Diverse ouders van scholieren in het basisonderwijs zijn ten einde raad. Er heerst veel verwarring en chaos sinds afgelopen week in het onderwijs. Diverse vakbonden zijn vorige week in actie gegaan.

De actie werd op 29 april afgekondigd door C-47 en samenwerkende vakbonden. Sinds maandag 6 mei is het onderwijsproces verder ontspoord. De bij de Federatie van Organisaties van Leerkrachten in Suriname (FOLS) aangesloten bonden hebben maandag tijdens een ledenvergadering besloten, dat er tot 11.00 uur gewerkt wordt. Het Syndicaat voor Onderwijsgevenden heeft besloten zich aan te sluiten bij het actiemodel van de FOLS. 

De onderwijsbonden scharen zich achter het standpunt

van C-47 en de andere bonden. Volgens Robby Berenstein, voorzitter van C-47, is met de verhoging van de elektriciteitstarieven van de EBS  een ernstige druk gelegd op de eerder al verlaagde koopkracht van het volk.

Als gevolg van de acties heerst er veel onzekerheid onder leerlingen van het lager en middelbaar onderwijs. Dit werkt zeer belemmerd en heeft ernstige gevolgen voor het onderwijsproces.

“De situatie rond alcoholverslaving in het land is zorgelijk.” Dat zegt psychiater Randhir Nanda, werkzaam bij het Psychiatrisch Centrum Suriname, PCS, in gesprek met Dagblad Suriname over alcoholverslaving in Suriname.

Volgens Nanda is er wereldwijd sprake van alcoholmisbruik bij zo’n 4% van de bevolking. “In Suriname is het  4% van 600.000 inwoners, dus 24.000. Bij een vijfde deel van de misbruikers (0.8%) is sprake van een ernstige vorm van misbruik oftewel verslaving. In Suriname gaat het om 4.800 personen. Ik heb geen exacte data, het betreft een schatting. Het overgrote deel zoekt geen hulp of kan geen hulp krijgen, rond 75

procent.” 

“Zeer klein deel alcoholverslaafden onder behandeling”

De psychiater stelt, dat het gebruik van alcohol kan leiden tot het gebruik van zwaardere middelen of gedragsverslavingen zoals gokken, vanwege de specifieke uitwerkingen en effecten in het brein. Hierbij spelen meerdere risicofactoren een rol. 

“Het risico op alcoholverslaving wordt voor ongeveer 50% verklaard uit erfelijke factoren. Genen spelen een rol bij het ontstaan van alcoholverslaving. De hersenen van mensen met een verslaving functioneren anders. Het deel dat zorgt voor prettige gevoelens, het beloningscentrum, functioneert minder goed. Drugs prikkelen dit centrum op een zeer heftige manier en zorgen voor een zeer sterke ervaring die men niet meer

vergeet. Ook kan het vermogen om met sterke verlangens om te gaan, bij de een minder goed functioneren als bij de ander. De groep die alcohol misbruikt en verslaafd is geraakt is zorgelijk hoog. Vanwege het ontbrekende inzicht, ontkenning, stigma, de lichamelijke- en de mentale onthoudingsverschijnselen, is maar een zeer klein deel onder behandeling.”

“Alcohol meestal gebruikt om positieve redenen”

Er zijn drie fasen van gebruik van alcohol, namelijk recreatief, sociaal en gecontroleerd gebruik. Alcohol wordt volgens Nanda meestal gebruikt om positieve redenen, zoals voor de gezelligheid of om te ontspannen. Bijvoorbeeld bij een positieve gelegenheid om een positieve gebeurtenis te vieren. Er is geen sprake van gebruik van grote hoeveelheden. Nanda: “Er ontstaan geen problemen, geen verstoring van het sociaal en beroepsmatig functioneren, geen gevaar voor zichzelf en de omgeving. Dus gebruik, zonder dat het invloed heeft op het werk, op school, bij hobby’s of op contacten met familie en vrienden en gebruik waarbij men zich bewust is van de risico’s en dat gebruik matig en gecontroleerd is.”

“Problematisch alcoholgebruik”

Misbruik en afhankelijkheid kunnen negatieve redenen zijn om te drinken, bijvoorbeeld om zorgen, stress of problemen te vergeten, aldus Nanda. “Het drinken om negatieve redenen leidt sneller tot problematisch gebruik of een verslaving. In andere gevallen neemt het gebruik van alcohol geleidelijk aan toe zonder dat de gebruiker het doorheeft en komt de persoon in de fase van misbruik.”

