
 
Rappa