In het kader van de derde geherstructureerde River Council, heeft op vrijdag 6 december 2024 een meeting plaatsgevonden tussen de technische deskundigen van Suriname en Frans-Guyana. In dat verband heeft de Franse delegatie een beleefdheidsbezoek gebracht aan president Chandrikapersad Santokhi om het Surinaamse staatshoofd terzake te informeren. De ambassadeur van Frankrijk, Nicolas de Bouillane de Lacoste maakte deel uit van de delegatie. Aan de orde kwamen onder andere de natuurrampen vanwege klimaatsverandering, zoals de aanhoudende droogte waarbij rivieren zijn opgedroogd.

In de meeting met werd de aandacht gevestigd op de immigratie van Cubanen en Venezolanen naar de Franse kant, hetgeen

zorgt voor overlast. President Santokhi gaf aan dat voor 19 landen de regels zijn aangescherpt, waarbij weer een visum is vereist. Genoemde groepen zijn op zoek naar lotsverbetering en leveren in Suriname wel een bijdrage in hotels en restaurants. Hun uiteindelijke bestemmingen zijn de VS en Brazilië.

Volgens het staatshoofd behoeft de economische samenwerking tussen Suriname en Frans-Guyana verdere versterking. Met de FID van Total Energies zijn er kansen voor de private sector uit Frans-Guyana om ook te investeren in Suriname. In dat kader stelt de Surinaamse overheid 300.000 ha grond beschikbaar voor investeringen. De president stelde ook voor een Business

Council, zoals die reeds bestaat met Guyana, op korte termijn in het leven te roepen. Ook de mogelijkheden om Albina weer te ontwikkelen tot een bloeiende grensstad, moeten volgens het staatshoofd niet uit het oog worden verloren. Ook het Marwina Ziekenhuis, dat uitgerust is met moderne apparatuur maar desondanks slecht wordt bezocht vanwege het ontbreken van specialistische zorg, kwam ter sprake.

Voor wat betreft veiligheid heeft Suriname recentelijk een vaartuig in ontvangst genomen dat voorzien is van moderne apparatuur om te kunnen surveilleren in onze wateren en de criminaliteit (drugsgerelateerd, illegale visserij en smokkel) in te dammen. Er is een gezamenlijke strategie nodig om vroegtijdig tegen het gebruik van kwik in de kleinschalige goudwinning op te treden. De EU heeft technische assistentie beschikbaar in het gebruik van andere milieuvriendelijke manieren voor kleinschalige goudwinning. Frans-Guyana kan Suriname assisteren om in aanmerking te komen voor trainingen.

Voorts informeerde de president de delegatie over de presidentiële commissie voor de ontwikkeling van Albina. Het is belangrijk dat deze een ontmoeting heeft met de Franse autoriteiten. Er wordt al gewerkt aan een plan om een shopping mall te bouwen, veiligheidsdiensten zichtbaarder te maken en ook de brandweer te versterken. President Santokhi reageerde positief op de uitnodiging om Frans-Guyana te bezoeken, en wel eind februari 2025 bij de launch van Alliance 6.

Startsein elektriciteitsvoorziening Gran Rio, Pikin Rio en Galibi

Met een brede glimlach op het gezicht van vicepresident, Ronnie Brunswijk en enthousiast applaus van de aanwezige dorpsvertegenwoordigers is het startsein gegeven voor de bouw van drie hybride zonne-energiecentrales. Deze centrales, die worden gebouwd in het gebied Boven-Suriname en in het district Marowijne, zullen elektriciteit leveren aan ruim 25 dorpen. Vicepresident Brunswijk was persoonlijk aanwezig bij de kick-off in Boven-Suriname.

De delegatie bestond verder uit minister David Abiamofo van het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen dat verantwoordelijk is voor de energievoorziening in Suriname, directeur Energie Valerie Lalji, stafleden van NH en de bestuursdienst. In

het dorp Solan, gelegen aan de Gran Rio-rivier in Boven-Suriname, is op 3 december het startsein gegeven voor de bouw van de zonne-energiecentrale in het dorp Daume, ook wel bekend als de Djumu-cluster, een energiecentrale die in totaal 16 dorpen van stroom zal voorzien. Later die dag reisde de delegatie naar het dorp Cajana aan de Pikin Rio-rivier alwaar het startsein werd gegeven voor de bouw van de zonne-energicentrale in het dorp Cajana oftewel de Cajana-cluster. Deze zonne-energiecentrale zal energie leveren aan 7 dorpen. Op 5 december is in het dorp Galibi (Marowijne) eveneens het startsein gegeven voor de bouw van een zonne-energiecentrale. Deze centrale zal een cluster van 2 dorpen 24 uur per dag van elektriciteit voorzien.