“Alcoholgebruik schaadt de gezondheid”

De PCS-psychiater stelt verder, dat alcoholgebruik heel erg schadelijk kan zijn voor de gezondheid, bijvoorbeeld alcoholvergiftiging met ernstige verwardheid, braken, onregelmatige ademhaling en bewusteloos raken. “Black-out of geheugenverlies. Ontremming, gevaarlijk of agressief gedrag, denk aan huiselijk geweld en een ongezond milieu binnen het gezin. Slechte nachtrust. Kater, hoofdpijn en misselijkheid de volgende dag. Maar, ook lichamelijke gezondheidsproblemen zoals leverbeschadiging, ontstoken maagslijmvlies, alvleesklierontsteking. En een hogere kans op ontwikkeling van verschillende kankersoorten zoals slokdarmkanker, keelkanker, mondkanker, leverkanker, dikke darmkanker en borstkanker. Beschadiging van de hersenen met achteruitgang van het geheugen.”

Sociale- en financiële problemen door alcoholgebruik

Naast al deze ernstige gezondheidsproblemen, kan alcoholverslaving volgens Nanda ook leiden tot sociale problemen met conflicten, werkgerelateerde problemen met hoog risico op verlies van een baan. “En het kan zorgen voor 

financiële problemen met verdere ontwrichting van het algehele welzijn en functioneren. “Problemen met Justitie vanwege agressieincidenten, huiselijk geweld, rijden onder invloed van alcohol en verkeersongevallen.”

Psychiatrische stoornissen

Nanda wijst ook op de ontwikkeling van psychiatrische stoornissen door het gebruik van alcohol, zoals psychose, stemmings- en angststoornissen. “Ontwikkeling van slaapstoornissen, seksueel disfunctioneren en ook een verhoogd suïciderisico bij alcoholverslaving. Er kan immers sprake zijn van een gevaar voor zichzelf en de omgeving. We moeten rekening houden met de eerder genoemde punten zoals alcoholvergiftiging, agressie, huiselijk geweld, ontwikkeling van psychose door alcohol.”

Verkeer

In het verkeer is er sprake van een hoog risico op ongelukken vanwege een verminderd reactievermogen, ook bij een geroutineerde drinker. Nanda geeft als voorbeeld, dat na het drinken van twee borrels het al een halve seconde langer duurt voordat iemand, als het moet, op de rem trapt. Bij 80 kilometer per uur betekent die halve seconde dat de remweg elf meter langer wordt.

“Sprake van een zorgelijke situatie”

Tot slot geeft de psychiater in het gesprek met de redactie van Dagblad Suriname aan: “Als psychiater is er naar mijn mening sprake van een zorgelijke situatie. Het gebruik onder de jongeren is aan het verschuiven naar een jongere leeftijd met desastreuze gevolgen en gebruik van meerdere middelen, zoals alcohol, nicotine, cannabis en cocaïne. De mogelijkheden voor begeleiding zijn aanwezig. De omgeving kan meehelpen door bij alarmsignalen de persoon te motiveren voor een gesprek met de huisarts en counseling.”

“Er blijven uitdagingen bestaan”

Nanda benadrukt tot slot, dat verslaving een complex en multifactorieel probleem is dat een uitgebreide en geïntegreerde aanpak vereist. “Hoewel er vooruitgang is geboekt in de behandeling en ondersteuning van mensen met een alcoholverslaving, blijven er uitdagingen bestaan, waaronder het verbeteren van de toegang tot zorg, het verminderen van stigma, en het aanpakken van de onderliggende sociale en economische factoren die bijdragen aan verslaving.”

CS

NDP-fractieleider Rabin Parmessar (links) aan het woord tijdens de bespreking met de Tweede Kamerleden maandag in het Assembleegebouw. (Foto's: DNA)

Fractieleden van de NDP, Rabin Parmessar (fractieleider), Stephen Tsang en Ebu Jones voor de vaste commissie Buitenlandse Zaken, Internationale Betrekkingen en Internationale Samenwerking eisen dat Nederland zich toewijdt aan onopgeloste kwesties van Suriname. Het gaat onder meer om de grenskwesties van

Guyana en Frans-Guyana, de confiscatie van de 19,5 miljoen euro, het vrijgeven van alle documenten over de periode 1980-1987 en inspanningen te plegen om de drugsgerelateerde criminaliteit en de internationale mensensmokkel in te dammen.

