PARAMARIBO — Vandaag is het Wereldmilieudag, een moment van reflectie en bewustwording over de dringende milieu-uitdagingen waarmee we wereldwijd én in Suriname worden geconfronteerd. Terwijl de aarde kampt met de gevolgen van klimaatverandering, ontbossing en vervuiling, staat Suriname op een kruispunt: we moeten kiezen tussen economische ontwikkeling en behoud van onze natuurlijke rijkdommen.

De Surinaamse bossen, die het land voor ongeveer 93% bedekken, spelen een cruciale rol in de mondiale strijd tegen klimaatverandering. Onze bossen fungeren als een gigantische opslagplaats van CO2, een van de belangrijkste broeikasgassen die opwarming van de atmosfeer veroorzaken en daarmee klimaatverandering. Onze bossen worden echter bedreigd

door illegale goudmijnbouw en houtkap, waardoor kwetsbare ecosystemen en de biodiversiteit worden aangetast en in gevaar gebracht.

Ontbossing en biodiversiteitsverlies

Ontbossing is een groot probleem. Bij ontbossing komt namelijk nog meer (opgeslagen) CO2 in de atmosfeer. Ondanks de inspanningen om duurzame houtkap te bevorderen, blijft illegale houtkap een hardnekkig probleem. Dit leidt ook tot verlies van natuurlijke leefgebieden, waardoor talloze plant- en diersoorten bedreigd worden. Suriname herbergt een ongelooflijke biodiversiteit, inclusief vele soorten die nergens anders ter wereld voorkomen. Het verlies van deze soorten zou een onomkeerbare schade toebrengen aan het wereldwijde ecologische evenwicht.

Stijgende zeespiegels

Klimaatverandering vormt een directe bedreiging voor Suriname. Onze

kustvlakte, waar het overgrote deel van de bevolking woont, ligt goeddeels onder zeeniveau en is daarom bijzonder kwetsbaar voor stijgende zeespiegels als gevolg van klimaatverandering. Als de huidige trend van opwarming van de aarde zich voortzet, wordt verwacht dat onze kustgebieden te maken zullen krijgen met regelmatige overstromingen en landverlies. Dit vernietigt niet alleen de infrastructuur maar ook de landbouwgronden, waardoor onze voedselzekerheid in gevaar komt.

Goudwinning en kwikvervuiling

De mijnbouwsector, met name de ‘kleinschalige’ winning van goud, is een belangrijke economische pijler voor Suriname. Helaas gaat deze activiteit vaak gepaard met ernstige milieuproblemen, waaronder kwikvervuiling. Kwik wordt veel gebruikt in kleinschalige goudwinning en komt uiteindelijk terecht in rivieren en bodem, met ernstige gevolgen voor zowel het milieu als de volksgezondheid. Deze vervuiling bedreigt vispopulaties en kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen bij mensen die vis consumeren of in vervuilde gebieden wonen.

Plasticvervuiling en afvalbeheer

Een ander dringend probleem is de toenemende hoeveelheid plastic afval. Net als veel andere landen worstelt Suriname met effectief afvalbeheer. Plasticvervuiling bedreigt niet alleen de schoonheid van onze woonplaatsen en natuurlijke landschappen. Zij vormt ook een bedreiging voor de dieren in het wild die vaak plastic afval verwarren met voedsel. Bovendien vergaan plastics niet en breken ze langzaam af in microplastics, die uiteindelijk in de voedselketen terechtkomen en schadelijk kunnen zijn voor mens en dier.

Rol van de gemeenschap

Het milieu heeft bijzondere aandacht bij de ontwikkelingsvisie van de Partij voor Recht en Ontwikkeling, al is het maar vanwege het universele recht op een veilig, schoon en gezond leefmilieu. De PRO stelt zich daarom op het standpunt dat milieuvervuiling grondig, efficiënt en duurzaam bestreden moet worden.

Maar laat het niet van de beleidsmakers afhangen. Iedereen kan bijdragen aan een duurzamere toekomst. Kleine veranderingen in ons dagelijks leven kunnen een groot verschil maken. Door minder plastic te gebruiken, afval te scheiden, energie te besparen en milieuvriendelijke producten te kiezen, kunnen we gezamenlijk de druk op ons milieu verminderen. Nu zien wij overal plastic flessen, plastic zakken, bierflessen en dergelijke.

Op deze Wereldmilieudag worden we eraan herinnerd dat de bescherming van ons milieu een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Door samen te werken, bewustwording te vergroten en duurzame praktijken te omarmen, kunnen we Suriname en de wereld beschermen voor toekomstige generaties.