Het ambitieuze zonne-energieproject, getiteld “Suriname Villages Micro-grid Solar Project Phase II”, wordt uitgevoerd door het bedrijf POWERCHINA. Het bedrijf draagt de verantwoordelijkheid voor de zonne-energievoorziening van 20% van de dorpen in Suriname. Een belangrijke mijlpaal in de energietransitie van ons land en de duurzame energievoorziening van het binnenland.

Als onderdeel van de kick-off zijn in de dorpen krutu’s gehouden met traditionele gezagsdragers met als doel de basis te leggen voor de samenwerking tussen de dorpsgemeenschappen, de overheid en het bedrijf POWERCHINA voor de uitvoering van het project. Ook is het bedrijf aan de gemeenschappen voorgesteld en zijn tussen de traditionele gezagsdragers en de overheid noodzakelijke overeenkomsten getekend over het beheerschap van de aangewezen terreinen waar de zonne-energiesystemen zullen worden geplaatst. Tijdens de krutu’s is de werking van de systemen uitgebreid besproken, en kregen de gemeenschappen de gelegenheid om vragen te stellen en hun zorgen kenbaar te maken. Minister David Abiamofo benadrukte het streven van de regering om alle gemeenschappen toegang te bieden tot duurzame stroomvoorziening. “Suriname heeft zich gecommitteerd aan de Sustainable Development Goals (SDG’s) en doel 7 gaat over toegang tot stroom voor iedereen. Dit doel moeten we in 2030 hebben bereikt,” aldus de minister van Natuurlijke Hulpbronnen.

Innovatiesystemen- De energiecentrales worden gebouwd met zonnepanelen, gecombineerd met batterijopslag en een dieselgenerator als back-up. Via netwerken van hoogspannings- en laagspanningslijnen wordt de elektriciteit naar de dorpen geleid. Elke centrale kan per cluster 360 kWh aan stroom leveren, wat ruim voldoende is om alle huishoudens van energie te voorzien. Het innovatieve aspect van deze systemen is dat ze, via software, op afstand vanuit Paramaribo gemonitord zullen worden. Lokaal technisch personeel zal worden opgeleid om het onderhoud uit te voeren en de nodige technische werkzaamheden ter plaatse te verrichten. Minister Abiamofo benadrukte het belang van het laten installeren van de binneninstallaties door een door N.V. Energiebedrijven Suriname erkende installateur.  

De financiering van de Cajana- en Galibi-cluster vloeit voort uit een lening van de CARICOM Development Fund, terwijl de Djumu-cluster uit onze staatsbegroting wordt gefinancierd.De dorpen die verbonden zullen worden aan de Djumu-cluster zijn: Semoisi,Penpe, Daume, Gran Slee, Akwaukonde, Bofokule, Solan, Godo, Kampu, Djumu, Asaubasu, Palulubasu, Bendekondre, Akisiamaw, Asidonhopo en Dangogo. De dorpen die verbonden zullen worden aan de Cajana-cluster zijn: Ligorio, Begoon, Cajana, Deboo, Godowata, Stonhuku en Bendiwata. De Galibi cluster zal de dorpen Christiaankondre en Langamankondre van 1×24 uur stroom voorzien.

Geographical Information Systems Software, Application and Training company – GISsat N.V., heeft in de Banquet Hall van hotel Torarica, de jaarlijkse GISsat User Conference georganiseerd. Deze conferentie, welke dit jaar gehouden is onder het thema ʽGIS: Uniting our nationʼ, biedt belanghebbenden die gebruik maken van Geografische Informatiesystemen (GIS) een platform om bijeen te komen en samen de wereld van ruimtelijke data te versterken en de uitdagingen in Suriname aan te gaan. Tijdens de conferentie, op vrijdag 6 december, hebben gebruikers in onder andere de bosbouw, mijnbouw en nutsbedrijven hun werk gepresenteerd en toegelicht hoe ze met deze technologie omgaan.

