Vicepresident Ronnie Brunswijk gaat in op de kritiek op Wendy Jap-A-Joe, ondervoorzitter van het CHS. (Beeld: SUN Web TV)

Vicepresident tevens voorzitter van de ABOP, Ronnie Brunswijk, stelt dat Wendy Jap-A-Joe, ondervoorzitter

van het Centraal Hoofdstembureau (CHS), niet uit haar functie zal worden gezet. Hiermee reageert hij op uitspraken van Jennifer van Dijk-Silos, voorzitter van het Anti Fraude Platform (AFP), die tijdens een persconferentie net als de oppositiepartijen pleitte voor haar vertrek.

De oppositiepartijen spraken dinsdag hun zorgen uit over mogelijke misstanden in het verkiezingsproces en betwijfelden de onafhankelijkheid van Jap-A-Joe, die naast haar functie bij het CHS ook actief is binnen de ABOP. Tijdens een partijcongres op 23 maart heeft zij in partijkleding een prominente rol gespeeld bij de presentatie van ABOP-kandidaten.

Brunswijk beticht Van Dijk-Silos van partijdigheid en noemt haar uitspraken een directe aanval op de ABOP en de marrongemeenschap. Volgens hem fungeert het AFP niet als onafhankelijk orgaan, maar als een verlengstuk van politieke partijen, in het bijzonder de NDP. "Het AFP heeft geen enkele wettelijke basis," zei Brunswijk aan journalisten woensdag, vóór aanvang van de vergadering van de Raad van Ministers.

Over de eis tot het vertrek van Jap-A-Joe stelt Brunswijk dat als zij zou moeten opstappen vanwege haar politieke betrokkenheid, dat ook zou moeten gelden voor andere CHS-leden met partijbanden. Volgens hem draagt juist die politieke diversiteit bij aan transparantie en onderlinge controle. “Dat is onze vorm van checks and balances".

Brunswijk weerspreekt de verklaring van Jap-A-Joe zelf, die eerder op Radio ABC zei geen ABOP-lid te zijn. “Ze is mijn directeur en lid van de ABOP,” verklaarde hij.

De vicepresident uitte tevens scherpe kritiek op Van Dijk-Silos. Hij beschuldigde haar van rancune vanwege haar eerdere ontslag als minister van Justitie en Politie. “Ze denkt nog steeds dat ze voorzitter is van het Onafhankelijk Kiesbureau. In haar tijd zaten er ook partijvertegenwoordigers in het CHS en het OKB,” aldus Brunswijk. Volgens hem is de huidige samenstelling van het CHS vergelijkbaar met die van eerdere jaren.

Van Dijk-Silos en de politieke partijen weten dat de voordrachten via de politieke partijen gaan, maar stellen dat eenmaal in de functie ze neutraliteit moeten tonen. Ze moeten boven partijpolitiek staan en zich onafhankelijk opstellen als verkiezingsorganisatie die direct betrokken is bij het gehele verkiezingsproces. Over het algemeen worden tweede en derdelijns personen door politieke partijen voorgedragen voor functies bij CHS en OKB, werd er benadrukt op de persconferentie.

Vicepresident Ronnie Brunswijk zei voor aanvang van de Raad van Ministers (RVM) vergadering dat de ondervoorzitter van het Centraal Hoofdstembureau, Wendy Jap-A-Joe, niet zal worden ontslagen. Hij reageerde hiermee op de uitspraken van Jennifer van Dijk Silos, voorzitter van het Anti- Fraude platform over vermeende partijdigheid en belangenverstrengeling. Tijdens een gezamenlijke persconferentie van politieke partijen werd haar onmiddellijke aftreden geëist.

Brunswijk zegt dat van Dijk Silos eerst de minister van BIZA aanviel omdat hij op de kandidatenlijst van de ABOP staat en een ministersrol vervult. Alle leden van het CHS zijn voorgedragen door verschillende politieke partijen en beschouwt hij

dit als een aanval op de ABOP.

Brunswijk stelt dat Jap-A-Joe inderdaad lid is van de ABOP. Zij zelf weerspreekt dit. Tegenover ABC zegt zij dat de ABOP-voorzitter zich vergist. Zij heeft zich nooit ingeschreven en/of een lidmaatschapskaart gehad.

De directeur van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BIZA), Nazier Eskak, begrijpt de zorgen rond Wendy Jap A Joe, de ondervoorzitter van het Centraal Hoofdstembureau (CHS). Hij stelt dat leden van verkiezingsautoriteiten, zich zodanig moeten opstellen dat er geen ruis ontstaat in het verkiezingsproces. Tegerlijkertijd weet Eskak dat er genoeg checks and balances zijn, die eventuele beinvloeding van het proces kunnen tegengaan.