Partij voor Recht en Ontwikkeling

Orlando Olmberg, voorzitter van de Suriname Energy Chamber (SEC), heeft zijn bezorgdheid geuit over het ontbreken van een concreet plan voor de elektriciteitssector in Suriname. Tegenover Starnieuws geeft hij aan dat sinds 2016, na de aanname van de Elektriciteitswet, er nog geen duidelijk en duurzaam plan voor 20 jaar is uitgerold waarin precies is vermeld wat er wordt beoogd met de elektriciteitssector. De artikelen 8 en 9 van de wet geven duidelijk aan wat er moet gebeuren. "Wij lopen flink achter, ja!" benadrukt Olmberg.

Volgens de wet is de Energie Autoriteit Suriname belast met het voorbereiden van het plan

in samenspraak met de elektriciteitsvoorzieningssector. In het plan moet beslaan de algehele toereikendheid van het elektriciteitsvoorzieningssysteem, het geraamde evenwicht tussen vraag en aanbod, en de vooruitzichten over de elektriciteitsvoorziening met een tijdshorizon van ten minste 20 jaar. Zo’n plan behelst een regulerend, strategisch en technisch document. Het strategisch plan maakt op een gegeven moment deel uit van ontwikkelingsplannen van de regering.

De analyse van de nationale en internationale energiemarkt en de effecten daarvan moeten worden bekendgemaakt. Olmberg, zei bij de 4e Suriname Energy, Oil & Gas Summit, dat vanwege het feit dat bepaalde beslissingen soms vanuit de politiek langdradig zijn, de SEC is opgericht om als intermediair op te treden in de samenwerking tussen de overheid en de stakeholders. Deze organisatie tracht balans te brengen in de discussie over fossiele en hernieuwbare energie. De olieputten moeten geëxploiteerd worden, maar daarnaast moet Suriname wel het groenste land blijven.

President Chan Santokhi, die een kijkje nam bij de deelnemers van de beurs, merkte op dat Suriname de balans zal vinden om de economie verder te stabiliseren en tegelijkertijd de biodiversiteit intact te houden. De wereld heeft een tijdlijn uitgestippeld voor het uitfaseren van de fossiele brandstof. In 2060 moet dat een feit zijn. Dit vormt een uitdaging voor Suriname, maar ook een kans, stelde de president. Suriname moet de gelden uit de olie- en gasindustrie goed besteden om die transitie naar groene energie te kunnen maken. Volgens Santokhi zijn er diverse mogelijkheden  om hernieuwbare energie te ontwikkelen door zonnepanelen, windmolens en padiekafverwerking.

De circulaire van de Energie Bedrijven Suriname (E.B.S.) over de schaarste aan gascilinders heeft geleid tot bezorgdheid en onrust onder de samenleving. Veel mensen zijn afhankelijk van glascilinders voor het koken en verwarmen van water, dus het nieuws dat er een tekort is aan deze essentiële hulpbron heeft tot bezorgdheid geleid.

Op dit moment is er een tekort aan gasflessen in Suriname als gevolg van een staking bij Energie Bedrijven Suriname (EBS). De staking heeft ervoor gezorgd dat de levering van gasflessen aan particulieren en bedrijven vertraagd is, waardoor er een tekort is ontstaan.

De staking bij EBS is het gevolg van

het ontslag van een medewerker die tevens de vakbondsvoorzitter is en de directie. Hierdoor is de productie en distributie van gasflessen ernstig verstoord, wat heeft geleid tot een tekort aan gasflessen in Suriname.

De autoriteiten hebben aangegeven dat er wordt gewerkt aan een oplossing voor het tekort aan gasflessen, maar het is nog onduidelijk wanneer de situatie weer genormaliseerd zal zijn. In de tussentijd wordt bewoners en bedrijven geadviseerd om zuinig om te gaan met hun gasvoorraad en alternatieve energiebronnen te gebruiken indien mogelijk.

Het is niet aangenaam , vooral velen die afhankelijk zijn van gascilinders. Echter zijn er ook mensen die

op hout koken. Het koken op hout kan een zeer unieke en authentieke ervaring zijn. Voor veel mensen heeft het koken op hout een nostalgische en traditionele charme die niet kan worden geëvenaard door moderne kookapparatuur. In Suriname wordt het koken op hout vaak geassocieerd met gezelligheid, gezinsleven en het bereiden van traditionele Surinaamse gerechten.