GISsat

directeur, Krieshen Ramkhelawan geeft aan dat de ‘GIS-community’ leert werken met de technologie van GIS, zodat ze deze kunnen gebruiken als platform. “Door connecties brengen we de mensen samen, zodat ze meer met elkaar in contact treden en samen kunnen werken.” Directeur Ramkhelawan merkt op dat er al een bewustwording is en dat er nu aan het pad richting modernisering, verbetering en verandering wordt gewerkt. “De activiteiten moeten op een zeer duurzame manier opgeleverd worden om gebruik te maken van alles wat deze planeet ons geeft”, aldus de directeur.

Stef de Ridder, CEO van GISsat N.V., laat optekenen dat het bedrijf

voornemens is de GeoGrid in te zetten. Dit intelligent raster, dat een gemeenschappelijke taal en object is, zal gebruikt worden om een manier te vinden om alle data die momenteel onderling door de gebruikers gedeeld worden te standaardiseren, zodat het vergeleken kan worden om snel inzicht te krijgen in de geschiktheid van een gebied, om bepaalde ontwikkelingen te brengen. “Het is een nieuwe stap naar groei en ontwikkeling”, zegt De Ridder.

De installatie van de GeoGrid is gratis voor de GIS-community. Daarnaast zal het op internet beschikbaar zijn om te downloaden. De bedoeling is om de klanten zelf te begeleiden en stimuleren om met GeoGrid daadwerkelijk iets te doen. “Het is prachtig om te zien hoeveel mensen en hoeveel organisaties er momenteel gebruik van maken om hun eigen werkprocessen tot een totaal ander niveau te tillen”, aldus de CEO. Hij vervolgt: “zoals bij Telesur, die gebruik maakt van de percelen laag van het MI-GLIS, de palenlayer van de EBS, die ze gebruiken om hun eigen fiber to the home roll-out te doen in Suriname.”

In de nacht van vrijdag ook zaterdag hebben drie criminelen een gewapende roofoverval gepleegd op een woning aan de Koperzalmstraat in Suriname.

De slachtoffers, waaronder een 60-jarige Cubaan, werden onder schot gehouden en beroofd van gouden sieraden en 200 Amerikaanse dollar.

Het trio drong de woning binnen via een openstaande voordeur, terwijl de bewoners zich nietsvermoedend binnen bevonden. Onder dreiging van een vuurwapen werden de slachtoffers gedwongen hun waardevolle spullen af te staan.

Na hun daad vluchtten de daders op bromfietsen, waarmee ze ook ter plaatse waren gekomen.

De politie van Geyersvlijt werd direct gewaarschuwd en startte ter plaatse een onderzoek. Vooralsnog ontbreekt elk

spoor van de daders, en er wordt hard gewerkt aan het opsporen van de criminelen.

Het is vandaag 42 jaar geleden dat 15 critici van het militair regiem onder leiding van Desi Bouterse, zijn gemarteld en vermoord in het Fort Zeelandia. Jaarlijks worden herdenkingsdiensten gehouden, maar die zal dit jaar eenvoudig zijn.

Betty Goede, voorzitter van de Organisatie voor Gerechtigheid en Vrede (OGV), heeft jarenlang de kerkdiensten in de avond georganiseerd in de kerk. In de ochtend doet de Stichting 8 december 1982 een bloemenhulde in Fort Zeelandia. Ook dat is dit jaar veel kleiner.

Tijdens een normale kerkdienst zullen de namen van de slachtoffers genoemd worden. Er zal worden gebeden voor zielenrust, vertelt

Goede. Alle nabestaanden en iedereen die zich hierbij betrokken voelt, mag erbij zijn. De jaarlijkse gedenkdiensten van de OGV zijn vorig jaar afgesloten. Goede zegt dat het weer eenvoudig is, zoals dat vanaf 1983 werd gedaan. Tijdens de dienst van de Heilige Driekoningenkerk aan de Verlengde Mahonylaan, zullen de mannen herdacht worden.

Inmiddels is er in hoger beroep vonnis gewezen in deze strafzaak; de langste van Suriname. Daarbij zijn Bouterse, Ernst Geffery, Iwan Dijksteel, Benny Brondenstein en Stephanus Dendoe veroordeeld. En terwijl drie van de daders zich hebben aangemeld bij de strafinrichting, hebben Bouterse en Dijksteel het hazenpad gekozen.

Vicepresident Ronnie Brunswijk zal niet accepteren dat een onderminister op voordracht van de Pertjaja Luhur (PL) wordt benoemd op het ministerie van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT) of op die van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (SOZAVO). Dat zei hij zaterdagavond tijdens een ABOP/PDO vergadering. ‘Over my dead body’, klonk het.