De Assembleeleden hebben dit maandag kenbaar gemaakt tijdens een bespreking in De Nationale Assemblee met de Tweede Kamerleden Dennis Ram, Jan Paternotte, Kati Piri en Ruben Brekelmans. Hoewel de uitnodiging voor deze bespreking pas gisterochtend is ontvangen, hebben de NDP-leden van de gelegenheid gebruik gemaakt om enkele zorgpunten aan te kaarten.

De NDP fractie stelde zich op het standpunt dat Suriname en Nederland een gedeelde geschiedenis

vanaf 1667 met elkaar hebben, waarbij er veel leed en schade is aangericht door het voormalig moederland Nederland gedurende deze periode. Zowel humanitair, ecologisch als economisch is er vrijwel onherstelbare schade aangericht. Vorig jaar zijn er excuses aangeboden door Nederland zonder gedegen overleg met Suriname over de randvoorwaarden en de weg voorwaarts. De NDP fractie was van mening dat een eeuwenlange brute onderdrukking niet op deze eenzijdige wijze geaccepteerd kan worden.

Volgens de grootste oppositionele partij zijn er gedeelde internationale belangen, doelstellingen en inspanningen die zijn gepleegd en nog worden gepleegd tussen Suriname en Nederland op diverse gebieden, waaronder het aanpakken van klimaatsverandering, wereld vrede en internationale economische uitdagingen. Met betrekking tot de inspanningen van het voormalig moederland jegens Suriname, eisten zij dat het een verplichting van Nederland is om oplossingen te helpen realiseren.

Bilaterale kwesties

Volgens de paarse partij hechten Surinamers veel waarde aan hun soevereiniteit en zullen geen enkele vorm van bemoeienis dulden in hun interne aangelegenheden. Een voorbeeld hiervan is de confiscatie van de 19,5 miljoen euro vlak vóór de verkiezingen, welke het economisch verkeer heeft gedestabiliseerd en van invloed is geweest op de uitslag van de verkiezingen. De NDP fractie is van mening dat de soevereiniteit erkend en gerespecteerd dient te worden en vroeg dat elke vorm van inmenging in interne aangelegenheden wordt vermeden en er gezamenlijk een constructieve betrokkenheid en samenwerking onderhouden wordt tussen beide naties.

Lopende programma’s

Voorts wenste de NDP fractie de inzichten van de Tweede Kamerleden te vernemen over het beleid van de Nederlandse regering in samenwerking met de Surinaamse regering voor de lopende programma’s. Zij wilden weten wat er is bereikt en legden de nadruk op het identificeren van nieuwe samenwerkingsmogelijkheden, zoals technologische innovaties voor de landbouw, de gezondheidszorg, educatieve uitwisselingen en culturele initiatieven.

Tot slot droeg de NDP fractie ook de veiligheidsbedreigingen en milieu-uitdagingen aan, gezien deze vraagstukken zeer actueel zijn. "We hopen te mogen ondersteunen op inzichten middels wetgeving ten einde de regering meer tools aan te bieden om de uitdagende beleidsvraagstukken het hoofd te bieden", stelt de NDP fractie.

Hans Breeveld

Groeit de criminaliteit ons plotseling boven het hoofd of is dat maar een idee? Politieautoriteiten houden het liever op: “Het veiligheidsgevoel speelt de mensen parten. Onze statistieken tonen wat de criminaliteit betreft geen noemenswaardige stijging; eerder een daling.”

Aan mensen die beroofd zijn of in hun huis gekneveld zijn geworden zeggen de politiestatistieken helaas niet zoveel. Mensen willen veilig

zijn in hun huis. Zij willen hun sieraden vrij kunnen aandoen, waar en wanneer ze willen, zonder dat berovingen aan de orde van de dag zijn. Zij zouden daarbij blindelings mogen rekenen op de politie, die ook uit hun belastinggelden betaald wordt.

De aankondiging van een 'zero tolerance' campagne wekt bij de burgers de indruk dat iets mis is in het beschermen van de bonafide burger. Wat is een zero tolerance campagne? Volgens google zou dat moeten zijn: ”… een campagne waarbij geen enkele overtreding van een regel of wet wordt toegestaan.” Is het dan niet juist te concluderen dat indien

we het tot onze gewoonte hadden gemaakt om “ … geen enkele regel of wet te overtreden” wij nu helemaal geen zero tolerance campagne nodig hadden?