De directeur stelt dat het CHS wordt gevormd door leden die voorgedragen zijn door de zittende regering. Het is nu aan de regering om een uitspraak te doen over de in opspraak geraakte CHS-ondervoorzitter.

Eskak vertelt dat

de hoofdstembureaus publieke hoorzittingen hebben gehouden over de kandidatenlijsten. Het lijkt hem sterk dat er afwijkingen kunnen optreden in die samenstellingen, los van het administratief beroep bij de president.

Illustratie: Concacaf

Nu Natio de felbegeerde plek op de Gold Cup te pakken heeft, zal het echte werk beginnen. Het hoeft geen betoog dat de spelers die van verschillende clubs komen van

wanten weten, want gedurende de tijd bij de nationale ploeg is er geen ruimte om te wennen aan elkaar en zich ook nog de speelwijze eigen te maken. Daarnaast geven deze kanjers ook blijk van wilskracht, opofferingsgezindheid en doorzettingsvermogen om telkens weer de lange reis te maken naar Su en de daarmee gepaard gaande ongemakken (jetlag en acclimatiseren) op de koop toe nemen. Velen beseffen niet dat de spelers uit Europa het zwaarder hebben dan degenen die in de tropen voetballen, omdat ze het klimaat als extra weerstand hebben tijdens de wedstrijd. Spelers die gewend zijn om hele wedstrijden af te werken bij hun club, moeten alle zeilen bijzetten om in deze regio de negentig minuten op een aanvaardbaar niveau uit te spelen.

Om een goede beurt te maken zullen de spelers ruim voor aanvang van de Gold Cup naar de regio moeten afreizen, zodat ze vooral kunnen wennen aan het klimaat, maar ook aan elkaar. Het bestuur moet ervoor zorgen dat de spelers na een loodzwaar seizoen bij hun club, ruim een week voor de kwalificatiewedstrijden bij Natio kunnen aansluiten, zodat de bondscoach meer tijd heeft om zich met de totale ploeg voor te bereiden. Tussen het seizoen en de Gold Cup zitten er namelijk nog twee WK-kwalificatiewedstrijden dus moeten die hordes ook genomen worden, waarna meteen koers moet worden gezet naar Amerika, zodat de spelers niet teveel hoeven te reizen en fit, doch niet overbelast aan de regionale eindronde kunnen beginnen. Er zal een aardige duit gemoeid gaan met de deelname aan de Gold Cup, vooral als de groepsfase wordt overleefd, dus moet het bestuur daar rekening mee houden.

Gelet op het geleverde spel van Natio, zit er meer in dan alleen de groepsfase van de Gold Cup. Zeker als de groep namen die nu circuleert op sociale media tijdig aansluit bij Natio, is het behalen van de knock out fase reëel. Het is zaak dat de spelersgroep en staf de volle ondersteuning krijgen van het bestuur, ook al zou het meer blijken te kosten dan aanvankelijk beraamd was. Zonder investering zullen successen uitblijven en met het oog op mogelijke plaatsing voor de eindronde in 2026 zal het bestuur diep in de buidel moeten tasten, zodat Natio acte de présence kan geven op het grootste voetbalpodium. Nu drie regionale grootmachten gevrijwaard zijn van kwalificatiewedstrijden, is dit de gelegenheid bij uitstek voor Natio om beslag te leggen op een ticket voor het Wereld Kampioenschap.

Alle actoren moeten beseffen dat Natio een unieke ontwikkeling doormaakt en dat de ondersteuning van een ieder onontbeerlijk is om goede resultaten neer te kunnen zetten. Het bestuur moet contactmomenten inbouwen voor de spelers met het publiek, zodat er een band ontstaat tussen de ambassadeurs en het thuisfront. Er wordt op dat stuk nog onvoldoende gedaan, waardoor het er niet op lijkt dat Natio op het punt staat om mee te doen met een regionale eindronde (vergelijkbaar met de Copa America). Er zijn geen tv-spotjes gemaakt en ook hangen er geen billboards die mensen warm moeten maken om de wedstrijden te volgen. Spelers moeten absoluut niet verafgood worden zoals dat in Europa gebeurt, maar wat meer media-aandacht zou gepast zijn.