Brunswijk heeft uitgehaald naar zijn voormalige samenwerkingspartner, de PL. Volgens hem had die partij gedreigd met het verlaten van de coalitie, indien het ministerie van Binnenlandse Zaken (BIZA) niet wordt geleid door een minister van de PL. ‘Je hebt het niet gehad. Dan wat zoek je nog hier?’, vroeg de

vicepresident zich af.

De PL zou hebben gezegd nu alleen met de VHP te zullen samenwerken. Ook hier heeft Brunswijk opmerkingen over gemaakt. De president zou de PL alleen onderministersposten moeten geven op ministeries waar VHP’ers ministers zijn. ‘Nooit in mijn leven gaat het lukken dat ze een onderminister krijgen bij sociale zaken en ook niet bij TCT en ook niet bij RO en niet ook bij Justitie en niet ook bij NH’, aldus de vicepresident.

Naar zeggen van de voorzitter van de Surinaamse Politiebond (SPB) Poetini Atompai, is er geen eenheid binnen de leiding van het Korps Politie Suriname, over het beleid dat gevoerd moet worden.

De korpsleiding bestaat uit korspchef Brian Isaacs en de hoofdcommissarissen Melvin Pinas en Rishi Akkal. Isaacs zou draagvlak genieten binnen een deel van de politie en een ander deel staat achter Pinas.

De politiebond probeert een bepaalde modus te vinden zodat dit probleem geen invloed heeft op het korps. Er zou volgens Atompai vaker en beter gecommuniceerd moeten worden door korpschef Isaacs met de verschillende directeuren en regio-commandanten voor

een breder draagvlak voor het beleid.

Bronto Somohardjo, ondervoorzitter van de PL tevens lijsttrekker, heeft zijn speech zaterdagavond matigen. Dat was een afspraak met president Chan Santokhi tevens VHP voorzitter. (Foto: René Gompers)

Ondervoorzitter van Pertjajah Luhur (PL) tevens lijsttrekker Bronto Somohardjo noemt vicepresident tevens ABOP voorzitter Ronnie Brunswijk 'aboitakru'. Als hij een Hindoestaan was, zou zijn naam zijn 'takrudien' en als hij Javaan was

'takrumin'. "Hij is geen 'aboikoni' maar 'aboitakru'". Somohardjo merkte tijdens een feestvergadering zaterdagavond op dat hij liever uit de samenwerking met de coalitie zou gaan omdat president Chan Santokhi zich niet aan zijn woord heeft gehouden. Afgesproken was volgens hem dat de PL invulling zou geven aan de ministerspost op Binnenlandse Zaken. Daar is echter Delano Landvreugd, voorgedragen door de ABOP, de nieuwe minister geworden, terwijl de PL 28 kandidaten had voorgedragen.

Als lijsttrekker van de PL is Somohardjo niet blij dat de partij in de regering is gebleven. Hij voerde aan dat betrouwbaarheid in de politiek het belangrijkste is.

"Als je niet betrouwbaar bent, dan ben je net als een auto zonder stuur". De president is volgens de politicus en ex-minister op Binnenlandse Zaken niet netjes geweest. Hij heeft zijn belofte niet gehouden, maar "eenieder maakt fouten". De president heeft zijn excuses aangeboden aan partijvoorzitter Paul Somohardjo. Hij heeft gevraagd om in de coalitie te blijven, want met ABOP zou het moeilijk werken zijn.

Zonder dat de PL iets gevraagd heeft, zijn door de president twee posten voor onderministers aangeboden, zei Somohardjo. Hij hoopt dat de president zich deze keer aan zijn woord houdt. Ook heeft de president gevraagd volgens Somohardjo dat hij zijn toon moest matigen tijdens de feestvergadering. De politicus merkte op dat hij zijn speech drastisch heeft moeten wijzigen. "Ik heb mij aan mijn woord gehouden", merkte hij op. De president had minister Marciano Dasai afgevraagd naar de feestvergadering.

Somohardjo voerde aan dat bijkans vijf jaar samengewerkt is met Brunswijk in de coalitie. Toen de PL heeft geweigerd om haar vlag te vouwen en te begraven en zich aan te sluiten bij de nieuwe partij ABOP/PL is de rancune begonnen. De PL heeft geweigerd om voor Brunswijk te buigen. "Ik ben niet blij dat wij in de regering blijven", voerde Somohardjo aan maar hij legt zich neer bij het besluit van de partij.