Enkele jaren geleden werd met veel bravoure het 'Safe City project' geïntroduceerd. Dit project zou vooral een preventieve werking hebben. Velen dachten dat vanaf enkele schermen de politie preventief met een groot deel van de criminelen zou kunnen afrekenen. Alle straten, hoeken en gaten in Paramaribo zouden permanent van cameratoezicht voorzien zijn, terwijl later dat ook het geval zou zijn in de rest van het land. Indien de politie criminelen preventief in kaart kon brengen was het in de kraag vatten toch niet zo een hels karwei, werd gedacht. Aangezien burgers de indruk hebben dat de criminaliteit enorm is toegenomen en ook nog verruwd is, heerst bij menig burger grote teleurstelling over de aanpak van de politie.

Ik kan mij er iets bij voorstellen indien de politie het niet graag heeft dat er te vaak over de camera’s gesproken wordt, maar laat het volk tenminste via maandelijkse of tweemaandelijkse berichten weten dat de criminaliteitscijfers omlaaggaan. Een zogenaamde criminaliteitsreducering. Laat merken dat die camera’s een toegevoegde waarde hebben. Soms helpt het al als men weet dat er gewerkt wordt en men positieve resultaten heeft.

En toen werd ook nog een nieuwe leiding geïnstalleerd bij de politie met Bryan Isaacs als de nieuwe korpschef. De benoeming van de nieuwe frisse zoon van Hermandad schenkt hoop aan velen. Niet iedereen was op één lijn. Maar de wijze waarop de voorzitter van de politiebond, de heer Atompai van die gelegenheid gebruik maakte om zijn gal te spuwen op de regering en met name op de minister van Justitie wekte wel verbazing. Hoe ontevreden hij ook mag zijn over de door hem ervaren – al dan niet vermeende - achterstelling van de politie, moet hij op deze wijze zijn ontevredenheid laten blijken? 

En mag iemand die zoveel verantwoordelijkheid draagt tegen de burgers zeggen – nota bene – in een tijd waarin de overheid een zero tolerance campagne uitvoert - dat de Staat hen niet kan beschermen en dat zij dus zichzelf moeten beschermen? Is dit geen olie op het vuur gooien. De voorzitter is zich er kennelijk onvoldoende van bewust dat wij met onze denkbeelden, onze handelingen en onze woorden elke dag bezig zijn vorm te geven aan de toekomst van ons land. Willen wij een land waarin we constant andere kleineren en uitschelden?

De Fransen hebben de wereld ontelbare jaren geleerd: “C’est la ton qui fait la musique” (De toon zet de muziek), terwijl onze ouderen het Sranan verrijkt hebben met de odo: “Ala nyan bun fu nyan, ma ala taki no bun fu taki.” (Je kan van alles eten, maar niet van alles (publiekelijk) zeggen.) Dit zou vooral moeten gelden in een gedisciplineerd korps. Overigens zeggen uitspraken over anderen soms meer over u dan over de andere.

En dan was er zoveel stampij om het besluit van de korpsleiding om de gehele inlichtingendienst te vervangen. Ik denk dat de Israëlische premier Netanyahu jaloers deze mededeling uit Suriname zou hebben ontvangen, indien hij deze ontvangen heeft. Had hij dat maar enkele weken voor 7 oktober 2023 gedaan dan zou het wereldnieuws nu niet gedomineerd worden door de oorlog tussen Israël en het Palestijnse volk. Was de inval van Hamas in Israël op 7 oktober 2023 niet het gevolg van het falen van Israëls inlichtingendienst?

Wij kunnen maar hopen dat de regering de nodige middelen verstrekt aan de nieuwe politieleiding zodat de nationale veiligheid optimaal gegarandeerd kan worden. Nationale ontwikkeling blijft een wassen neus zonder nationale veiligheid.

Hans Breeveld

President Chan Santokhi, ministers en deskundigen in overleg met een brede groep van vakbonden. Er zijn presentaties gehouden over de verhoging van de stroomtarieven. (Foto's: CDS)

Tijdens de bespreking tussen de regering en de goed opgekomen vakbeweging gisteravond, zijn er nog geen concrete resultaten op tafel over de verhoogde stroomtarieven. Starnieuws verneemt dat deskundigen van de overheid en de vakbeweging vanaf

vandaag met elkaar om de tafel gaan zitten om zaken verder uit te zoeken. Hierbij zijn ook de EBS en de Energie Autoriteit Suriname betrokken.