Mireille Hoepel

Ravaksur Plus, een coalitie van negen vakcentrales en bonden: CLO, C-47, De Moederbond, PWO, FAL, OSAV, FOLS, BvL en ALS, heeft het loonvoorstel van de regering resoluut afgewezen. De vakbeweging wil nog

deze week in gesprek met president Chan Santokhi.

Minister Steven Mac Andrew van Arbeid, Werkgelegenheid en Jeugdzaken bood een netto uitkering van SRD 1.250 in zowel april als mei aan. Maar volgens CLO-voorzitter Michael Miskin, die als woordvoerder van Ravaksur Plus optreedt, is het voorstel “onvoldoende en geen structurele oplossing voor de financiële positie van ambtenaren.” Gevraagd was een verhoging van 25%.

Tot extra frustratie van de vakbonden blijft ook de belastingvrije grens van SRD 9.000 ongewijzigd, en is er geen ruimte voor verruiming van de belastingschijven. “Tot onze teleurstelling kregen wij dit duidelijk te horen,” zegt Miskin in gesprek met Starnieuws. De vakbeweging had gevraagd om de belastingvrije grens op te trekken naar SRD 15.000. Woensdag was de derde onderhandeling met het Onderhandelingsorgaan van de Overheid en de clusterministers.

Voor Ravaksur Plus is de maat vol. De bonden benadrukken dat werknemers er structureel op vooruit moeten gaan en willen de kwestie daarom direct met president Santokhi bespreken. “Bij elke loononderhandeling belanden wij uiteindelijk steeds bij de president,” stelt Miskin.

Voorspoed en tegenslag tijdens en na de slavernij in Suriname

De algemene geschiedenis is altijd verweven met persoonlijke levensverhalen. Een voortdurende wisselwerking. Zo speelde en speelt de Portugees-Joodse familie Fernandes een vooraanstaande rol in de Surinaamse samenleving. Hun voorvaderen waren actief als bakkers, handelaren en plantagehouders. De familie was dus al goed ingebed in de Surinaamse economie toen Isaak Fernandes (1866) het concern Fernandes oprichtte en uitbouwde, daarbij geholpen door zijn zoon Jule, die in 1938 een lucratieve licentie voor Coca-Cola wist binnen te halen.

Met zijn nieuwste publicatie duikt auteur Nizaar Makdoembaks opnieuw in een bijzonder stuk Surinaamse slavernijgeschiedenis. Hij onderzocht de geschiedenis van de familie Fernandes en hun slaven. Daarbij kwam onder meer in beeld hoe de grootouders van Isaak de slaven nog behandelden zoals door de eeuwen heen gebruikelijk was: als vee of werktuigen. Hun kinderen echter – de ouders, ooms en tantes van Isaak – gingen daar rond de afschaffing van de slavernij anders mee om. Van direct fortuin uit de slavernijtijd bleek voor de telgen Fernandes geen sprake. En tot op de dag van vandaag kan het concern bogen op een sociaal imago met hart voor haar werknemers.

Zoals zo vaak levert historisch onderzoek ook bijzondere bijvangsten op. Makdoembaks reconstrueert niet alleen hoe het de slaven van Fernandes rond de afschaffing verging, hij volgt ook de levensgeschiedenissen van enkelen van hen en hun nazaten in de decennia na de afschaffing. Dit doet hij aan de hand van slavenregisters, manumissieregisters en de archieven van de burgerlijke stand. Daarbij ontvouwt zich een breed scala aan levenslopen vol tragiek – door kindersterfte en armoede – en sporadisch succes. Het is van belang dat nader onderzoek meer licht werpt op die verhalen, want de slaven zijn in feite de wortels van de veelkleurige, hedendaagse Surinaamse samenleving.

Nizaar Makdoembaks is een voormalig huisarts. Van zijn hand verschenen eerder meer dan twintig studies over de geschiedenis van de voormalige Nederlandse koloniën. Hij publiceerde onder andere Homovervolging in tijden van slavernij (2020), Polaks slavernijverleden en Beekes genitaal verminkte Sophia (2023) en Coffij Makka Makka en het verzet van de Kwinti (2023).

Van alle misstappen van deze regering in de afgelopen vier jaar springt er één bovenuit in symboliek en impact: het bezoek van de recent veroordeelde Kadensi aan president Santokhi, en het filmpje waarin hij te zien is terwijl hij bij de president thuis kookt. Wat op het eerste gezicht lijkt op een luchtig en informeel moment, is in werkelijkheid illustratief voor de diepere morele erosie binnen het huidige bestuur. Dit is geen onschuldige PR-stunt — het is een diep verontrustend signaal van politieke desperatie.

