ALARMISTISCH RAPPORT SEOB: SURINAAMSE ECONOMIE IN GEVARENZONE DOOR TORENHOGE STAATSSCHULD EN OPLOPENDE INFLATIE

De Surinaamse economie bevindt zich in een uiterst fragiele fase, die wordt gekenmerkt door een zorgwekkende stijging van de staatsschuld, een versnellende inflatie en een precaire financiële positie van de overheid. Dit blijkt uit het recente 27e bulletin van de Surinaamse Economische Oproepraad (SEOB), de onafhankelijke instantie die verantwoordelijk is voor het monitoren van macro-economische indicatoren en het adviseren van de regering.

Hoewel de commerciële banken er robuust voorstaan, luidt de toezichthouder de noodklok over het uitblijven van strikte fiscale discipline en de structurele kwetsbaarheid van de overheidsfinanciën. Het rapport schetst een beeld waarin de bereikte stabiliteit uit het IMF-programma snel wegebt door onbeheersbare uitgaven en een gebrek aan structurele hervormingen.

De economische bedrijvigheid vertoont een gemengd beeld. In juli 2025 groeide de economie licht met 0,4%, grotendeels gedragen door een sterke prestatie van de constructiesector, waar de verkoop van bouwmaterialen met 25% toenam. Ook de accommodatie- en voedingsdiensten droegen bij

aan deze opleving. Echter, deze positieve cijfers verbloemen een zorgwekkende krimp in de industriële productie, die met 26% daalde, en een afname in de mijnbouw. Lagere goudverwerkingscapaciteit en verminderde ertskwaliteit hebben de goudertsproductie met 17% doen dalen, wat een aanzienlijke negatieve impact had op de totale economische groei.

Het meest alarmerende cijfer uit het rapport betreft de ontwikkeling van de staatsschuld. Deze schoot in november 2025 omhoog naar maar liefst 124,1% van het Bruto Binnenlands Product (BBP), een stijging van 26,5 procentpunt ten opzichte van de voorgaande maand. Dit percentage ligt ver boven de internationaal geaccepteerde norm van 60% voor vergelijkbare economieën. Deze extreme schuldenlast brengt grote risico’s met zich mee: de rentelasten stijgen, de inflatierisico’s nemen toe en de weerbaarheid tegen externe schokken is minimaal. De SEOB benadrukt dat deze fiscale verzwakking een negatieve impuls vormt voor de macro-economische stabiliteit en het vertrouwen in de economie ondermijnt.

Op monetair gebied is

er sprake van aanhoudende druk. De inflatie op jaarbasis versnelde in november 2025 tot 11,6%, aangedreven door hogere prijzen voor voeding, wonen en nutsvoorzieningen. Importinflatie en wisselkoersschommelingen versterken deze prijsdruk, waardoor de koopkracht van de Surinaamse burger direct wordt aangetast. De Surinaamse dollar (SRD) apprecieerde in december licht ten opzichte van de Amerikaanse dollar (van SRD 38,8 naar SRD 38,7), maar verloor juist 1,3% van haar waarde tegenover de euro. De basisgeldhoeveelheid nam toe met 4,0%, ondanks pogingen van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) om liquiditeit uit de markt te halen via openmarktoperaties en valutaveilingen.

De financiële positie van de overheid blijft precair met structureel aanhoudende tekorten. De primaire rekening noteerde in september 2025 een tekort van SRD 5,6 miljoen, terwijl het tekort op de totale rekening opliep tot SRD 271 miljoen. De SEOB waarschuwt dat door de seizoensgebonden eindejaarsuitgaven het risico groot is dat dit tekort in de laatste

maanden van 2025 verder is opgelopen. De hoge overheidssubsidies, met name voor elektriciteit, blijven een zware wissel trekken op de begroting. Tegenover deze uitgaven staat onvoldoende productie, wat direct leidt tot inflatoire druk.

Te midden van de macro-economische onzekerheid is er positief nieuws vanuit de financiële sector. De commerciële banken zijn financieel sterk en beschikken over voldoende buffers. De solvabiliteitsratio nam in november toe naar 22,4%, wat ruim boven de vereiste 10% ligt. Bovendien daalde het percentage niet-renderende leningen (NPL’s) naar 2,9%, wat suggereert dat bedrijven en huishoudens hun schulden iets beter kunnen aflossen. De leenrentes daalden licht naar gemiddeld 14,3%, wat de kredietverlening aan de private sector, met name in de handel en woningbouw, heeft gestimuleerd.

De internationale reserves namen in december toe met 3,5% tot USD 1,6 miljard. Dit biedt een importdekking van 7,1 maanden, wat ruim boven de internationale benchmark van drie maanden ligt. De SEOB benadrukt echter dat

het nauwlettend bewaken van deze reservepositie cruciaal blijft voor het waarborgen van wisselkoersstabiliteit en het opvangen van externe schokken. Om de cyclus van overheidstekorten, inflatie en wisselkoersdruk te doorbreken, pleit de toezichthouder voor een samenhangende strategie die fiscale consolidatie combineert met structurele hervormingen.

De SEOB doet een reeks dringende aanbevelingen. Strikte fiscale discipline is essentieel om de bereikte stabiliteit te behouden. Er moet worden ingezet op grotere fiscale transparantie, een duidelijke fiscale visie en het afstoten van niet-strategische, verlieslatende staatsbedrijven die enorme subsidies vereisen. Daarnaast pleit de raad voor de operationalisering van het Spaar- en Stabilisatiefonds (SSFS), de introductie van een vijfjarig overheidsfinancieel plan met strikte uitgavenplafonds en het actief beheer van de torenhoge staatsschuld. Ook moet de diversificatie van de economie, buiten de mijnbouw om, worden versneld met nadruk op de agrarische sector, toerisme en diensten, om zo nieuwe en stabiele vreemdevaluta-inkomsten aan te trekken.

UNITEDNEWS