De nieuwe Britse premier Keir Starmer en zijn vrouw Victoria arriveren op Downing Street nummer 10, na de uitslag van de verkiezingen, in Londen, Groot-Brittannië. (Foto: Reuters)
De nieuwe premier van Groot-Brittannië, Keir Starmer, heeft vrijdag beloofd zijn enorme electorale meerderheid te gebruiken om het land weer op te bouwen. Hij zei dat hij na jaren van onrust en strijd de druk uit de politiek wilde halen.Terwijl hij buiten zijn nieuwe kantoor en woonplaats aan Downing Street nummer 10 stond, erkende Starmer de omvang van de uitdaging nadat de verpletterende overwinning van zijn partij bij de parlementsverkiezingen een einde maakte aan veertien jaar van vaak tumultueuze conservatieve regering.Hij waarschuwde dat eventuele verbeteringen tijd zouden vergen, en dat hij eerst het vertrouwen in de politiek zou moeten herstellen. "Dit gebrek aan vertrouwen kan alleen worden genezen door daden, niet door woorden. Dat weet ik", zei hij."Of je nu op Labour hebt gestemd of niet, sterker nog, vooral als je dat niet hebt
gedaan, zeg ik rechtstreeks tegen je: mijn regering zal je dienen. Politiek kan een kracht ten goede zijn. Dat zullen we laten zien."Starmer werd met luid gejuich begroet en nam de tijd voordat hij zijn toespraak hield om assistenten en weldoeners die langs Downing Street stonden de hand te schudden en te omhelzen - scènes die deden denken aan de komst van Labour-voorganger Tony Blair in de regering in 1997.Terwijl hij achter een spreekgestoelte stond, zei hij dat hij begreep dat veel Britten gedesillusioneerd waren in de politiek na jaren van schandaal en chaos onder de Conservatieven, die bij de verkiezingen van donderdag ronduit werden afgewezen en een historisch verlies leden.Starmer zei dat de afwijzing aangaf dat Groot-Brittannië klaar was voor een reset: "Want hoe hevig de stormen van de geschiedenis ook zijn, een van de grote krachten van dit land is altijd ons vermogen geweest om naar rustiger water te navigeren."
Enorme meerderheidDe centrumlinkse Labourpartij behaalde een enorme meerderheid in het 650 zetels tellende parlement, wat leidde tot het aftreden van Rishi Sunak op vrijdagochtend, voordat Starmer koning Charles ging ontmoeten en formeel tot premier werd benoemd.Hij zei dat hij elke dag zou vechten om het vertrouwen weer op te bouwen. Hij zei dat Groot-Brittannië een "regering zou hebben die niet door doctrine wordt belast", en onderstreepte iets dat hij tijdens de campagne had herhaald: dat hij het land op de eerste plaats zou zetten, en de partij op de tweede plaats."Om in stilte degenen te trotseren die ons land hebben afgeschreven. U hebt ons een duidelijk mandaat gegeven, en we zullen dat gebruiken om verandering teweeg te brengen."De verkiezingsuitslag heeft de Britse politiek op zijn kop gezet. Labour won meer dan 410 zetels, een stijging van 211, terwijl de Conservatieven, de meest succesvolle partij van de westerse wereld, 250 wetgevers verloren, waaronder een recordaantal hoge ministers en voormalig premier Liz Truss.De Conservatieven van Sunak boekten de slechtste prestaties in de lange geschiedenis van de partij, toen de kiezers hen straften voor een crisis in de kosten van levensonderhoud, falende openbare diensten en een reeks schandalen."Tegen het land zou ik in de eerste plaats willen zeggen dat het mij spijt", zei Sunak buiten Downing Street, eraan toevoegend dat hij als Conservatieve leider zou blijven totdat de partij klaar was om zijn vervanger te benoemen."Ik heb alles gegeven voor deze baan, maar u hebt een duidelijk signaal afgegeven dat de regering van het Verenigd Koninkrijk moet veranderen, en uw oordeel is het enige oordeel dat ertoe doet. Ik heb uw woede en uw teleurstelling gehoord en ik neem de verantwoordelijkheid voor dit verlies ."