Echter, het gebruik van hout als brandstof voor koken kan ook nadelen hebben, zoals het vrijkomen van rook en stoffen die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Daarom zijn er ook veel mensen die de voorkeur geven aan moderne kookapparatuur zoals gasfornuizen of inductiekookplaten.

In andere landen kan het koken op hout een vergelijkbare ervaring bieden, afhankelijk van de culturele context en tradities. Het kan een gevoel van verbondenheid met de natuur en authenticiteit creëren, maar ook praktische uitdagingen met zich meebrengen. Over het algemeen kan het koken op hout zowel in Suriname als in andere landen een bijzondere en waardevolle ervaring zijn voor degenen die ervoor kiezen om het te proberen.

De kosten voor het verzorgen van kinderen zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen, voornamelijk door de devaluatie van de Surinaamse dollar (SRD) en een inflatie van ruim 62% in 2020. Ouders en verzorgers hebben daardoor naar evenredigheid meer moeten uitgeven aan de zorg voor hun kinderen. Deze stijging is zelfs boven het niveau van 2020, vóór de COVID-pandemie.

Volgens Danielle G., moeder van drie kinderen, hebben ouders geen keus dan de stijgende kosten te incasseren. “We moeten niet alleen zorgen voor voeding en kleding, maar ook voor sportactiviteiten voor de ontwikkeling van onze kinderen,” zegt ze. “Alles is gestegen: voedsel, energie,

transport en verzekeringen.”

De kosten voor kinderopvang zijn eveneens omhoog gegaan, wat de financiële druk op gezinnen verder verhoogt. Hoewel sommige ouders ondersteuning van de overheid ontvangen, blijkt dit vaak onvoldoende. De inflatie stijgt sneller dan de geboden steun, waardoor de financiële situatie voor veel gezinnen nijpend blijft.

Mensen die hard werken, nemen vaak meerdere banen aan om de maandelijkse kosten te kunnen dekken. De combinatie van stijgende prijzen en ontoereikende steun zorgt ervoor dat veel gezinnen moeite hebben om rond te komen. Het gebrek aan aandacht voor deze problematiek kan op termijn nadelige effecten hebben op zowel de kinderen als hun

ouders.

Gezien deze situatie roept Danielle op tot meer bewustzijn en beleid gericht op het ondersteunen van gezinnen tijdens deze economisch zware tijden. “De overheid moet begrijpen dat kinderen meer zorg nodig hebben en daar passende maatregelen voor nemen,” pleit ze. Als de huidige trends aanhouden, kan de zorg voor kinderen een nog grotere uitdaging worden voor Surinaamse gezinnen.

“Registratie NPS absoluut niet geweigerd”

“Het OKB heeft de NPS nimmer afgewezen of aangegeven dat de NPS niet zal worden geregistreerd wanneer haar statuten voldoen aan de wet. Nimmer houdt het OKB een agenda op na om een politieke organisatie uit te sluiten voor deelname aan een verkiezing.” Zo sprak voorzitter Samseerali Sheikh-Alibaks van het Onafhankelijk Kiesbureau gisteren bij een persconferentie. “Integendeel is het OKB een orgaan dat erop toeziet dat elke kiesgerechtigde of politieke organisatie van hun rechten op een behoorlijke wijze gebruik kan maken.” Bij de persconferentie gaf Sheikh-Alibaks aan de grondwet taken en bevoegdheden toeschrijft aan het OKB.

Case

NPS

NPS voorzitter Gregory Rusland heeft op een vergadering van Pontbuiten aangegeven dat de NPS het oneens is met het OKB. Het riekt volgens hem van partijdigheid. Rusland gaf aan gebelgd te zijn door de houding van het OKB, in het bijzonder de voorzitter. De NPS heeft echter besloten om het zekere op het onzekere te nemen en de statuten van de organisatie alsnog aan te passen. OKB voorzitter Sheikh-Alibaks ging gisteren desgevraagd uitvoerig in op het geval van de NPS. Hij gaf aan dat het gaat om een standaard toetsing bij herregistratie. Het OKB heeft de NPS in de gelegenheid

gesteld om haar statuten in overeenstemming te brengen met het Decreet Politieke Organisaties. De reguliere toetsing is geen nieuwe actie van het OKB. De toetsing is eveneens in de voorgaande perioden door het OKB gedaan. De beoordeling van door de NPS ingediende documenten waaronder de statuten heeft op dezelfde gebruikelijke wijze plaatsgevonden. Zoals het OKB in het verleden heeft gehandeld door aan politieke organisaties wiens documenten niet voldeden aan de vereisten van de wet in de gelegenheid te stellen om hun documenten in compliance te brengen met de wet, evenzo heeft het OKB de NPS in de gelegenheid gesteld om haar statuten in overeenstemming te brengen met de wet.

