Column: Wegkijken is medeplichtig

Wie zou zich geen huis wensen in een natuurrijk gebied? Omringd door mangrove waarin in tientallen nestende watervogels zorgen voor een continue muzikaal genot voor innerlijke rust. Je hoeft niet voor de grond te betalen en ook niet voor je huis. Dankzij creativiteit zijn alle bouwmaterialen gratis verzameld. Bouwkosten zijn er niet, want met wat inventiviteit heb je zo je eigen stekje.Achter je huis klinkt het ruisen van de Surinamerivier op nog geen vijf meter van je voordeur. De plek van dit droomhuis is ook een van de duurste plekken, in het centrum van Paramaribo. Met alle diensten en voorraden op loopafstand. Geen kosten voor licht en water. Aan gezelschap is er geen gebrek, je kunt op elk moment kiezen met wie en waar je in het centrum een gesprek wil aanknopen.

Het enige waar je mee moet kunnen leven is een enorme troep van petflessen en ander vuil, die mensen achteloos daar dumpen. Er is geen controle op de vervuilers die totaal niet weten wat morele verantwoordelijkheid is.

Dit droomhuis staat aan de Waterkant, een van de meest prestigieuze plekken van de stad. Maar het is geen gewoon huis. Het is het begin van de eerste favela in ons land. Een bouwsel dat niet in een fractie van een seconde uit de grond is gerezen, maar langzaam is opgebouwd, laag voor laag, terwijl honderden mensen er dagelijks langs lopen, fietsen en rijden. Het

is onvoorstelbaar dat niemand dit heeft opgemerkt. Is er dan werkelijk geen besef van wat hier gaande is? Rijdt er niemand van de autoriteiten langs de Waterkant? Of zijn de ruiten van de officiële voertuigen te donker getint om de wantoestanden te kunnen zien die zich daar voltrekken?

Wat is een favela? Veel mensen kennen het begrip van de informele nederzettingen in buurlanden als Brazilië. Favelas zijn wijken die zonder officiële vergunningen en infrastructuur zijn ontstaan, vaak gebouwd met gevonden materialen en zonder toegang tot basisvoorzieningen zoals schoon water, elektriciteit of sanitaire voorzieningen. Ze zijn een symbool van armoede, sociale uitsluiting en langdurige onzekerheid. Hierbij horen vaak ook problemen zoals criminaliteit en slechte gezondheidszorg.

Waarom moeten we favela’s vermijden? Niet alleen vanwege de fysieke omstandigheden, maar ook vanwege de sociale gevolgen die ze met zich meebrengen. Favelas zijn plekken waar mensen vaak gevangen zitten in een vicieuze cirkel van achterstelling en beperkte

kansen. Ze ondermijnen de leefbaarheid van steden en zetten druk op de sociale cohesie en veiligheid.

Dat zo’n bouwsel nu zichtbaar wordt op zo’n iconische en centrale plek als de Waterkant is niet alleen een waarschuwing, maar een schreeuw om hulp. Het onderstreept dat onze samenleving faalt in het waarborgen van niet alleen betaalbare en veilige huisvesting, maar ook effectieve controle, handhaving van regels en het nemen van verantwoordelijkheid voor een ordentelijke en leefbare omgeving.

"Wie zwijgt, stemt toe. Dit is geen kwestie van nalatigheid, maar van medeplichtigheid. De Waterkant is geen vuilnisbelt om te negeren, maar een spiegel van onze collectieve verantwoordelijkheid. Stop met wegkijken. Handel nu, of accepteer dat we onze stad en onze mensen verraden."

Indra Toelsie