Zware weg vooruitOndanks de overtuigende overwinning van Starmer suggereerden peilingen dat er weinig enthousiasme was voor Starmer of zijn partij. Dankzij de eigenaardigheid van het Britse 'first-past-the-post'-systeem en een lage opkomst werd de triomf van Labour behaald met minder stemmen dan in 2017 en 2019 – laatstgenoemde was het slechtste resultaat in termen van gewonnen zetels in 84 jaar.Het pond en de Britse aandelen en staatsobligaties stegen vrijdag marginaal, maar Starmer komt aan de macht op een moment dat het land voor een reeks enorme uitdagingen staat.De Britse belastingdruk zal naar verwachting het hoogste niveau bereiken sinds vlak na de Tweede Wereldoorlog, de nettoschuld is bijna gelijk aan de jaarlijkse economische productie, de levensstandaard is gedaald en de openbare diensten kraken, vooral de zo gewaardeerde National Health Service, die achtervolgd wordt door stakingen.Sommige van de ambitieuzere plannen van Labour, zoals de belangrijkste beloften voor groene uitgaven, zijn al teruggeschroefd, terwijl Starmer heeft beloofd de belastingen voor 'werkende mensen' niet te zullen verhogen.Op dezelfde manier heeft hij beloofd het beleid van de Conservatieven om asielzoekers naar Rwanda te sturen te schrappen, maar dan met migratie als gevolg. Wat de electorale kwestie betreft, zal hij zelf onder druk komen te staan om een manier te vinden om te voorkomen dat tienduizenden mensen met kleine bootjes vanuit Frankrijk het Kanaal oversteken."Ik beloof je niet dat het gemakkelijk zal zijn", zei Starmer eerder tijdens een overwinningsrally. "Het veranderen van een land is niet hetzelfde als het omzetten van een schakelaar. Het is hard werken. Geduldig, vastberaden, werken, en we zullen onmiddellijk in beweging moeten komen."Zijn eerste benoemingen in zijn topteam van ministers brachten geen verrassingen met zich mee. Rachel Reeves werd benoemd tot de eerste vrouwelijke minister van Financiën van Groot-Brittannië, Angela Rayner werd vicepremier en David Lammy werd benoemd tot minister van Buitenlandse Zaken, waarbij ze zich allemaal hielden aan de beleidsbriefjes die ze in de oppositie hadden opgesteld.De verkiezingsuitslag in Groot-Brittannië liet een groei zien in de steun voor de rechtse Hervormingspartij, geleid door Nigel Farage, in navolging van recente soortgelijke resultaten in Europa, waar extreemrechts in opkomst is.Maar in tegenstelling tot Frankrijk, waar de National Rally-partij van Marine Le Pen afgelopen zondag historische winst boekte bij de verkiezingen, heeft het Britse publiek over het algemeen gekozen voor een centrumlinkse partij om verandering teweeg te brengen.Starmer heeft beloofd de betrekkingen met de Europese Unie na de Brexit te verbeteren, maar Labour heeft gezegd dat een terugkeer naar de EU niet op tafel lag.Mogelijk zal hij ook met Trump moeten samenwerken als hij de presidentsverkiezingen van november wint. Trump heeft Farage al felicitaties gestuurd via zijn socialemediaplatform Truth Social.Terwijl hij heeft beloofd veranderingen in eigen land te bewerkstelligen, heeft Starmer beloofd de ondubbelzinnige steun van Londen aan Oekraïne in zijn oorlog tegen Rusland voort te zetten. Wat betreft veel buitenlandse kwesties is zijn beleid vergelijkbaar met dat van Sunak.De verkiezingsoverwinning vertegenwoordigt een ongelooflijke ommekeer voor Starmer en Labour, waarvan critici en aanhangers zeiden dat ze nog maar drie jaar geleden met een existentiële crisis te kampen hadden, toen het de weg leek te zijn kwijtgeraakt na de dreun in 2019.
