De samenleving in totaliteit heeft als grote opdracht om bij te dragen aan het helen van de maatschappelijke wonden die Desi Bouterse met zijn wandaden begaan heeft. Dat zei advocaat Hugo Essed als panellid in het ABC radioprogramma Welingelichte Kringen. Hij verwijst naar ‘een negatieve staat van dienst’ die Bouterse sinds 1980 heeft opgebouwd.
Essed somt op dat in 1980 de grondwettelijke soevereiniteit van het volk geschonden is, door een gekozen regering omver te werpen met militaire middelen. ‘Die coup was een dodelijke steek voor de rechtstaat. Het was het eerste staatsrechtelijk voorbeeld voor veel meer bloedvergieten’, zegt Essed.
Die zijn later ook gebeurd: op 8 december 1982, met de moord op 15 Surinamers. En later had Bouterse wederom de hand in de massaslachting van 39 onschuldige burgers te Moiwana. Later komt nogmaals een coup tegen een wettig gekozen regering.
Door deze negatieve staat van dienst heeft Bouterse het Surinaamse volk tot twee maal toe het recht ontnomen om geregeerd te worden door gekozen leiders. Essed: ‘hij heeft tot twee maal toe onschuldige burgers vermoord of doen vermoorden. Aan zo iemand kan geen staatsrechtelijke eer toekomen, ook al heeft hij zoveel andere goede dingen gedaan’.
De advocaat stelt dat
Bouterse als politiek leider ook gezorgd heeft voor de grootste verdeeldheid die Suriname sinds de onafhankelijkheid heeft gekend. Die verdeeldheid is voelbaar en is er nog steeds. Vandaar dat deze maatschappelijke wonden nu moeten helen, dat niet hetzelfde is als verzoenen. Dat zal echter slechts kunnen op een moreel-etisch fundament, wat respect voor de rechtstaat en erkenning van de waarheid inhoudt. Essed: ‘Bouterse heeft steeds geweigerd het recht te respecteren. Zijn aanhang geeft hem daarin gelijk. Dat is een schending van een basisprincipe van onze geordende samenleving, waar de rechter het laatste woord heeft in de vaststelling van strafrechtelijke waarheid’.
De advocaat is ook blijven stilstaan bij de uitvaart van Bouterse. Hoewel die groot was in aantallen mensen, stelt hij vast dat het vooral een NDP-aangelegenheid was. ‘Volkseer’ zou volgens hem betekenen dat er inderdaad eer wordt gegeven door het hele volk. Nadat de regering besloot om geen uitvaart met staatseer te geven aan Bouterse, stelde de partij dat hij met volkseer wordt begraven. Essed: er is getracht om Bouterse een roemvolle uitvaart te geven. Echter, Bouterse is een roemloze dood gestoren: op de vlucht voor justitie vanwege 15-voudige moord.