Verkiezingen 2025

Voorzitter Sheikh-Alibaks gaf aan dat in dit stadium de nadruk wordt gelegd op de pre-electore fase in aanloop naar de algemene vrije en geheime verkiezingen van 2025. Uit hoofde hiervan wordt onder andere toezicht gehouden op de samenstelling en het bijhouden van het kiezersregister waaruit de kiezerslijsten voor de verkiezingen worden geproduceerd. Gelet op de additionele taken die in de gewijzigde Kiesregeling worden toebedeeld aan het Centraal Hoofdstembureau zal het OKB het contact met deze instantie verder opvoeren, gaf Sheikh-Alibaks aan.

De recente Mental Health beurs in het district Nickerie, die veel aandacht trok, markeerde niet het einde, maar juist het begin van een reeks initiatieven gericht op het verbeteren van de geestelijke gezondheid in de gemeenschap. Deze ontwikkelingen richten zich vooral op het bieden van ondersteuning aan jongeren, maar ook op het verlenen van zorg aan ouderen.

Ondersteuning voor jeugdigen

Burgers, en met name jeugdigen, krijgen nu meer mogelijkheden om zich te uiten en om op een sportieve en educatieve manier te leren omgaan met kwetsbare mentale situaties. Deze initiatieven zijn bedoeld om de drempel te verlagen voor jongeren om over hun

problemen te praten en hulp te zoeken wanneer dat nodig is. Door middel van workshops, sportactiviteiten en educatieve sessies worden jongeren aangemoedigd om open te zijn over hun gevoelens en mentale uitdagingen.

Focus op ouderen

Aan de andere kant is de praktijk van onder andere de psycholoog Simone Goodett actief bezig om oudere bewoners van Nickerie te ondersteunen. Goodett richt zich op het bieden van gerichte zorg en aandacht voor ouderen die te maken hebben met mentale gezondheidsproblemen van hun kinderen. Deze inspanningen zijn cruciaal omdat mentale gezondheid vaak onderbelicht blijft in oudere leeftijdsgroepen, en er is een groeiende behoefte aan gespecialiseerde

zorg voor deze demografie.

Rol van “Mental Health Ambassadors”

Een van de meest veelbelovende ontwikkelingen is de introductie van Mental Health Ambassadors. Deze ambassadeurs spelen een sleutelrol in het toegankelijk maken van informatie omtrent  mentale gezondheidszorg. Ze fungeren als bruggenbouwers, die bewustzijn creëren, voorlichting geven en mensen aanmoedigen om hulp te zoeken. Hun aanwezigheid maakt het eenvoudiger voor mensen om in contact te komen met de juiste hulpbronnen en steun te ontvangen.

Afgelopen zondag organiseerde MadeiSu (Madeiraanse nazaten in Suriname) een fundraising activiteit genaamd “Potogisi Kukru Prisiri” te Nieuw Amsterdam, Commewijne. Vorig jaar werd de 170e herdenking van de Portugese immigratie vanuit Madeira naar Suriname gevierd. In dit kader werd er ter plaatse van Nieuw Amsterdam een gedenkplaat onthuld. De groep nazaten heeft diverse activiteiten gepland om meer aandacht en erkenning te geven aan de geschiedenis van de eerste immigranten in Suriname, de Portugezen uit Madeira.

De eerste immigranten

Wat velen niet weten, omdat het niet voorkomt in de schoolboeken, is dat de Portugezen uit Madeira veel eerder dan de Chinezen als contractarbeiders op

de plantages in Suriname hebben gewerkt. De voorzitter van de vereniging van Nazaten van Portugezen uit Madeira in Suriname (MadeiSu), John Dos Ramos, gaf een nadere uitleg over de geschiedenis van deze immigranten in een reactie aan Dagblad Suriname.

Verloren geschiedenis?

“Op 15 augustus 1853 kwamen 124 Portugezen vanuit Madeira aan met het eerste schip, de Maravilha, terwijl in oktober 1853 veertig Chinezen arriveerden. De groep Portugezen uit Madeira was dus aanzienlijk groter”, gaf John Dos Ramos aan. Het verhaal gaat als volgt: het schip was eigenlijk onderweg naar Demerara, Guyana, waar sinds 1835 immigranten uit Madeira naartoe gingen om te werken.

De Engelse, Spaanse en Portugese koninklijke huizen waren destijds bevriend. Met de afschaffing van de slavernij in de Engelse koloniën die eerder zou plaatsvinden dan in de Nederlandse koloniën, voorzagen de Engelsen een tekort aan arbeidskrachten en zo werden er mensen uit Madeira gerekruteerd.