Van hoop naar ontgoocheling
President Santokhi kwam aan de macht met een historisch mandaat. Voor het eerst stemden grote groepen niet-Hindostanen op de VHP, in de hoop op vernieuwing, eenheid en een einde aan de corruptie. Zijn bijnaam was veelzeggend: “de Sheriff”, de man van recht en orde. Hij beloofde corruptie, vriendjespolitiek en armoede aan te pakken — en dat sommige problemen zelfs binnen 200 dagen opgelost zouden zijn.

Vier jaar later moeten we constateren dat van al die mooie beloften bitter weinig is waargemaakt. Nu de verkiezingen naderen, wordt de schuld opnieuw gelegd bij de vorige regering en de oppositie. De VHP claimt dat zij het prima heeft gedaan, maar dat de puinhoop van haar voorgangers zó groot was, dat men pas na de machtsovername echt kon zien hoe ernstig de situatie was. Zelfs als we geneigd zouden zijn dat te geloven, dan heeft het optreden van de president in de kwestie-Kadensi dat laatste greintje geloofwaardigheid weggenomen.

Verontrustend signaal aan de samenleving

De president is er uiteraard voor alle Surinamers – ongeacht afkomst, status of verleden. Maar er is een grens. Een veroordeelde drugssmokkelaar ontvangen in je privéwoning, enkel en alleen om politiek gewin te behalen in een specifieke demografische groep, is onacceptabel. Wat zeg je hiermee tegen de jeugd van Suriname? Dat je gerust de criminaliteit in kunt gaan, zolang je daarna de juiste politieke steun betuigt?

En wat is de boodschap aan ons bevriend buurland Frankrijk? Het land waar deze man drugs naartoe smokkelde? Frankrijk, dat zoveel voor Suriname heeft gedaan: het opvangen van burgers tijdens de Binnenlandse Oorlog, de bijdrage aan de bouw van het Marwina Ziekenhuis, de veerverbinding die onze economie ondersteunt, en niet te vergeten de Franse kinderbijslag waar duizenden Surinaamse gezinnen maandelijks van profiteren.

Frankrijk kijkt mee. De wereld kijkt mee. En dit is het beeld dat wij nu van Suriname schetsen.

Vergelijking met de VP gaat niet op
Sommigen zullen aanvoeren dat ook de vicepresident een strafblad heeft. Maar het was de VHP zelf die ervoor koos om met de ABOP in zee te gaan. De ABOP is op dit moment de derde partij van het land; coalitievorming is soms een kwestie van politieke realiteit. Wat géén noodzaak is — wat een bewuste keuze is — is het thuis ontvangen van een veroordeelde drugscrimineel voor politiek theater.

Dieptepunt

In mijn ogen is dit optreden van president Santokhi het dieptepunt van de afgelopen regeerperiode. Het is een daad die niet alleen intern afkeuring verdient, maar die ook Suriname’s internationale reputatie schaadt. Het toont hoever men bereid is te gaan om aan de macht te blijven. En dat zou ons allemaal zorgen moeten baren.

Stan Angel

Bij een tragisch incident is vanmiddag in Goejaba Kondre een man om het leven gekomen tijdens hefwerkzaamheden. Hij was bezig met het bedienen van een kraan, toen deze in aanraking kwam met

een hoogspanningskabel van de Energie Bedrijven Suriname (EBS).

Door het contact met de hoogspanningslijn kreeg de man een dodelijke stroomschok. Hij overleed ter plaatse aan de gevolgen van de elektrische schok.

De instanties zijn inmiddels op de hoogte gebracht en hebben een onderzoek ingesteld naar de toedracht van het ongeval.

De directeur van Buitenlandse Zaken van het ministerie van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking (BIBIS), ambassadeur Miriam Mac Intosh, heeft deelgenomen aan de ministeriële vergadering van de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (CELAC) in Tegucigalpa, Honduras. Op dinsdag 8 april 2025 woonde de directeur Mac Intosh deze top, namens minister Albert Ramdin bij. De vergadering vond plaats in de marge van de negende CELAC-top op woensdag 9 april.

De Hondurese minister van Buitenlandse Zaken, Eduardo Enrique Reina, legde bij deze gelegenheid de nadruk op het belang van het leiderschap van zijn land binnen CELAC. Hij kondigde aan

dat Honduras het pro tempore voorzitterschap van dit intergouvernementeel mechanisme zal overdragen aan Colombia tijdens de IX Top van staatshoofden en regeringsleiders.

