Aanschouwing van de rol van de partner van de Surinaamse president

In de achterliggende periode is binnen de samenleving opnieuw de discussie opgelaaid over de rol, passief dan wel actief, die de partner van de president van de republiek dient te vervullen tijdens diens ambtsperiode.

Een aanschouwing van de Surinaamse situatie laat zien dat de rol van de partner van de president (First Lady of First Gentleman) een bijzondere ontwikkeling doormaakt, waarbij het balanceren tussen een eigen carrière en een publieke rol een reëel aandachtspunt is.

Hieronder een historisch schematisch overzichtOfficiële Status en Publieke Rol

(Evolutie)

1. Integriteit en belangenverstrengelingDit is het cruciale punt bij het behouden van een actieve baan:

● Geen wettelijk verbod: In de Surinaamse Grondwet of andere formele wetgeving is geen bepaling opgenomen die de partner van de president verplicht zijn of haar carrière op te geven.

● Aard van eerdere beroepen:

○ Mellisa Santokhi-Seenacherry (partner van president Santokhi, 2020–2025) was advocaat en partner bij een advocatenkantoor. Haar profiel gaf aan dat zij dit werk (gedeeltelijk) bleef uitoefenen. De advocatuur is een beroepsgroep waarbij de (schijn van) belangenverstrengeling snel kan ontstaan, zeker bij zaken met raakvlakken met overheidsbeleid of staatsbedrijven.

● Risico-assessment: Het behouden van een (fulltime) betaalde functie, vooral in de private sector, brengt een hoog risico met zich mee:1. Schijn van beïnvloeding: Het risico dat cliënten of zakenpartners via de presidentiële partner toegang zoeken tot het presidentiële apparaat.2. Tijd en focus: Het balanceren van een veeleisende baan met de publieke, representatieve taken is vrijwel onmogelijk.3. Integriteitskader: Transparantie over nevenfuncties en inkomsten van de presidentiële partner is cruciaal voor vertrouwen in het openbaar bestuur, zeker in een land waar integriteit en corruptiebestrijding veelbesproken thema’s zijn.Conclusie: praktische noodzaak versus formele eisDe Surinaamse situatie volgt de internationale trend waarbij de partner van de president een actieve maatschappelijke rol vervult, met een eigen focus (bijvoorbeeld gezondheidszorg, onderwijs of vrouwenrechten).Het oordeel (assessment) is:1 Formeel-juridisch: De partner hoeft zijn/haar baan niet op te geven, want er is geen wettelijke verplichting.2. Functioneel/praktisch: Het is echter sterk aan te raden om de actieve baan op te geven of de werkzaamheden drastisch terug te schroeven tot een puur adviserende of niet-commerciële rol. Dit om drie redenen:

○ De omvang van de representatieve taken.

○ Het vermijden van de schijn van belangenverstrengeling, die het ambt van de president direct kan schaden.

○ De focus op nationale maatschappelijke projecten die door de partner kunnen worden opgepakt.

De uiteindelijke beslissing ligt bij de president en diens partner zelf. Maar in de Surinaamse context, waar de roep om goed bestuur en transparantie groot is, zal de publieke druk om elke vorm van belangenverstrengeling te vermijden aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid hoog zijn.Mr. Floyd F. Guillard