Eerste contracten

Het schip Maravilha was ook onderweg naar Guyana, maar ontmoette nabij de kust van Marowijne een Engels schip. De Engelse kapitein waarschuwde de Portugese kapitein dat er een epidemie van gele koorts heerste in Demerara. Gezien ook de meeste Madeiraanse immigranten na de lange reis verzwakt waren en deze ziekte niet wilden aantreffen, besloot men uit te wijken naar Suriname. Het Nederlands koloniaal bestuur ving de mensen op. In de eerste contracten staat duidelijk aangegeven dat de arbeidsvoorwaarden en betalingen gelijk zouden zijn aan die in Demerara. Dezelfde bedragen voor het oogsten van suikerriet, hetzelfde aantal bundels, alles zou hetzelfde zijn. “Door middel van krantenartikelen van die tijd hebben wij stukjes van de geschiedenis bij elkaar kunnen brengen”, aldus Dos Ramos.

School Curriculum

Volgens de voorzitter van de vereniging van Portugese nazaten uit Madeira is er reeds gesproken met het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur over het implementeren van dit verloren gegane stukje geschiedenis in het schoolcurriculum. “Hoewel de schoolboeken niet worden aangepast, komt er wel een lesbrief over de Portugezen uit Madeira, die de eerste immigranten in Suriname waren”, gaf hij te kennen.

Erkenning en behoud erfgoed

De nazaten van Portugezen uit Madeira werken aan het behoud van hun erfgoed en het versterken van hun band met de Surinaamse gemeenschap. Het toegewezen terrein te Nieuw Amsterdam dient als een tastbaar teken van de band tussen de Portugese nazaten en Suriname. De keuze voor Commewijne als locatie van het monument is betekenisvol. De eerste groep immigranten uit Madeira werden gefaciliteerd op Susazze’s Daal, Katwijk en Boxel en hebben voornamelijk gewerkt op de plantages van Commewijne.

Botanische tuin

De vereniging is bezig met promotie- en fondsenwervingsactiviteiten om het toegewezen terrein te kunnen onderhouden. John Dos Ramos gaf aan dat ze van plan zijn er een botanische tuin van te maken. “We willen een plek creëren waar we geen tenten meer hoeven te huren, maar een eigen locatie hebben om te vergaderen en samen te komen,” zei hij. “Alle toeristen die hier in Nieuw Amsterdam met de boot aankomen, lopen hier langs. We moeten er dus iets moois van maken waar ze van kunnen leren. Het monument (gedenkbord) vertelt de geschiedenis, maar het staat in het Nederlands. We streven ernaar dit uit te breiden met Portugese en Engelse vertalingen, zodat de gidsen dan ook kunnen vertellen over een stukje Madeira in Suriname,” voegde hij eraan toe.

“De bedoeling van de fundraising is om te benadrukken dat we, hoewel we allemaal geïntegreerd zijn in de Surinaamse samenleving, willen dat een stukje geschiedenis, dat deel uitmaakt van de Portugese nazaten uit Madeira, wordt erkend. We willen dat de nazaten weten dat ze een wezenlijk deel uitmaken van de Surinaamse samenleving. En dat ook de Surinaamse samenleving weet dat dit deel aanwezig is en heeft bijgedragen aan wat we als Suriname kennen”, zei John Dos Ramos tegenover Dagblad Suriname.

Bewustzijn van erfgoed vergroten

Yolande d’Hamecourt-Pitti, een van de nazaten wiens oma rechtstreeks van Madeira emigreerde, antwoordde op de vraag wat 170 jaar Portugese immigratie uit Madeira voor hen betekent als derde generatie nazaten in Suriname: “Ik ben trots dat ik dit voor mijn oma kan doen. Ze is er niet meer en zou niet weten dat deze gedenkplaat en dit terrein aan ons gewijd zijn, maar juist daarom bied ik mijn hulp aan om meer waardering en erkenning te brengen.”

Ze hebben ook een grote appgroep waarmee nazaten in Suriname en Nederland met elkaar verbonden zijn. Hun doel is om het bewustzijn van hun erfgoed te vergroten onder de nazaten zelf, waarvan velen de geschiedenis niet kennen. Tijdens de afgelopen fundraising brachten meerdere nazaten een plant mee die later werd geplant, waaronder bij de eerste keer suikerriet als eerbetoon aan de immigranten voorouders die hard werkten op de suikerrietplantages.

SD