President Chan Santokhi heeft een week uitgetrokken voor de deskundigen om met elkaar in overleg te treden. De vakbeweging heeft aangegeven dat de tarieven veel te hoog zijn en de bedragen niet kloppen met wat er vooraf is voorgehouden aan de samenleving. Er heerst enorme ontevredenheid wat heeft geresulteerd in acties. Volgende week zal de regering weer bijeenkomen met de vakbeweging.

C-47 en de samenwerkende vakbonden, die allemaal ook aanwezig waren op de vergadering met

de regering, zullen zich beraden over hoe verder te gaan met de situatie. De ontevredenheid is nog niet weggenomen over de stroomtarieven. Wat de verdere stappen zijn, moeten nog worden besproken.

Steeds meer bonden die in actie waren, hebben inmiddels het werk hervat. Bij Openbare Werken is dat ook het geval nadat minister Riad Nurmohamed naar de rechter was gestapt. Aangevoerd werd door de bewindsman dat er geen geschil is tussen werkgever en werknemer, waardoor de acties volgens hem niet rechtmatig zijn.

Nog voordat de rechter een oordeel kon vellen zijn de acties beëindigd door de bonden. Het is niet tot een vonnis gekomen. De minister heeft wel aangegeven met de bonden om de tafel te zullen zitten om personele vraagstukken aan te pakken.

Robert Ameerali namens de vakbeweging aan het woord.

Bericht regering

Zojuist heeft de regering via de Communicatiedienst Suriname het volgende bericht uitgegeven over het overleg.

"Een regeringsdelegatie onder leiding van president Chandrikapersad Santokhi en de samenwerkende vakbonden heeft uitgebreid van gedachten gewisseld. Het staatshoofd benadrukte tijdens het overleg op dinsdag 6 mei dat de regering een breed pakket aan maatregelen heeft doorgevoerd om het leven van alle Surinamers te verbeteren. “Ons land ondergaat een hervormingsprogramma van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), waarbij er noodzakelijke doch zware maatregelen vereist zijn”, aldus de regeringsleider.

Tijdens de bijeenkomst werd het onderwerp van de aangepaste energietarieven door de vakbonden aangehaald en uitgebreid besproken. Er waren verschillende vakcentrales en bonden vertegenwoordigd, waaronder Robby Berenstein (C-47), Errol Snijders (Moederbond), Michael Miskin (CLO), Armand Zunder, Robert Ameerali en Edmund Neus van Ravaksur, Milando Atompai van de SPB, Reshma Mangre van de BvL/ALS en Marcelino Nerkust van de FOLS. Aan de regeringszijde waren onder andere ministers David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen, Stanley Raghoebarsing van Financiën en Planning, Bronto Somohardjo van Binnenlandse Zaken en Steven Mac Andrew van Arbeid, Werkgelegenheid en Jeugdzaken aanwezig, evenals de leiding en deskundigen van de EBS, EAS en de SPCS.

De gezamenlijke vakbonden hebben in een presentatie hun inzichten gepresenteerd over de energietarieven. De aansluitkosten, het staatsbesluit en de uiteindelijke kostprijs waren onderwerp van discussie. Minister Abiamofo gaf aan dat de regering een uitvoerig traject van dialoog met stakeholders heeft gevolgd, alvorens de kostprijs is bepaald. De regering kiest een werkwijze waarbij er geen risico’s worden genomen en waarbij de energievoorziening voor de samenleving gegarandeerd blijft. Bij het overleg is overeengekomen dat zowel vanuit de regering als de vakbonden technische gesprekken gevoerd zullen worden over data en modaliteiten die worden gebruikt bij de totstandkoming van de energieprijzen. Hiervoor is een week uitgetrokken, waarna de regering en de vakbonden wederom zullen bijeenkomen.

President Santokhi benadrukte dat de regering vastbesloten is om de belangen van de samenleving te behartigen en concrete maatregelen te nemen ter verbetering van de leefomstandigheden. “Indien er fouten gemaakt zijn, zullen die gecorrigeerd worden.” De regering heeft vanaf haar aantreden de vakbeweging als partners betrokken en overleg toegepast bij de aanpak van belangrijke vraagstukken. Het staatshoofd gaf aan dat er reeds lopende afspraken zijn met de vakbonden over onder andere de koopkrachtversterking. Het staatshoofd staat open voor overleg omtrent alle mogelijke onderwerpen en om te komen tot een vergelijk. De regering en de vakbonden zijn het erover eens dat de enorme subsidielast uitgefaseerd moet worden. De beschikbare middelen kunnen onder andere voor het verhogen van de productiviteit, onderwijs en volksgezondheid ingezet worden."