Edgar Dikan, ondervoorzitter van de partij voor Broederschap en Eenheid in de Politiek (BEP), vindt dat Guyana provocerend bezig is tegen het protest van Suriname om daden te verrichten op het Tigri-gebied, dat tot het grondgebied van Suriname behoort, maar sinds 1969 door Guyanese militairen wordt bezet.

Als reactie zou Suriname volgens Dikan haar ambassadeur, Liselle Blankendal, terstond moeten terugroepen uit Guyana.

Eind november ontbood minister Albert Ramdin de ambassadeur van Guyana om te protesteren tegen de plannen van de Guyanese regering om een landingsbaan en een school te bouwen in het Tigrigebied.

Naar aanleiding van Surinames protestnota is Surinames ambassadeur enkele dagen

later in Guyana door de minister van Buitenlandse Zaken van het westerbuurland ontboden voor een gesprek.

“Ze hebben ingezien dat wij de relatie niet willen bekoelen. Want wat ze ook doen of zeggen, wij accepteren dat. Wij alleen tonen de warmte in die relatie. Terwijl ze met provocerende acties bezig zijn”, zei de oud-minister in het programma Bakana Tori.

Afgelopen week is deze kwestie ook breed uitgemeten tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) in De Nationale Assemblee (DNA). Onder andere NDP-fractieleider Rabin Parmessar hekelde de passieve houding van de Surinaamse regering en beweerde zelf dat er mogelijk afspraken tussen de presidenten Chan

Santokhi en Irfaan Ali zouden zijn dat Guyana de beheersdaden mocht uitvoeren.

Hij vroeg de parlementsvoorzitter toen om de vergadering terstond te schorsen en de Surinaamse regering de gelegenheid te geven om duidelijkheid hierin te brengen. Komende week dinsdag zal de regering ingaan op deze kwestie.

Vicepresident tevens ABOP voorzitter, Ronnie Brunswijk heeft zaterdagavond resoluut gesteld dat geen enkele onderminister van PL komt op een 'ABOP ministerie'. (Beeld: STVS)

"Ze moeten durven fu pot' den futu… Over my dead body! Over my dead body. Sociale Zaken? Waar we ze al hebben weggestuurd…dan gaan ze daar onderminister nemen?" Vicepresident tevens ABOP voorzitter Ronnie Brunswijk maakt duidelijk

dat hij geen enkele onderminister uit de Pertjajah Luhur (PL) gaat dulden op een 'ABOP ministerie'. De PL heeft Rosette Wirokarso-Van Varsseveld voorgedragen als onderminister van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (Sozavo). Zaterdag hebben de PL en de Partij voor Democratie en Ontwikkeling (PDO),tegelijk een verjaardagsbijeenkomst gehouden. PL is 26 jaar geworden en de PDO 12. President Chan Santokhi heeft besloten dat de PL twee ministerposten mag invullen. Dit nadat de PL had gedreigd de coalitie te verlaten als de nieuwe minister uit de ABOP zou komen. "Je hebt gezegd dat als je dat ministerie niet krijg ga je weg," haalt Brunswijk aan. "Je hebt het niet gehad. Wat zoek je nog hier? Ik heb niet 28 namen gezet, ik heb maar 1 gezet: Landvreugd. Mag ik een applaus?""Mi gado, en nu wil je onderminister," vervolgt Brunswijk. "Wel, ze zeggen dat ze met VHP werken. Laat VHP ze geven bij VHP ministeries. Maar nooit in me leven gaat het lukken dat ze een onderminister gaan krijgen bij Sociale Zaken. En ook niet bij TCT. Ook niet bij RO. En ook niet bij Justitie. Niet bij NH. A n'e wroko! Dat wil ik zien." Brunswijk: "Als een onderminister moet komen dan krijgen deze heren (wijzend naar de voorzitters van Nieuw Suriname, PDO, KTPI Nieuwe Stijl, Groep Djojo). Omdat ik met ze samenwerk. Maar geen enkele PL krijgt onderminister waar een ABOP minister is. Dat moet duidelijk zijn! Wat niet kan gaat niet bij mij gebeuren. Dus mensen, jullie kunnen gerust gesteld zijn. Er komt geen enkele onderminister bij Sociale Zaken. A san' dat no p'sa!"