Column: RIP Arnie Breeveld

Arnie Breeveld Tijdens zijn vakantie in Suriname overleed Arnie Breeveld op 30 december 2025. Via het theater en de media heeft de familie Breeveld zich gedurende decennia verankerd in de publieke sfeer. In dat verband vervulde Arnie een brugfunctie tussen twee generaties.In de eerste generatie zien wij Frits Breeveld, vader van Arnie, die rond 1954 de rol van God vertolkte in het stuk Green Pastures (Grazige Weiden). Frits Breeveld maakte furore, maar zijn jongere broer Reyer was hem al voorgegaan op de planken door het vertolken van verschillende bijrollen in toneelstukken tijdens de Sranan Neti, die de vereniging Pohama onder leiding van papa ‘Julius’ Koenders jaarlijks rond 1 juli in theater Thalia organiseerde.Zus Muddi Breeveld speelde mee in het toneelstuk Syeni (toen: Sjennie). Dit stuk beleefde dertig uitverkochte voorstellingen, die liefst 18.000 toeschouwers trokken. In die dagen was toneel een van de meest populaire culturele attracties. In 1956 nam Muddi’s jongere zus Roda de rol in Syeni van haar over. Roda Breeveld zou zich decennia later, met het vertolken van de rol van de stervende moeder in de film Wan Pipel, onsterfelijk maken.

Arnie maakte aanvankelijk als sportman furore. Hij maakte deel uit van zowel de nationale atletiekselectie (100 meter sprint, hoog- en verspringen) als van het nationaal basketbalteam. Daarnaast was hij een verdienstelijke zanger en toneelspeler. Als zodanig vormde hij de brug tussen de generatie van zijn vader en de volgende generatie Breevelds.

De Nationale Basketbalselectie van 1962:Staande (v.l.n.r.); R. Leeuwin, H. van Gend, E. Zaal, A. Muntslag, A. Breeveld en H. van Wilgen.Zittend; H. Lie Kwie, R. Kriger, H. Sibilo, C. Nelson en R. Nijman (foto P. Tjon Lim Sang sr.)

Symbolisch hierin is dat Arnie samen met zijn neef Borger ook een rol speelde bij de introductie van de televisie in Suriname. Avond na avond verdrongen mensen zich in 1958 voor de etalages van de firma Kersten aan de Steenbakkerijstraat om de proefuitzendingen van de televisie te zien. Vooraf opgenomen beelden waarin onder anderen Arnie en Borger zongen, werden tot groot genoegen van het publiek uitgezonden.Later zagen wij Arnie regelmatig optreden in het gerenommeerde Palace Hotel. Daarnaast was hij onder andere te zien en te horen in het Jaarbeurspaviljoen. Veel furore maakte hij met de vertolking van het lied Portrait of My Love.Als kinderen waren wij blij met de bezoeken van Arnie, die zeer belezen was. Wij leerden steeds weer iets nieuws van hem. Zo leerden wij van hem ook het zingen van spirituals en de liederen van Harry Belafonte en Nat King Cole. De eerste spirituals hadden wij overigens geleerd van oom Reyer en tante Roda.Arnie vertrok in 1969 naar Nederland, en ik een paar maanden later. In Nederland hadden wij niet veel contact, maar als ik hem nodig had, kon ik hem altijd vinden. Zo kostte het slechts één telefoontje om een uitnodiging te krijgen voor de zeer spraakmakende theaterproductie Oh! Calcutta. Een stuk waarin hij, evenals Willeke van Ammelrooy, speelde. Een bijzonderheid was dat alle artiesten in dat stuk optraden zoals zij door hun moeder op de wereld waren gebracht. Er volgden nog vele toneel- en televisieproducties waarin Arnie optrad. In 1974 was hij te zien in de film De vijf van de vierdaagse, met onder anderen Joh Bluming en John Kraaijkamp sr.Op de lijst van films en televisieproducties die nog zouden volgen, staat ook de televisieserie Kon hesi baka, waarin hij te zien was met zijn neven Borger en Hans Breeveld. Kon hesi baka was de verfilming van het gelijknamige kinderboek waarvoor schrijver Henk Barnard met de Gouden Griffel werd bekroond.Arnie ontpopte zich ook als kunstschilder. Zijn realistische tekenkunst van Surinaamse stillevens trok vooral belangstelling van de Surinaamse diaspora in Nederland.Toen ik na mijn studie in 1981 naar Suriname vertrok, verloor ik enigszins het contact met Arnie. Maar toen ik in 1992 met mijn promotieonderzoek – in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam – begon, zagen wij elkaar weer vaker. Ik logeerde dan bij mijn broer Clarence, die samen met Dette Padamsing en anderen regelmatig zangavonden bij hen thuis organiseerde. Daarbij traden onder anderen Clarence, leden van The Jeffo Gate Quartet, Rudie van Eyck, Fons Wielingen, Brian Bijlhout en Arnie op.Arnie had zo zijn eigen gebruiksaanwijzingen. Hij was zeker geen allemansvriend. Ik prijs mij dan ook gelukkig dat, wanneer ik hem vroeg een bepaald lied te zingen, hij dat steeds heeft gedaan. Eén van die liederen was Ol’ Man River, bekend geworden door Paul Robeson via de musical Show Boat.Het was muisstil wanneer Arnie met zijn basstem dit lied a capella ten gehore bracht. Soms vroeg ik mijzelf – chauvinistisch – af wie Ol’ Man River het best zong: Paul Robeson of Arnie Breeveld?In 1973 werd herdacht dat het 25 jaar geleden was dat koningin Juliana de troon besteeg. Onderdeel van de festiviteiten was een speciale editie van het populaire televisiespelprogramma Een van de Acht. Koningin Juliana was daarbij hoogstpersoonlijk aanwezig. Het spel had als opzet dat acht kandidaten het tegen elkaar opnamen. Zij kregen opdrachten in verschillende ronden, waarbij steeds één kandidaat afviel. Één van de acht kandidaten was Arnie, die uiteindelijk als winnaar uit de bus kwam.Dit was groot nieuws in Nederland. Omdat Nederland toen slechts één televisienet had, was de kijkdichtheid enorm. Met grote koppen verscheen dit gebeuren in de toenmalige kranten. De naam Arnie Breeveld was plotseling algemeen bekend. Dat zou ik kort daarna zelf ervaren.Op een avond reed ik naar huis, naar de studentenflat Uilenstede, toen ik bij de afslag naar de flat werd aangehouden door twee politieagenten. Zij vroegen om mijn autopapieren. Ik gaf mijn rijbewijs af terwijl ik de overige papieren uit het dashboard haalde. Toen een van de agenten op mijn rijbewijs zag dat ik Breeveld heette, vroeg hij: “Bent u familie van Arnie Breeveld?” Ik antwoordde: “Ja, wij zijn zonen van twee broers.” Hij gaf mij mijn rijbewijs terug en zei: “U mag gaan. Een fijne avond verder.”Hans Breeveld