SLM-directeur Steven Gonesh is vast van plan het luchtvaartbedrijf uit het dal te halen.

De Surinaamse Luchtvaartmaatschappij (SLM) kruipt langzaam uit het dal. Dat zegt SLM-directeur Steven Gonesh. Hij merkt op dat hoewel de luchtvaartsector wereldwijd zwaar getroffen is door de Covid-19-pandmie, de SLM vastberaden is om een solide basis te leggen voor toekomstige groei en ontwikkeling.

Er zijn volgens Gonesh verschillende aspecten die moeten worden aangepakt om uit de rode cijfers te komen. De schuldenlast is daar de belangrijkste van. "Het bereiken van een positieve cashflow kan binnen 1 of 2 jaar worden gerealiseerd, maar dat vereist dat we de juiste

stappen nemen op het juiste moment en met de juiste timing.

" Een positieve cashflow is van vitaal belang voor de hoge operationele kosten, investeringen in technologie, en strikte veiligheids- en nalevingsvereisten. De SLM moet in staat zijn om operationele continuïteit te handhaven en zich aan te passen aan marktveranderingen, zegt Gonesh in een interview met de Communicatie Dienst Suriname.Hij erkent dat het herstelproces van de SLM uitdagend zal zijn.

Maar zegt hij, samenwerking en dialoog met zowel de vakbond als andere belanghebbenden om een succesvol herstel te garanderen, is van belang. "De SLM is niet alleen van belang voor haar werknemers,

maar ook voor Suriname. Als het bedrijf zou wegvallen, zien we wat er gebeurt met de ticketprijzen.

"De SLM-topman onderstreept de cruciale rol van de SLM in het behouden van connectiviteit met Suriname, in tegenstelling tot andere maatschappijen die vertrokken vanwege winstbeperkingen.

"We zijn nog een kleine maatschappij met uitdagingen, maar ik denk dat wat we neerzetten een voorbeeld is voor andere landen in de regio als het gaat om onze prestaties.

Laten we het omarmen en de juiste dingen blijven doen, want uiteindelijk is het niet alleen belangrijk voor Suriname, maar moet het ook op commerciële basis goed draaien."

De voorzitter van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES), Steven Debipersad, is niet gecharmeerd van uitspraken over de organisatie die president Chan Santokhi heeft gedaan afgelopen weekend op het VHP podium. “Er zullen mensen zijn die alle soorten geruchten gaan verspreiden. Zo heb je een gezaghebbende economische organisatie vereniging.  Wanneer die koers stijgt, leveren ze kritiek en

als het daalt leveren ze ook kritiek. Wel, laten ze een spiegel voor zichzelf houden, zodat zij  zichzelf gaan beoordelen. Voorlopig moeten ze zich niet bezighouden met de economie", stelde de president. 

"Ze hebben er geen verstand van! Ik zeg, ze hebben er geen verstand van! If den wan sabi fa yu set' a economie dan den musu kon na Chan”, zei de president tevens VHP voorzitter. Voor zijn gehoor schetste hij een beeld over de economische situatie van het land. Hij merkte op dat de regering tal van goede dingen heeft gedaan. Zo verwees het staatshoofd ook naar de financial

investment decision die dit jaar zal worden bekendgemaakt door TotalEnergies. Hij merkte op dat in 2028 de eerste olieproductie een feit zijn. Santokhi gaf aan dat het goede werk dat wordt verzet door de regering anders vertaald zal worden. Hij waarschuwde zijn gehoor om geen acht te slaan op de geruchten die reeds verspreid worden. Debipersad gaf in eerste instantie aan niet te willen reageren op podiumtaal van politici. Omdat het om uitspraken gedaan door de president gaf, reageert de VES voorzitter kort. Hij geeft aan dat in een democratie een staatshoofd boven partij en politiek belang dient te staan. Het staatshoofd moet erop toezien dat geen inbreuk wordt gepleegd op vrijheid van meningsuiting en anders luidende inzichten vooral niet als deze onderbouwd zijn. De VES verwacht niet  van de president dat hij burgers en een maatschappelijke organisatie op deze wijze bespreekt. Ook al gebeurt dit op een partij podium. Hij benadrukt dat de VES dwars door alle regeringen een  kritische houding gehad en heeft de vinger altijd op de zere plek weten te leggen.