Directeur Mac Intosh gaf aan dat minister Ramdin zijn afwezigheid bij de bijeenkomst betreurde, maar zijn beste wensen voor een succesvol verloop van de vergadering overbracht. De directeur bracht verder tijdens haar toespraak dank uit aan de regering van Honduras voor de uitstekende organisatie van de bijeenkomst. Zij sprak ook haar medeleven uit aan het volk en de regering van de Dominicaanse Republiek in verband met het recent tragisch ongevalvan de instorting van een gebouw met vele slachtoffers als

gevolg.

In haar toespraak complimenteerde de directeur, Honduras voor het sterke voorzitterschap van CELAC gedurende het afgelopen jaar, dat heeft bijgedragen aan versterking van samenwerking, eenheid en vreedzaam samenleven binnen de regio. Ook feliciteerde zij de Republiek Colombia met het aanvaarden van het pro tempore voorzitterschap voor de komende periode en verzekerde hen van de volledige ondersteuning van Suriname.

Directeur Mac Intosh sprak haar oprechte waardering uit voor de steun van de CELAC- lidstaten bij de verkiezing van minister Ramdin tot secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). Zij benadrukte dat hij in zijn nieuwe functie de dialoog in de regio zal blijven bevorderen en zijn ervaring zal inzetten om regionale uitdagingen het hoofd te bieden.

Tot slot benadrukte de directeur dat deze tijd vraagt om versterkte samenwerking tussen de landen van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied. “Uitdagingen zoals klimaatverandering, transnationale criminaliteit, eerlijke handelspraktijken en migratie kunnen alleen gezamenlijk worden aangepakt”, bepleitte zij. Daarbij riep zij op tot respect voor democratie, mensenrechten, de rechtsstaat en het internationaal recht.

Daarnaast onderstreepte zij het belang van vreedzame geschillenbeslechting en het afwijzen van unilaterale dwangmaatregelen. Directeur Mac Intosh gaf mee dat Suriname zich zal blijven inzetten voor constructieve dialoog en gezamenlijke actie ten behoeve van een rechtvaardige, vreedzame en welvarende regio.

Het Burgerinitiatief voor Participatie en Goed Bestuur (BINI) zal dit jaar wederom de gepubliceerde verkiezingsprogramma’s van deelnemende politieke partijen vergelijken, voorafgaand aan de verkiezingen van mei 2025. Deze keer werken BINI, VSB en VES samen aan de vergelijking. 

In 2015 en 2020 voerde BINI reeds programma-vergelijkingen uit. Deze exercitie heeft als doel om kiezers te informeren en een weloverwogen stemkeuze te bevorderen. Het Burgerinitiatief voor Participatie en Goed Bestuur bestaat sinds 2014, en is een brede coalitie van maatschappelijke organisaties en deskundigen. Voor de vergelijking partnert BINI dit jaar met de Vereniging Surinaamse Bedrijfsleven (VSB) en de Vereniging van Economisten in

Suriname (VES).

De vergelijking wordt uit eigen middelen van de deelnemende organisaties uitgevoerd en geschiedt volledig onafhankelijk van politieke invloeden. Het initiatief zal de partijprogramma’s vergelijken op diverse themagebieden, waaronder goed bestuur, rechtsstaat, democratie en mensenrechten, milieu en klimaatverandering, financieel- economisch beleid en sociaal beleid.

Daarnaast zal er nagegaan worden of de programma’s beschikken over o.a. een expliciete visie op (duurzame) ontwikkeling, en gebaseerd zijn op een goede probleemanalyse, realistische assumpties en doelen, en of er een begroting is gekoppeld aan de gestelde voornemens. De resultaten van de analyses worden uiterlijk de eerste week van mei 2025 verwacht, ruim voor de verkiezingen van

25 mei, en veel eerder dan de vorige keren.

Het is opmerkelijk dat bijna alle partijen die deelnemen aan de verkiezingen begin april hun verkiezingsprogramma al gereed en gepubliceerd hebben. Dit is een groot verschil met voorgaande verkiezingen, waarbij een maand voor de verkiezing ongeveer de helft van deelnemende partijen hun programma beschikbaar had. 

De vergelijkingen worden gepubliceerd via de informatiekanalen van de deelnemende organisaties. Daarnaast wordt door de samenwerkende partners een paar discussies met politieke partijen georganiseerd, waarbij zij op basis van de vergelijking nader zullen worden bevraagd over hun voornemens zoals vastgelegd in hun programma’s. De VES zal in dit kader haar traditioneel ‘Economisch Debat’ organiseren, terwijl BINI en de VSB het voortouw nemen voor het thema ‘Goed Bestuur’